Aandoeningen A-Z

Spit in de rug – oorzaken en behandeling

spit lage rugpijn

Heb je last van spit? Maakte je een verkeerde beweging en ging je door je rug?

Het overkomt veel mensen en kan erg vervelend zijn omdat je even helemaal uitgeschakeld bent.

Want voor vrijwel alle bewegingen die we met ons lichaam maken, hebben we onze rug (ruggengraat) nodig.

In dit artikel bespreken we de symptomen en oorzaken van spit. Wat zijn de behandelmogelijkheden en hoe voorkom je dat het vaker gebeurt?

Lees dit artikel en je staat niet meer met je rug tegen de muur!

Wat is spit?

De Latijnse naam voor spit is lumbago; lumbus betekent ‘lende’ (laagste deel van de rug) en bagos betekent ‘pijn’.

In Vlaanderen wordt spit ook wel ‘verschot’ genoemd.

Het gaat bij spit om een overbelasting of verrekking van de onderste rugwervels. Dat behelst het gebied onder de ribben en boven de benen.

Bij de meeste vormen van spit gaat het om een acute vorm van lumbago, die binnen enkele weken weer over zou moeten gaan.

Er bestaat ook een chronische vorm van spit.

Symptomen bij spit

  • Een doffe of scherpe pijn; op één specifieke plek of over een groter gebied van de onderrug. De heftigste pijn kan 48-72 uur aanhouden en de dagen of weken daarna is de pijn meestal iets minder
  • Kramp en stijfheid van de spieren en gewrichten, met name in de morgen of na lang stilzitten
  • Spier-samentrekkingen
  • Moeite hebben om recht te blijven staan zonder pijn
  • Uitstraling van de pijn naar de billen, heupen en benen. Bij een verkeerde lichaamshouding door pijn kun je ook weer last krijgen van andere gebieden zoals je nek, schouders of enkels
  • Slapeloosheid en vermoeidheid door pijn
  • Bij chronische spit kun je last krijgen van neerslachtigheid en ontwrichting van je privéleven en je werk-activiteiten. Ook kan langdurige pijn biochemische processen in je lichaam in gang zetten waardoor je last kan krijgen van het chronisch pijn syndroom.

Let op: indien je benen en voeten tintelen, verzwakt en gevoelloos aanvoelen en/of je verliest de controle over de spieren van je blaas en anus, zoek dan zo snel mogelijk medische hulp.

Het kan dan gaan om de aandoening cauda equina syndroom. 

Oorzaken van spit

De oorzaak van spit is niet altijd te achterhalen.

De meeste vormen van spit ontstaan door overbelasting van spieren en gewrichten. Dit kan opgebouwd zijn over een lange periode.

Bij een plotselinge beweging kan het dan ineens misgaan en kunnen weefsels, drukpunten van botten, gewrichtsbanden en gewrichten beschadigd raken.

Als je een hernia van de rug hebt knelt een uitstulpsel in de tussenwervelschijf de zenuwen af.

Bij spit door artrose is er sprake van een aandoening in het slijmvlies van een gewricht. De gewrichten worden dan stijf. Dit komt meestal door slijtage. 55 plussers krijgen zodoende vaker te maken met spit.

Bij artrose straalt de pijn vaak uit naar de heupen. De klachten kunnen in korte tijd verergeren en kunnen 3 tot 6 maanden aanhouden.

Een andere oorzaak van spit is Ischias. Dit is een vorm van zenuwpijn (ook wel neuralgie genoemd) in de rug waarbij zenuwwortels geïrriteerd of ontstoken zijn en druk geven.

Minder voorkomende oorzaken van spit zijn bacteriële infecties aan of tumoren op de ruggengraat en botten.

Het cauda equina syndroom is een zeldzame neurologische aandoening waarbij de zenuwbundel onder in de rug (in de vorm van een paardenstaart) beklemd raakt. Je kunt dan ook last krijgen van spit.

Bij de chronische vorm van spit speelt chronische stress meestal een rol.

Behandeling van spit

Als je bij je huisarts komt voor lage rugpijn, zal deze met jou je medische geschiedenis bespreken, de klachten die je ervaart en welke activiteiten je hebt in het dagelijks leven.

Je zal een lichamelijk onderzoek ondergaan waardoor de arts kan vaststellen of je inderdaad last van spit hebt.

Als dit het geval is, krijg je vaak spierverslappende medicatie. Hierdoor kun je voorzichtig blijven bewegen zonder ernstige pijn.

Na de acute spit is het namelijk belangrijk dat je blijft bewegen omwille van de bloedcirculatie en het versterken van de onderrug- en buikspieren. Het gaat dan om lichte (stretch)oefeningen (stabiliseren van je core, dus je romp) en bijvoorbeeld wandelingen maken.

Hiermee verbeter je je lichaamshouding, breng je je lichaam meer in balans en voorkom je nieuwe blessures.

De pijn zou dan binnen 2 weken over moeten zijn. Het is verstandig om contact te houden met je huisarts, zeker als de klachten aanhouden.

Chronische spit

Als de pijn langer dan 6 weken aanhoudt en de arts vermoedt dat er iets ernstigers aan de hand is zal hij of zij je eventueel doorverwijzen voor een röntgenfoto, een CT-scan en/of een MRI-scan.

Je kunt bij aanhoudende pijn terecht bij een manueel therapeut. Manuele therapie is een soort van fysiotherapie waarbij gewerkt wordt aan het beter laten functioneren van je gewrichten en het verbeteren van de lichaamshouding en je bewegingen.

Verder kun je door massage en acupunctuur ook beter gaan functioneren.

Een chiropractor kan je helpen door middel van manipulatie (duw- en trekbewegingen) van de wervelkolom.

Depressie kan zowel een oorzaak zijn van pijn in de onderrug als een gevolg van chronische pijn. Dit is dus zeker ook belangrijk om goed aan te pakken.

Een combinatie van therapie (waaronder stressmanagement) en eventueel antidepressiva kan uiteindelijk ook veel verbetering brengen in de klachten.

Spit voorkomen

Als je een keer spit hebt gehad, is de kans groot dat het een keer terugkomt, zeker als je je rug en buikspieren niet blijft trainen, niet een degelijk matras koopt en gevoelig blijft voor stress.

Veel mensen die acute spit hebben gehad krijgen hier binnen een jaar opnieuw mee te maken.

Wat belangrijk is, is dat je blijft letten op je basishouding. Zorg ervoor dat je oren, schouders en heupen op één lijn blijven.

Zorg voor een goede bureaustoel en als je lang moet zitten, bijvoorbeeld voor je werk achter de computer, neem dan regelmatig pauzes om te stretchen.

Let op hoe je zit, staat en loopt. Maak niet teveel monotone bewegingen en kijk uit met bukken, tillen en reiken met je armen. Doe het met beleid en probeer je hele lichaam mee te nemen in je bewegingen.

Neem desnoods een speciale riem die je rug ondersteunt. Deze kan support geven, maar dat betekent niet dat je zelf niets meer hoeft te doen. Je kunt eventueel met je werkgever overleggen wat je mogelijkheden zijn, met name in de periode van of na je herstel.

Als je gaat sporten, ga dan niks forceren en doe altijd een goede warming-up. Wandelen, fietsen en zwemmen zijn ook erg goed voor je.

Probeer zoveel mogelijk op je zij te slapen.

Let op je gewicht. Een buikje hangt als een gewicht aan je lichaam en belast je rug.