Aandoeningen A-Z

Vaginitis: symptomen, oorzaken, behandeling en preventie

vaginitis

Vaginitis is een ontsteking van de vagina.

De aandoening heeft verschillende oorzaken en verschijningsvormen.

In dit artikel gaan we hier dieper op in.

We bespreken ook de symptomen, diagnose en behandelingen.

Hoe je vaginitis kunt voorkomen lees je verderop in dit artikel.

Voorkom pijn en ongemak en breng jezelf op de hoogte van de do’s en don’ts als het gaat om het welzijn van je vagina.

Lees ook: vaginisme

Symptomen vaginitis

Patiënten met vaginitis ervaren klachten als een pijnlijk, branderig gevoel in de vagina, met name ook tijdens het vrijen en plassen.

Verder kun je last hebben van jeuk en irritatie en een verandering van de geur, kleur en hoeveelheid van de vaginale afscheiding. Vaginitis kan ook gepaard gaan met licht bloedverlies.

In bepaalde gevallen kun je ook last krijgen van koorts, koude rillingen en pijn in het bekken.

Soorten vaginitis en oorzaken hiervan

Bacteriële vaginitis wordt veroorzaakt door een verandering in de normale balans van bacteriën in de vagina door overgroei van één of meerdere andere organismen.

In de vagina bevinden zich lactobacillen. Deze nuttige bacteriën vallen onder de groep melkzuurbacteriën. Daarnaast bevinden er zich sporenvormende anaerobe bacteriën.

Wanneer er van die laatstgenoemde soort een overgroei plaatsvindt kun je last krijgen van bacteriële vaginitis. Deze vorm wordt vaak gelinkt aan seksueel contact, met name nieuwe contacten die invloed hebben op de vagina.

Je kunt last hebben van een wit-grijze afscheiding met een onaangename, visachtige geur. De geur wordt vaak sterker na seksueel contact.

Lees ook: vaginale geur verminderen

Vaginale schimmelinfecties worden veroorzaakt door de overgroei van de gist Candida Albicans.

Je hebt last van jeuk en witte dikke, brokkelige afscheiding.

De infectie kan zich ook uitbreiden naar andere plekken op je lichaam zoals in je mond, in lichaamsplooien en in je nagelbedden.

Een gedeeld bubbelbad, vaginale douches, (geparfumeerde) zeep, bepaalde wasmiddelen, glijmiddel, bepaalde huidziekten, maandverband en tampons die niet tijdig verschoond worden en niet-katoenen ondergoed kunnen voor een allergische reactie van de zorgen.

Ook factoren die de weerstand verminderen, zoals auto-immuunziekten als diabetes, anticonceptie, medicatie zoals antibiotica en antidepressiva, een teveel aan stress en onvoldoende nachtrust zijn van invloed op overgroei van bepaalde organismen. Op bepaalde momenten in je menstruatie cyclus kun je ook vatbaarder zijn voor infecties.

Trichomonas (Trichomoniasis) wordt veroorzaakt door een ééncellige parasiet genaamd trichomonas vaginalis en wordt meestal door seksueel contact overgedragen.

Bij mannen heeft dit invloed op de urinewegen maar mannen krijgen meestal geen klachten. Bij vrouwen heeft de parasiet invloed op de vagina en kan het klachten geven. Als vrouw ben je daarbij bovendien vatbaarder voor andere seksueel overdraagbare aandoeningen.

Je kunt groengele, schuimachtige afscheiding krijgen.

Gedaalde oestrogeen-waarden na de overgang of na het verwijderen van de eierstokken kan de vaginale wand dunner maken en daardoor vatbaarder voor irritaties en droogheid. Dit wordt urogenitale atrofie genoemd en valt onder overgangsklachten waar vrouwen mee te maken kunnen krijgen.

Wanneer een arts bezoeken?

Het is belangrijk om een dokter of gynaecoloog te bezoeken wanneer je last krijgt van ongewone klachten zoals jeuk, een branderig gevoel, afwijkende afscheiding, koorts, koude rillingen en pijn in het bekken.

Vertrouw op de deskundigheid en discretie van de arts; je hoeft je niet ongemakkelijk te voelen.

Ga met name langs bij je huisarts als je nog nooit een vaginale schimmelinfectie hebt gehad of wanneer deze vaak terugkomt, ondanks het gebruik van anti-schimmel geneesmiddelen.

Ook wanneer je meerdere bedpartners hebt of een nieuwe bedpartner en dan met name als je onbeschermd hebt gevreeën. Je bent dan vatbaarder voor andere seksueel overdraagbare aandoeningen.

Krijg je te maken met bacteriële vaginitis of trichomonas tijdens je zwangerschap, dan kan dit complicaties met zich meebrengen, zoals vroeggeboorte en een lager geboortegewicht van de baby. Het is belangrijk om in deze situatie een arts te bezoeken.

Diagnose en behandeling vaginitis

Om tot een diagnose te komen zal de huisarts je vragen naar je medische geschiedenis en je intern onderzoeken met een medisch instrument (eendenbek / speculum). Vaak wordt er dan een uitstrijkje gemaakt voor onderzoek in een laboratorium.

Daarnaast kan de arts de pH-waarde (zuurtegraad) meten van je vagina. Wanneer deze hoger is dan normaal kan dat betekenen dat je een vorm van vaginitis hebt, maar alleen een uitstrijkje geeft uitsluiting.

Behandeling is afhankelijk van het soort vaginitis dat is gediagnosticeerd.

Je kunt tabletten voorgeschreven krijgen die je slikt of een gel of crème die je op de vagina smeert.

Schimmelwerende medicatie is ook zonder recept verkrijgbaar. Wij adviseren je om dit alleen te halen wanneer je de symptomen herkend en een betreffend middel voor jou eerder heeft gewerkt.

Veel vrouwen krijgen bijvoorbeeld meerdere malen per jaar een vaginale schimmelinfectie en herkennen dit zonder dat ze per se opnieuw een arts hoeven te bezoeken.

De crème wordt vaak zowel in je vagina als op de kleine (binnenste) en grote (buitenste) schaamlippen aangebracht. Het is uitermate belangrijk om een kuur af te maken, ook al heb je geen klachten meer.

Tot die tijd kun je ook met een koud compres, zoals een nat koud washandje, verlichting geven.

Ook zijn er tabletten, crèmes en vaginale ringen met oestrogenen verkrijgbaar tegen bijvoorbeeld vaginale droogte tijdens en na de overgang.

Preventie vaginitis

Een goede hygiëne kan helpen maar overdrijf het niet want anders tast je het lichaamseigen melkzuur / zuurtegraad van de vagina aan. Gebruik liever geen vaginale douches. De vagina heeft z’n eigen unieke geur en hoeft niet naar parfum te ruiken.

Veeg na toiletgebruik van voor naar achteren af zodat je voorkomt dat bacteriën vanuit je ontlasting in je vagina terechtkomen.

Zorg ervoor dat je na het douchen je vagina goed afdroogt.

Gebruik een condoom bij wisselende contacten. Bij een vaste partner kun je beiden jezelf laten testen op SOA wanneer je wilt stoppen met het gebruik van een condoom.

Draag loszittende broeken en ondergoed met een katoenen kruisstuk tegen irritaties. Je kunt ’s nachts ook zonder ondergoed slapen. Infecties ontstaan namelijk makkelijker in een warme, vochtige omgeving.

Zorg voor een goede weerstand door middel van gezonde, ontzurende voeding, goede (nacht)rust, voldoende beweging en voldoende vitamine D.