Geestelijke gezondheid Gezondheid

Stoppen met antidepressiva

stoppen met antidepressiva

Stoppen met antidepressiva is meestal niet eenvoudig.

Het is ook zeker niet iets wat je van de één op de andere dag kunt doen.

In Nederland slikken ongeveer een miljoen mensen antidepressiva.

Uit onderzoek is gebleken dat 30% van de mensen die willen afbouwen hier erg veel moeite mee heeft.

Er zijn meerdere redenen waarom mensen ervoor kiezen om zonder antidepressiva verder te gaan.

De effectiviteit van de medicijnen is bijvoorbeeld niet altijd gegarandeerd.

Daarnaast hebben veel mensen helaas last van flinke bijwerkingen.

De bijwerkingen op lange termijn zijn bovendien (nog) niet altijd goed in te schatten.

Ben je er klaar voor om je medicijnen te gaan afbouwen of zelfs helemaal te stoppen met antidepressiva?

Lees dan dit artikel en laat ons je hiermee op weg helpen.

Waarom slikken mensen antidepressiva?

Antidepressiva worden voornamelijk voorgeschreven in geval van depressie.

Met name bij ernstige en langdurige depressie kunnen deze medicijnen zinvol zijn.

De medicijnen beïnvloeden namelijk bepaalde stoffen in je hersenen die gaan over je gevoel en stemming. Stoffen die boodschappen (prikkels) overbrengen tussen de zenuwen.

Bij een depressie is de werking van met name twee van deze stofjes (neurotransmitters) ontregeld: serotonine en noradrenaline. Deze stofjes zijn nu juist ‘gelukstofjes’ en je kunt bij een tekort aan deze stofjes gemakkelijk depressief raken.

Antidepressiva kunnen bijvoorbeeld ook worden voorgeschreven in geval van postnatale depressie, herfstdepressie, burn-out en depressie bij dementie.

Verder schrijft de arts ze regelmatig voor bij angststoornissen zoals dwang- en paniekstoornissen (fobieën, pleinvrees, enzovoorts).

Net als bij een angststoornis is depressie vaak een bijkomende aandoening bij persoonlijkheidsstoornissen als een bipolaire stoornis, borderline en schizofrenie.

Ten slotte slikken patiënten met een psychische aandoening of autisme spectrum stoornissen in veel gevallen antidepressiva.

Bij neuropathische pijn (chronische zenuwpijn), zoals bij een whiplash, fibromyalgie, diabetische pijn en m.s. kan dit soort medicatie eveneens verlichting geven.

Sommige mensen met ADHD of ADD kunnen ook profijt hebben bij antidepressiva, evenals mensen die willen stoppen met roken.

Lees ook: paniekaanvallen stoppen of voorkomen

Wat doen antidepressiva met je?

Om te stoppen met antidepressiva is het belangrijk dat je je bewust bent van de werking van het medicijn.

Antidepressiva herstellen de werking van serotonine en noradrenaline.

In plaats van dat ze terug worden opgenomen in de zenuwen, wordt die heropname geblokkeerd en komen ze in plaats daarvan meer vrij in de hersenen. De neurotransmitters blijven langer actief.

Een serotonine tekort wordt hierdoor aangevuld. Antidepressiva worden daarom ook wel ‘stemmingsverbeteraars’ genoemd.

Je hebt ze in verschillende soorten met elk hun eigen werking.

  1. De klassieke tricyclische antidepressiva (serotonine heropname-remmers)
  2. De klassieke MAO-remmers (deze remmen de afbraak van neurotransmitters)
  3. De moderne SSRI’s, eveneens serotonine heropname-remmers maar deze geven minder bijwerkingen.

Zijn antidepressiva verslavend?

Antidepressiva zijn niet verslavend in de zin dat je er fysiek afhankelijk van kan worden, maar psychisch kun je er wel veel moeite mee hebben om afstand van te doen. Ze geven toch een bepaalde zekerheid en bieden een handvat.

Voor sommige mensen is het zelfs de laatste strohalm. Zij kunnen nauwelijks functioneren zonder de medicatie, of zijn hier in ieder geval van overtuigd.

Bovendien is de kans op bijwerkingen bij het afbouwen en stoppen met antidepressiva erg groot. In die zin zijn er grote overéénkomsten met een verslaving.

Stoppen met antidepressiva vanwege de bijwerkingen

Eventuele bijwerkingen tijdens het gebruik van antidepressiva verschillen nogal per persoon. De één heeft meer last van bijwerkingen dan een ander.

De lijst is desalniettemin groot en je kunt, zeker in de eerste weken, behoorlijk ziek zijn van antidepressiva. Ook kan je het gevoel hebben dat je karakter verandert en dat je anders of minder functioneert.

De werking van andere medicijnen kan worden beïnvloed door antidepressiva, en andersom.

Wil je zwanger worden dan zul je moeten afbouwen / stoppen met antidepressiva. Onderzoek heeft uitgewezen dat er bij gebruik van antidepressiva tijdens de zwangerschap onder andere een verhoogde kans is op een kindje met autisme.

Ook zul je op moeten passen met alcohol. Dit gaat niet goed samen met antidepressiva.

Welke bijwerkingen kun je onder andere tegenkomen als je antidepressiva slikt?

  • Angstig zijn
  • Negatieve invloed op rijvaardigheid
  • Gewichtstoename
  • Verminderd libido / seksuele stoornissen
  • Vergeetachtigheid
  • Droge mond
  • Verhoogde oogdruk
  • Wazig zien
  • Duizeligheid
  • Blaasproblemen
  • Versnelde hartslag / hartkloppingen
  • Maag- en darmklachten
  • Loomheid en sufheid
  • Apathisch / afgevlakt zijn, in jezelf gekeerd zijn
  • Gevoelig zijn voor licht
  • Vermoeidheid en slechte nachtrust
  • Vroegtijdige dementie
  • Agressie

Andere redenen om te stoppen met antidepressiva

Bij ongeveer 70% van de mensen die de medicijnen slikt nemen de klachten in verloop van tijd af. Wanneer je de rust en stabiliteit weer hebt teruggevonden zou het dus een goed moment kunnen zijn om te gaan afbouwen en stoppen met antidepressiva.

Antidepressiva zijn in de meeste gevallen niet de oplossing van het probleem, zeker niet op lange termijn. Het is essentieel dat je het probleem bij de bron aanpakt.

In veel gevallen kun je (op termijn) zonder antidepressiva en kun je op eigen kracht (liefst onder toezicht van een arts) beter worden, door middel van bijvoorbeeld therapie (in reguliere of alternatieve vorm), mindfulness en het aanpassen van je leefstijl.

Een tekort aan serotonine kan bijvoorbeeld ook op andere manieren aangevuld worden dan met antidepressiva.

Veel artsen schrijven te gemakkelijk antidepressiva voor en vragen ook niet aan hun patiënten of zij eventueel willen gaan afbouwen.

De farmaceutische industrie is oppermachtig en heeft zichtbaar en onzichtbaar enorm veel invloed. Bedenk je dus dat veel mensen baat hebben bij jouw medicijngebruik.

Als je bedenkt dat er tegenwoordig zelfs voor honden antidepressiva zijn, dan kun je je afvragen in hoeverre onze maatschappij antidepressiva ziet als lapmiddel voor grotere problemen.

De mens in de huidige moderne samenleving is in veel gevallen het contact met zichzelf compleet kwijtgeraakt en is overwerkt en overprikkeld.

Het lijkt niet meer ‘sociaal wenselijk’ om de tijd en ruimte te nemen om je emoties onder ogen te komen. We grijpen liever naar een pil.

Mogelijke gevolgen van stoppen met antidepressiva

Afbouwen en stoppen met antidepressiva kan een nare ervaring zijn.

Ook kan het veel tijd in beslag nemen; minimaal een maand, maar het kan ook makkelijk een jaar duren.

Het is zeer belangrijk om veilig af te bouwen, onder toezicht van een deskundige arts.

Je kunt last krijgen van een aantal hardnekkige ontwenningsverschijnselen, ook wel onttrekkingsverschijnselen genoemd.

Vooral seroxat (paroxetine) blijkt veel klachten te geven bij het afbouwen.

Je kunt bijvoorbeeld last krijgen van dezelfde klachten als toen je met de medicijnen begon.

Veelvoorkomende klachten bij het afbouwen zijn trillen, zweten, zenuwachtigheid en hoofdpijn.

Soms voel je je na het stoppen met antidepressiva slechter dan voordat je ermee begon.

Na langdurig gebruik van antidepressiva en / of het plotseling stoppen met antidepressiva kun je last krijgen van het geprolongeerd ontwenningssyndroom; in het Engels protracted withdrawal genoemd. Dit is iets anders dan terugkeer van de depressie.

Het is een aandoening die zich uit in zeer veel fysieke en psychische klachten.

Er is sprake van een extreem ziektegevoel en psychisch lijden. Soms kunnen er ook suïcidale gedachten bij komen kijken. Deze aandoening kan weken, maanden en zelfs jaren duren.

Daarom is het zo belangrijk om rustig af te bouwen.

Tips bij het stoppen met antidepressiva

Een belangrijke tip: neem je tijd om te stoppen met antidepressiva. Het is een belangrijke stap in je leven en je mag jezelf daar de rust, ruimte en tijd voor gunnen. Wees trots op jezelf dat je dit aangaat.

Het is niet verstandig om te stoppen op een moment in je leven dat er veel (emotionele) gebeurtenissen plaatsvinden, zoals verlies of ziekte van een dierbare, een scheiding of relatiecrisis, een verhuizing, enzovoorts.

Ga niet tegelijkertijd ook nog eens enorm willen afvallen of stoppen met roken. Het stoppen met antidepressiva is al heftig genoeg en kost veel energie. Vergeef jezelf dat je dan misschien een koekje teveel eet.

Een gezonde leefstijl kan je de energie en motivatie geven om door te zetten.

Goede en gevarieerde voeding brengt je hormoonhuishouding in balans en dat is gunstig voor je stemming.

Je kunt serotonine ook uit je voeding halen, zonder enige bijwerking! Serotonine wordt aangemaakt uit het aminozuur tryptofaan.

Eet je dus veel groene bladgroenten, langzame koolhydraten, gezonde eiwitten en vetten dan verhoog je je serotonine-level. Met name in eieren, vette vis, rauwe cacao en spirulina is tryptofaan te vinden.

Wat hoort er nog meer bij een gezonde leefstijl en zorgt dat alle gelukstofjes in je lichaam vrijkomen?

  • Voldoende beweging en buitenlucht
  • Teveel stress vermijden
  • Stoppen met roken
  • Voldoende nachtrust
  • Meer rustmomenten inbouwen en leren genieten
  • Yoga (voor beginners), pilates, meditatie of andere oosterse bewegingsvormen
  • Alternatieve therapieën zoals lichttherapie, homeopathie, haptonomie en acupunctuur
  • Orthomoleculaire geneeskunde en voedingssupplementen (bijvoorbeeld vitamine C en D)

Breng mensen in je naaste omgeving op te hoogte van je situatie. Vertel ze dat je gaat stoppen met antidepressiva en dat je je daardoor wellicht niet lekker en zelfs flink beroerd kunt gaan voelen. Om hulp en steun vragen is soms moeilijk maar kan je veel kracht geven.

Gebruik tijdens het afbouwen geen alcohol of drugs! De werking van deze middelen wordt versterkt en maakt de situatie onberekenbaar. Ook de werking van je medicijn neemt af en tijdens het afbouwen zijn die schommelingen absoluut niet gunstig.

Sint Janskruid is een uitstekend alternatief voor antidepressiva. Gebruik dit echter niet tegelijkertijd met je medicatie!