Aandoeningen A-Z

Symptomen van een zinktekort herkennen en aanvullen

zinktekort symptomen

Zinktekort symptomen geven aan dat je lichaam moeite krijgt met het uitvoeren van belangrijke processen.

Zelfs als je genoeg zink in je dieet opneemt, kan er een tekort optreden. Maar dit mineraal is onmisbaar!

Hoe herken je een tekort aan zink?

Is dit tekort gemakkelijk op te lossen?

En hoeveel zink heb je eigenlijk nodig per dag?

Lees hier alles over dit belangrijke mineraal.

Waarom heb ik zink nodig?

Zinktekort symptomen zijn tijdens een korte periode van gebrek niet overduidelijk aanwezig. Maar mettertijd kunnen er signalen geuit worden door het lichaam, die aangeven dat belangrijke processen niet (voldoende) meer uitgevoerd kunnen worden.

Maar waarom is zink zo belangrijk?

Ieder mens heeft een bepaalde behoefte aan vitaminen, mineralen en spoorelementen. Het element zink is lid van deze groep en dient dagelijks in ons dieet opgenomen te zijn. Deze stof speelt namelijk een belangrijke rol in verschillende functies van ons lichaam.

Denk hierbij aan:

  • Antioxidant, dus beschermt tegen vrije radicalen
  • Correcte werking van en sensitiviteit voor het hormoon insuline
  • Gezond haar en gezonde huid
  • Goed functioneren van het geheugen
  • Groei van het lichaam
  • Opbouw van eiwitten en afbraak van koolhydraten
  • Reguleert (delen van) de hormoonhuishouding
  • Sterke, gezonde botten en tanden
  • Vernieuwing van het weefsel
  • Vruchtbaarheid en voortplantingsorganen
  • Weerstand en werking van het immuunsysteem

Dat zijn nogal wat belangrijke processen! Maar hoe kom je aan voldoende zink?

Hoeveel zink heb je nodig per dag?

Symptomen van een zinktekort gaan niet over één nacht ijs. Meestal heb je wel even nodig om een tekort op te bouwen waar het lichaam last van gaat krijgen.

Toch moet je niet te licht denken over dit mineraal. Het is namelijk bekend geworden dat ons lichaam het lastig vindt om zink vast te houden of op te slaan, voor later gebruik. Daarom moeten we dagelijks voldoende binnenkrijgen via ons dieet.

Gelukkig zit zink in veel verschillende producten, die in onze Westerse samenleving geregeld op het menu staan. Denk hierbij aan:

  • Asperges
  • Bruin brood
  • Cacao
  • Champignons
  • Eieren
  • Gember
  • Noten en zaden
  • Peulvruchten
  • Rijst
  • Spinazie
  • Vis
  • Vlees
  • Zeewier
  • Zuivel

Voor elke leeftijdscategorie geldt echter een andere behoefte. Hierbij kun je de volgende hoeveelheden per dag aanhouden:

0 tot 6 maanden oud: 2 mg

7 tot 12 maanden: 3 mg

1 tot 3 jaar: 3 mg

4 tot 8 jaar: 5 mg

9 tot 13 jaar: 8 mg

14 jaar en ouder: mannen 11 mg, vrouwen 9 mg.

Hierbij is een dagelijkse dosis van 25 mg een maximale hoeveelheid voor veilig gebruik.

Tijdens de zwangerschap is het belangrijk om voldoende zink te nemen, omdat dit de groei van de baby mogelijk maakt. Houd hierbij een dagelijkse dosis van 11 mg aan.

Bij borstvoeding wordt het zinkgehalte van de moeder nog steeds op de proef gesteld. De baby heeft deze toevoer namelijk nog steeds nodig voor een goede groei. Houd daarom een dagelijkse dosis van 13 mg aan.

Willen jullie zwanger worden? Dan is ook het zinkgehalte van de man belangrijk. Het mineraal speelt namelijk een belangrijke rol in de vruchtbaarheid, ook voor de potentie van mannen.

Wat zijn zinktekort symptomen?

Wanneer een tekort aan zink optreedt, zullen binnen een zeer korte periode weinig tot geen problemen ontstaan. Maar duurt het tekort voort, dan komen belangrijke processen in de knel.

Dit uit zich in de volgende symptomen:

  • Achterstand in de groei
  • Afname van de eetlust
  • Allergieklachten
  • Concentratieproblemen
  • Diarree
  • Gewichtsverlies
  • Haaruitval
  • Huidproblemen
  • Motorische stoornissen
  • Nachtblindheid
  • Verminderd smaak- en reukvermogen
  • Verminderde wondheling
  • Witte plekken op de huid en/of nagels
  • Zachte, buigzame nagels

Vermoed je een zinktekort en heb je gestadig gewichtsverlies of een aantal dagen achtereen diarreeklachten? Val je flauw, heb je terugkerende (buien van) duizeligheid of aanhoudende hoofdpijn? Neem dan altijd contact op met je huisarts.

Uit onderzoek blijkt, dat kinderen door een zinktekort motorische problemen kunnen ontwikkelen die aanwezig kunnen blijven tot ze volwassenheid bereikt hebben. Soms duren deze problemen zelfs langer voort.

Maar een teveel aan zink (25 mg <) is ook niet goed voor het lichaam, al komt dit zelden voor. De symptomen van een overdosis zijn:

  • Buikkrampen
  • Diarree
  • Misselijkheid
  • Overgeven

Zodra de zink is afgevoerd door het lichaam, zullen de symptomen wegzakken. Bij langdurig overschot kan echter bloedarmoede en een verminderde weerstand optreden. Wees hier dus altijd voorzichtig mee.

Hoe behandel je een zinktekort?

Om de symptomen van een zinktekort ook echt als een tekort te kunnen diagnosticeren, dien je een arts te bezoeken. Bij veel tekorten wordt een bloedmonster afgenomen, waarbij men naar de waarden van de aanwezige vitaminen, mineralen en spoorelementen kijkt.

Bij zink is dit echter niet zo makkelijk. Zink zit voornamelijk in onze lichaamscellen en is alleen in het bloed aanwezig voor transport.

Daarom dient de arts, naast een bloedmonster, ook een urinemonster en een haarmonster te nemen. In de urine en haren wordt gekeken naar het zinkgehalte, hiervoor zijn gemiddelde waarden bekend die aanwezig moeten zijn.

Om het zinktekort te kunnen behandelen is het belangrijk om de oorzaak hiervan te achterhalen. Soms wordt zink wel voldoende ingenomen, maar niet goed geabsorbeerd of verwerkt door het lichaam. Wordt er vervolgens een behandeling gestart, dan kan dit probleem toch blijven bestaan.

Is de oorzaak wel bekend en opgelost? Dan kan een tekort aangepakt worden door dieetaanpassingen en eventuele toevoeging van supplementen.

Omdat zink veel in dierlijke producten voorkomt, is het voor vegetariërs en veganisten belangrijk om voldoende brood, peulvruchten, noten en zaden te eten.

Supplementen met zink zijn vrij verkrijgbaar bij de apotheek en drogist. Laat je eventueel adviseren door de huisarts, voordat je een keuze maakt.

Hiernaast is het bij dieetaanpassingen of het gebruik van supplementen altijd wijs om met de arts te overleggen. Zink kan namelijk reageren met sommige medicatie, waardoor deze niet goed meer werkt of een andere uitwerking krijgt.

Ook zijn er crèmes te verkrijgen met toegevoegde zink, die vaak gebruikt worden voor het behandelen van huidproblemen. Hiernaast heb je als voordeel, dat de opname niet via het maag-darmstelsel gaat.

Dit is een voordeel wanneer er problematiek in de darmen heerst, waardoor de absorptie bemoeilijkt wordt.

Kun je een zinktekort voorkomen?

Wanneer je zinktekort symptomen hebt, hoeft dit niet te betekenen dat je te weinig van dit mineraal in je dieet hebt zitten. Helaas kan het ook voorkomen, dat je lichaam deze stof niet goed absorbeert of gebruikt.

Allerleerst is het belangrijk om te weten dat je lichaam niet alle zink die je inneemt kan opnemen. Bij dit mineraal is het geabsorbeerde gehalte zelfs minder dan 50%.

De opname is succesvoller wanneer dit uit dierlijk materiaal verkregen wordt vergeleken met plantaardige producten. Hiernaast bindt de zink aan eiwitten (proteïnen), zodat het pas in de darm opgenomen wordt wanneer deze eiwitten verteerd worden.

Maar is er iets mis in je maag-darmstelsel, zoals het geval is met bijvoorbeeld chronische darmziekten? Dan kan zink in sterk verminderde mate opgenomen worden door het weefsel.

Ook blijkt, dat bij een hoge inname van fytinezuren de opname van zink sterk vermindert. Fytinezuren zijn terug te vinden in graanproducten, zoals brood en havermout. Ook de opname van calcium, magnesium en ijzer lijdt hieronder.

Daarom is het belangrijk om altijd op een bewuste manier je dieet samen te stellen. Vermoed je een tekort, vraag dan een arts of specialist om raad.

Hiernaast zijn er andere factoren die ervoor zorgen dat er een tekort dreigt. We zien bijvoorbeeld bij alcoholisme een zinktekort vaak voorkomen. De alcohol zorgt er namelijk voor dat het lichaam zink minder gemakkelijk opneemt.

Hiernaast wordt bij verslaving vaak minder bewust, gezond of afwisselend gegeten. Dit heeft zijn weerslag op de lichamelijke huishouding van vitaminen, mineralen en spoorelementen. Ook kunnen belangrijke organen geïrriteerd of beschadigd raken door de alcohol, wat zijn weerslag heeft op de verwerking van (onder andere) zink.

Maar ook stress, veel sporten of zware fysieke prestaties vragen veel van je lichamelijke zinkgehalte. Wees daarom altijd bewust van een eventueel extra benodigde inname.