Aandoeningen A-Z

Spataders behandelen en voorkomen

spataders behandelen

Wil jij weten hoe je spataders behandelen en voorkomen kunt?

Spataders kunnen je onzeker maken. Veel mensen vinden ze ontsierend.

Ook kun je er klachten van ondervinden, meestal in het geval van grotere spataders.

In dit artikel gaan wij dieper in op de symptomen en oorzaken van spataders.

We laten je een overzicht zien van de behandelmethodes en hoe je kunt verhelpen dat je spataders krijgt of dat ze erger worden.

Gelukkig bestaan er tegenwoordig diverse manieren, veelal pijnloos, waarmee je spataders behandelen en voorkomen kunt.

Voorkomen is natuurlijk beter dan genezen en wellicht een stuk minder belastend voor je portemonnee.

In geval van bijvoorbeeld erfelijke aanleg, of een beroep dat je been-aderen veel belast, is het uiteraard moeilijker te voorkomen.

Laat je daarom goed informeren!

Wat zijn spataders?

Aderen zijn bloedvaten die het bloed van de weefsels weer terug naar het hart vervoeren, nadat de slagaderen het bloed eerst van het hart naar de weefsels hebben gevoerd.

Spataders zijn kronkelende, verwijde, paarsblauw uitziende bloedvaten (aders, ook wel venen genoemd), vlak onder de huid.

Spataders worden ook wel varices genoemd. Ze vallen onder huidaandoeningen.

Flebologie, een onderdeel van dermatologie, is het specialisme dat zich bezighoudt met het behandelen en voorkomen van spataderen.

Spataders ontstaan zowel in een grote hoofdtak (stamvarices), een zijtak (zijtakvarices) en in kleine adertjes.

Kleine spataders zijn de meest voorkomende spataders en verschijnen meestal in kluwen (takkebosvenen).

Middelgrote spataders zijn dikker en langer. Evenals kleine spataders geven ze meestal geen klachten, behalve dat het in cosmetisch opzicht niet gewenst is.

Grote spataderen zijn een soort kabels. Deze kunnen wel klachten geven maar dat is niet altijd het geval.

Lees ook: dikke voeten en enkels: oorzaken en behandeling

Symptomen spataders

Wanneer spataders klachten geven kunnen deze bestaan uit:

  • Pijn
  • Zwelling en vochthoping (oedeem)
  • Zware, warme, branderige, gespannen, vermoeide benen
  • Rusteloze benen
  • Jeuk
  • Kramp (vooral in de nacht)
  • Huidverkleuring; bruinige kleur, blauwe plekken of purpura (puntvormige paarsrode bultjes)
  • Eczeem of wondjes bij de enkel
  • Koude voeten
  • Verlies van haar op de benen
  • Verdikte teennagels / kalknagels / schimmelinfecties tussen de tenen

Spataders komen met name voor in het dijbeen en de kuit.

Je ziet ze ook in de knieholte, de voeten, de handen en de onderbuik.

Er bestaat ook een aandoening waarbij de aderen in de slokdarm (hals) zijn uitgezet, door een verhoogde bloeddruk in de poortader.

Dit kan gevaarlijk zijn want de aders kunnen gemakkelijk barsten en gaan bloeden.

Slokdarm-spataders zijn vaak het gevolg van levercirrose of trombose in de bloedvaten van de buik.

In dit artikel richten wij ons voornamelijk op spataders behandelen en voorkomen in de benen.

Oorzaken spataders

Wil je spataders behandelen en voorkomen dan is het goed om de oorzaak te achterhalen van je spataders.

In de aders zitten kleppen die ervoor zorgen dat het bloed goed van de benen naar het hart kan stromen.

Ze zorgen ervoor dat het bloed naar boven stroomt en dus niet, vanwege de zwaartekracht, naar beneden.

Wanneer de klep in een ader niet goed meer sluit blijft het bloed in de ader staan en de wand verwijd en verslapt dan.

Er wordt ook wel gesproken over ‘lekkende aders’.

Spataders kan één van de symptomen zijn van (chronische) veneuze inefficiëntie, waarbij de bloedcirculatie dus niet goed meer werkt als gevolg van het niet goed functioneren van de aders.

Trombose in het been geeft ook een verhoogde kans op spataders.

Ook kunnen ‘etalagebenen’ (perifeer vaatlijden) aanleiding geven tot spataders. De vernauwing van de slagaders in de benen geeft bij deze aandoening een stoornis in de doorbloeding.

Er is bij spataders vaak sprake van erfelijke aanleg; aanleg voor zwakke vaatwanden.

Spataders ontstaan vaak wel pas op middelbare leeftijd.

Je leefstijl kan van invloed zijn op het ontstaan van spataders. Bijvoorbeeld door een beroep waarbij je langdurig staat of zit. Dit verhoogt de druk op de benen en de vaten worden daardoor slapper.

Vrouwen hebben vaker last van spataders dan mannen.

Dat komt bijvoorbeeld door de invloed van hormonen, zoals oestrogeen. Bijvoorbeeld bij het gebruik van de anticonceptiepil. De wanden van de aderen kunnen daardoor zwakker worden.

Minstens een kwart van de zwangere vrouwen krijgt onder invloed van zwangerschapshormonen last van spataders, ook op de buik en bij de vagina.

De druk van de baarmoeder maakt het moeilijker om het bloed terug naar het hart te vervoeren, terwijl er juist tijdens de zwangerschap meer bloedcirculatie plaatsvindt.

Ten slotte kan overgewicht spataders geven. Door toename van de druk in de buik kan het bloed minder makkelijk omhoog vervoerd worden.

Lange mensen hebben gemiddeld genomen meer last van spataders.

Spataders behandelen: de diagnose

Spataderen kunnen in principe geen kwaad en je hoeft ze dus niet per se te laten behandelen.

Sommige mensen laten ze behandelen omdat zij de spataders simpelweg niet mooi vinden.

Een goed dekkende camouflage pigment crème / foundation kan al veel doen om de spataders minder zichtbaar te maken.

Een spatader kan klachten geven of kan gaan ontsteken en dan is het wel belangrijk om een arts te raadplegen.

Voordat er gestart kan worden met een behandeling, zal een arts (vaatlaborant) eerst een onderzoek doen naar de spataders.

Dit onderzoek is vaak een Doppler onderzoek in combinatie met een veneus Duplex onderzoek.

Het is een pijnloos onderzoek met behulp van ultrageluidgolven (echo), waarbij de arts inzicht krijgt in de mate van doorbloeding en het functioneren van de kleppen.

Hiermee kan de arts ook inwendige (dieper gelegen) spataders in beeld brengen die je met het blote oog niet kunt zien.

Simpel gezegd: een Doppler onderzoek maakt de bloedstroom hoorbaar en het Duplex onderzoek maakt deze ook nog zichtbaar.

De spataders worden dan vervolgens ingedeeld in een bepaalde categorie en daarmee wordt de behandelmethode vastgesteld.

Verschillende behandelmethodes

Er komt een dermatoloog en indien nodig ook een chirurg aan te pas bij de hieronder genoemde behandelingen.

Afhankelijk van het soort en de locatie van de ader kan overgegaan worden tot de volgende ingrepen:

Sclerocompressie-therapie (foamsclerose)

Hierbij wordt er een vloeistof of schuim in de ader gespoten. De wand van de ader gaat dan aan elkaar kleven en wordt door het lichaam zelf ‘opgeruimd’.

Bij grotere aders kan dit ook met behulp van een echo-apparaat gebeuren.

Na deze ingreep wordt er een drukverband, therapeutische elastische kous of zwachtel aangebracht om druk te geven op de ader. Zo kan het bloed weer makkelijker terugstromen naar het hart.

Drukverband wordt sowieso veelvuldig gebruikt, op zichzelf maar ook na diverse ingrepen.

Operatie (crossectomie)

ook wel ‘strippen’ genoemd; de spataders worden door een vaatchirurg weggehaald of dichtgebonden. Door nieuwe technieken wordt dit niet vaak meer gedaan, omdat het omslachtig is, bijvoorbeeld vanwege het gebruik van narcose.

Flebectomie van Müller

Kleine aders worden nog wel weggesneden, onder plaatselijke verdoving.

Perforantectomie

Ook wel ‘onderbinden’ genoemd. Kleine operatieve ingreep onder lokale verdoving.

Hierbij worden de verbindingsaders tussen de oppervlakkige en diepliggende aders verwijderd en vervolgens dichtgebonden met oplosbare hechtingen.

Endoveneuse lasertherapie (EVLT)

De nieuwste ontwikkeling in de behandeling van spataders; je wordt hierbij lokaal verdoofd.

De ader wordt dichtgebrand en rondom de ader wordt een verkoelende verdovingsvloeistof aangebracht om de huid en zenuwen te beschermen. Deze techniek wordt veel gebruikt bij kleine en middelgrote spataders.

VNUS closure procedure heeft veel overeenkomsten met EVLT.

Er wordt hierbij een katheter aangebracht in de ader en die zendt hoogfrequente radio(geluids)golven door de ader. Hierdoor wordt de ader verhit en krimpt de aderwand.

Spataders behandelen en voorkomen wordt ook wel gedaan door gebruik te maken van traditionele kruidengeneesmiddelen.

Behandeling wordt helaas niet meer vanzelfsprekend vergoed door de (basis)verzekering. Kijk goed na wat je mogelijkheden zijn.

Helaas is er geen zekerheid over het wegblijven van nieuwe spataders.

Spataders voorkomen

Zorg allereerst voor een goede doorbloeding.

Dat kun je doen door middel van beweging, zoals lopen en fietsen.

Vermijd lang staan, je benen over elkaar klemmen, lang op hoge hakken staan en het dragen van afklemmende, strakke kleding, riemen of schoenen.

Je kunt speciale panty’s kopen die de doorbloeding van je benen stimuleren.

Koud afdouchen helpt ook heel goed als je spataders behandelen en voorkomen wilt, evenals oefeningen waarbij je de kuitspieren aanspant.

Draag tijdens het lang zitten, lang staan en sporten eventueel elastische steunkousen.

Spataders behandelen en voorkomen kun je ook doen door regelmatig een goede beenmassage te nemen.

Leg je benen eveneens regelmatig hoger dan je hart.

Vochtinname is erg belangrijk; dat betekent dat je veel moet drinken, eventueel in het bijzonder brandnetelthee en thee van koningskaarskruid.

Verder is het goed om vezelrijke voeding te eten die de spijsvertering bevordert.

Eet ook base voeding zoals citroen en appelazijn, en voeding die rijk is aan de mineralen kalk en silicium (kiezelzuur). Denk aan koolsoorten, pastinaak, wortels, amandelen, rozijnen en eieren.

Let op voldoende inname van vitamine B, C en E, en omega 3-6-9.