Aandoeningen A-Z

Spierscheuring: symptomen, behandeling en herstel

spierscheuring

Een spierscheuring is een veel voorkomende (sport)blessure die zeer pijnlijk kan zijn.

Wanneer je hier te lang mee doorloopt kun je extra schade toebrengen aan de spieren.

Wees er dus op tijd bij en laat je goed informeren.

In dit artikel geven wij je tips over hoe je deze blessure kunt herkennen.

Verder bespreken wij de mogelijke behandelingen die je kunt ondergaan na de diagnose.

En waarom je het woord ‘PRICE’ goed moet onthouden wanneer je zelf thuis een spierscheuring behandelt!

Lees ook: Spierpijn verhelpen

Spierscheuring: betekenis

Spieren zijn bundels van vezels, door bindweefsel bij elkaar gehouden.

Ze zijn gepositioneerd tussen de botten en kunnen, onder sturing van het zenuwstelsel, samentrekkende bewegingen maken.

Een spierscheuring is niet hetzelfde als spierpijn of spierkramp.

Het is een spierblessure, vaak opgedaan tijdens explosieve sporten, zoals bij atletiek. Bijvoorbeeld tijdens het sprinten of tijdens een afzet.

Het wordt ook wel spierruptuur, ‘zweepslag’ of coupe de fouet genoemd.

Bij een spierscheuring scheuren spiervezels onderling van elkaar af.

Net als bij andere blessures, zoals die van de pezen, gaat het hier om letsel van de onderhuidse weefsels, die met elkaar verbonden zijn.

Het betreft in de meeste gevallen één van de volgende spieren / spiergroepen:

  1. De kuitspieren (zoals de musculus gastrocnemius; de grootste spier in de kuit)
  2. De 3 spieren aan de achterzijde van het bovenbeen (tezamen de hamstrings genoemd)
  3. De voorzijde van het bovenbeen (quadriceps)

Maar ook kan er een scheuring plaatsvinden in de spieren van de bovenarm (biceps / triceps), elleboog, onderarm, pols, vingers, schouder, rug, voet / enkel, lies, bil, nek, buik en middenrif.

Gradaties spierscheuring

Er bestaan 3 gradaties van ernst bij deze blessure.

Graad 1: de aangedane plek is pijnlijk en gevoelig maar niet gekneusd. Het is een verrekking van enkele spiervezels. Een klein inwendig scheurtje van minder dan 10% van de spiervezels.

Graad 2: meerdere spiervezels zijn gescheurd en gekneusd en de plek is beurs. Er is sprake van meer schade en meer krachtverlies.

Graad 3: volledig afgescheurde spier. Een totale scheur (ruptuur).

Symptomen spierscheuring

Wanneer je geblesseerd raakt voel je een pijnscheut, en het lijkt alsof iemand met een zweep op je spier slaat; vandaar de naam ‘zweepslag’.

Je krijgt ook vaak last van kramp. Het is een scherpe, plotselinge pijn, heel specifiek op de plek waar de spier gescheurd of verrekt is.

Rekken, strekken of op een andere manier aanspannen van de spier doet pijn. Ook ervaar je gedeeltelijk of algeheel krachtverlies.

Je kunt de plek duidelijk voelen en zien.

Een ingedeukte of juist gezwollen plek wijst op een vorm van spierscheuring.

Zo ook roodheid en een blauwe plek / bloeduitstorting (ook wel hematoom genoemd; een inwendige bloeding in de spier door gesprongen bloedvaatjes).

Je hebt pijn bij het lopen, vaak met name bij het traplopen en op je tenen staan. Soms heb je ook al pijn in ruststand.

De pijn is afhankelijk van de gradatie van de blessure.

Oorzaken spierscheuring

De blessure kan ontstaan door een plotselinge, krachtige beweging.

Bijvoorbeeld na een val, stoot, duw of ruk aan een ledemaat.

Een veelvoorkomende oorzaak is ook het ontbreken van een warming-up of onvoldoende warming-up vòòr het sporten.

Hetzelfde risico ligt bij het ontbreken of onvoldoende uitoefenen van stretchoefeningen en / of een cooling down.

Gevaarlijk is eveneens het in een korte tijd intensief, veel en vaak trainen.

Of zwaar tillen en ander zwaar lichamelijke arbeid.

Met name in de wintermaanden, wanneer je spieren al wat stijver zijn, geeft dit aanleiding tot blessures.

Daarnaast kun je door verkorte of stijve spieren en een slechte doorbloeding ook vatbaar zijn voor een spierscheuring.

Het risico blijkt bij vrouwen en oudere sporters hoger te liggen dan bij mannen en jongere sporters.

Eerste hulp bij een spierscheuring

Voel je dat er iets mis is gegaan?

Verwijder dan strakke kleding op de plek van de blessure.

Probeer zo weinig mogelijk te bewegen en leg de spier in ‘gestrekte positie’.

Koel de spier(en) 15 minuten (niet verwarmen!) met een coldpack of ijs met een doek om je huid te beschermen.

Blijf dit koelen de eerste dagen elk uur dat je wakker bent doen.

Dit vermindert de zwelling en verkleint de kans op ontstekingen. Hoe minder zwelling, hoe sneller de genezing.

Diagnose spierscheuring

Het is erg belangrijk om een arts te raadplegen wanneer je vermoedt dat je een blessure hebt opgelopen. Het is niet goed om dit onbehandeld te laten, met name als het gaat om een hogeregraads spierscheuring.

Vaak is het niet gelijk nauwkeurig vast te stellen met wat voor blessure je te maken hebt en of het gaat om een spierscheuring.

Hoe hoger (ernstiger) de gradatie van de scheur, hoe makkelijker het is om een diagnose te stellen.

Een MRI-scan en / of echografie kan de spierscheur heel nauwkeurig lokaliseren en de gradatie ervan bepalen.

Behandeling spierscheuring

Het woord ‘PRICE’ is het ezelsbruggetje om te onthouden wat je te doen staat bij de directe behandeling van de spierscheuring:

  • Protection (bescherming)
  • Rest (rust)
  • Ice (koelen met ijs)
  • Compression (druk met een compressieverband; wanneer de zwelling is afgenomen!)
  • Elevation (hoog leggen voor de vochtafvoer)

Verdere behandeling is afhankelijk van de gradatie van de blessure.

Een fysiotherapeut kan de aangedane plek tapen of een brace aanbrengen. Soms krijg je krukken mee.

Het kan zijn dat je een revalidatieprogramma gaat volgen.

In het begin bestaat dit met name uit rust nemen maar ook voorzichtig rustige rekoefeningen doen, waarbij je zeker niet door de pijn heen mag gaan.

Tegen de pijn kun je ontstekingsremmende pijnstillers slikken. Slik deze niet wanneer je problemen hebt met je nieren of maag-darmstelsel of wanneer je bloedverdunners gebruikt. Overleg in dat geval met je huisarts wat je wél tegen de pijn mag slikken.

Je kunt ook een ontstekingsremmende crème gebruiken.

Een infrarood lamp of -sauna werkt goed op de spieren, maar alleen als de zwelling verdwenen is.

Bekende behandelingen bij spierscheuring zijn cryotherapie (met kou) en shockwave therapie (met elektrische pulsen).

Alleen bij heel veel pijn of erg slecht functioneren van de spieren wordt een operatie overwogen.

Er bestaan ook diverse alternatieve therapieën die toegepast worden bij een spierscheuring.

Biopunctuur is zo’n geneeswijze, die bestaat uit het inspuiten van natuurlijke homeopathische geneesmiddelen in de spier of onderhuids.

Gevolgen onbehandelde spierscheuring

Loop je door met een spierscheuring dan krijg je hoe dan ook meer pijnklachten en ervaar je steeds meer immobiliteit.

Je lichaam zal moeten compenseren (bijvoorbeeld meer steunen op één been) en dit kan ook weer belastend zijn voor andere spiergroepen.

Herstel spierscheuring

Het herstel duurt ongeveer 4 tot 8 weken, wederom afhankelijk van de gradatie van de blessure.

Er worden op de aangedane plek fibrine-vezeltjes (nieuwe verbindingen) gevormd om de scheur te herstellen.

Uit nood maakt het lichaam echter vaak ook littekenweefsel aan (hard weefsel). Dit weefsel zorgt op den duur helaas vaak voor terugkomende klachten.

Het kan daarom handig zijn om onder behandeling te blijven en echo’s te laten maken voor optimaal herstel.

Neem de tijd om weer in je dagelijkse ritme en sportritme te komen. Bouw je training rustig op om hernieuwde flexibiliteit en kracht in je spieren te krijgen. Begin bijvoorbeeld met zwemmen of fietsen.

Goede voeding en voldoende water bevorderen je herstel. Je kunt eventueel supplementen slikken, zoals magnesium.

De juiste ademhaling zorgt voor een goede doorbloeding. En een goede bloedcirculatie zorgt weer voor het afvoeren van afvalstoffen.

Spierscheuring voorkomen

Je kunt blessures voorkomen door een goede warming-up en cooling down te doen.

Voel je grenzen aan en bouw je training goed op.

Blijf naast cardio ook krachttraining doen.

Plyometrische training is een trainingsvorm die als doel heeft om de spieren een snelle en krachtige beweging aan te leren; dus om je explosieve kracht te vergroten. Hierdoor beperk je het risico op blessures.

Draag de nodige bescherming tijdens riskante (contact)sporten of activiteiten.

Kleed je warm genoeg aan in de winter.

Goed uitgerust zijn en voldoende beweging maakt je fitter en sterker en verbetert je bloedsomloop.

Gezonde voeding houdt je spierweefsel in conditie. Zorg voor voldoende vitaminen en mineralen en voeding of supplementen met magnesium.

Vermijd een teveel aan alcohol en matig het gebruik van cafeïne.

Je kunt je lichaam ook ‘ontzuren’, onder andere door het gebruik van zuiveringszout.