Aandoeningen A-Z

Verschillende soorten huidvlekken

huidvlekken

Huidvlekken: voor sommige mensen een onschuldig fenomeen dat iedereen uniek maakt, voor anderen een bron van schaamte.

Veel mensen met huidvlekken hebben het gevoel dat anderen alleen maar naar de huidvlek(ken) kijken in plaats van naar hen als persoon.

En dat anderen misschien denken dat het besmettelijk is.

Dat is jammer, want huidvlekken zijn over het algemeen onschuldig en in geen geval besmettelijk.

In dit artikel laten we je zien dat er veel soorten huidvlekken zijn, allemaal met verschillende eigenschappen.

Wat belangrijk is als je huidvlekken hebt, is dat je goed in de gaten houdt of ze niet van vorm of kleur veranderen.

In dat geval kan huidkanker op de loer liggen. Huidkanker is de meest voorkomende kanker en het aantal patiënten blijft stijgen.

Reden te meer om je even in de materie te verdiepen!

Hoe kom je aan huidvlekken?

Ongeveer de helft van pasgeborenen kinderen heeft rozige en rode vlekjes op hun huid. Dit zijn geboortevlekjes.

Baby’s hebben een zeer gevoelige huid en moeten nog een ‘zuurmantel’ (beschermingslaag) opbouwen.

Soms gaan de vlekjes niet weg en blijven ze je hele leven zitten. Het kan ook zijn dat je op latere leeftijd huidvlekken krijgt.

Bijvoorbeeld in periodes met veel hormoonschommelingen, zoals de puberteit en de zwangerschap.

Huidvlekken kunnen ook door de straling van de zon ontstaan. U.V.-straling is goed voor de vitamine D-opname maar kan ook schadelijk zijn voor je huid als je je er niet tegen beschermt.

Ten slotte komen huidvlekken ook met de leeftijd, zoals ouderdomsvlekjes.

Pigment (melanine) is een kleurstof in de huid die ons beschermt tegen zonlicht en is normaal gesproken gelijkmatig verdeeld. Door pigment-ophoping kunnen huidvlekken ontstaan.

Er bestaan veel verschillende soorten huidvlekken, in allerlei vormen en kleuren.

Meestal zijn huidvlekken bruin, zwart, rood of wit/licht.

Geboortevlekken

Ooievaarsbeet bestaat uit kleine bleekroze vlekjes, meestal in de nek. Zitten ze op het voorhoofd en de oogleden dan wordt het ‘engeltjeskus’ genoemd. Het gaat om een verwijding van de bloedvaten. In 10-50% van de gevallen trekken deze vlekjes niet weg en zijn ze op volwassen leeftijd nog steeds zichtbaar.

Een wijnvlek is een vaatafwijking. De haarvaten zijn daardoor in omvang toegenomen. Je ziet een roze tot rode vlek, meestal in het gezicht. Of de vlek wegtrekt daar kun je helaas geen invloed op hebben.

Een archipelvlek (vroeger Mongolenvlek genoemd) is een blauw-grijze pigment-moedervlek van een paar centimeter groot die vooral bij Aziatische en negroïde mensen voorkomt en bij kinderen met zowel een donkere als een blanke ouder.

Een aardbeienvlek (hemangioon) of frambozenvlek is een rode tot dieprode zwelling (goedaardige tumor) van de huid.

Pigmentvlekken

Pigmentvlekken zijn bijvoorbeeld geboortevlekken, sproeten, moedervlekken, melasma en levervlekken / ouderdomsvlekken.

Een moedervlek is een opéénhoping van pigmentvormende cellen op de huid. Tot je 40ste jaar kunnen er nieuwe moedervlekken ontstaan. Moedervlekken zijn goedaardig zolang ze niet opvallend van kleur of vorm veranderen. Een dyplastische moedervlek betekent dat deze onrustig is, dus verandert. Als de moedervlek jeukt, pijn gaat doen of gaat bloeden dan is het zeer aan te raden om langs je huisarts te gaan.

Sproeten bestaan uit een pigmentophoping in de onderste laag van de opperhuid. Iedereen heeft ze maar het is genetisch vastgesteld hoeveel je ervan hebt. Ze ontstaan in de kindertijd, vooral bij mensen met een licht huidtype en bij roodharigen. Onder invloed van zonlicht komen ze meer naar voren.

Bij een teveel aan pigment kan hyperpigmentatie ontstaan. Dit geeft donkere vlekken op de huid.

Bij een tekort aan pigment kan vitiligo ontstaan (erg zeldzaam). Dit zijn witte vlekken die niet meekleuren in de zon. Michael Jackson beweerde altijd dat hij deze ziekte had. Veel mensen dachten echter dat hij zelf zijn huid bleekte. Inmiddels blijkt zijn zoon de ziekte ook te hebben. Witte vlekken kunnen ook ontstaan door een gebrek aan vitamine D, B6, B12, en en C, evenals foliumzuur.

Melasma is een donkere, grijs-bruine verkleuring in het gezicht, meestal op de wangen of neus. Het is een pigmentstoornis. Vooral vrouwen in hun vruchtbare jaren en vaak met een donkere huidskleur krijgen hiermee te maken. Wanneer je hier last van krijgt tijdens de zwangerschap, wordt het ‘zwangerschapsmasker‘ genoemd. Na de overgang verdwijnen de vlekken vaak weer.

Levervlekken/ouderdomsvlekken (lentigo): levervlekken hebben een egale, lichte kleur en komen veel voor bij ouderen, met name in het gezicht, op de armen en handen. Ze worden ook ouderdomsvlekken genoemd. Hoe lichter de huid, hoe meer ouderdomsvlekjes. Ze hebben niks te maken met de lever, behalve de kleur.

Overige huidvlekken

Talgkliercyste (atheroomcyste) is een glad, onder de huid liggend bultje dat verstopt is geraakt door talg en verweekte hoornschilfers. Het voelt hard aan maar is niet kwaadaardig. Je mag deze niet gaan uitknijpen want dan kan er schade aan de huid ontstaan. Een arts kan de cyste operatief verwijderen. Een cyste is niet kwaadaardig zolang hij niet snel groeit.

Erytheem/erythema bestaat uit rode huidvlekken. De bloedvaten zijn hierbij verwijd waardoor er een bloedovervulling (hyperemie) ontstaat.

Diepe veneuze artrose, oftewel trombosebeen uit zich door bruine tot zwarte huidvlekken op de enkel die slecht genezen. Dit ontstaat wanneer de doorstroming in de aderen belemmerd wordt door een bloedstolsel. Het kan levensgevaarlijk zijn dus wees hier zeer alert op.

Pityriasis Versicolor is een huidaandoening die wordt veroorzaakt door een schimmel (gist). De schimmel blokkeert de pigmentcellen. In de zomer worden dus tijdens het zonnen de plekjes niet meegekleurd. In warme, vochtige landen komt deze aandoening vaker voor. Het duurt zeker 3 maanden voordat het pigment zich weer heeft hersteld.

Idiopathische guttate hypomelanose bestaat uit kleine ronde witte vlekjes, vooral op de armen en benen. Wordt ook wel ‘confetti-huid’ genoemd. Het komt vooral bij vrouwen voor.

Goed- of kwaadaardig?

Hoe kun je herkennen of een vlek ‘verdacht’ is of niet? Oftewel dat het misschien kan wijzen op huidkanker?

Sommige vlekken zijn geheel onschuldig en andere vlekken kunnen voor serieuze gezondheidsrisico’s zorgen.

Het zelf goed onderzoeken van je huid en bij twijfel naar de huisarts gaan is erg belangrijk. Bij huidkanker is het van groot belang dat je er op tijd bij bent.

Er bestaat een voorstadium van huidkanker, dit heet Actinische Keratose. Dit kenmerkt zich door ruwe, schilferende plekjes op de huid

Huidkanker ontstaat wanneer cellen gaan woekeren, dat wil zeggen zich ongeremd gaan delen.

Huidkanker komt zowel bij mannen als bij vrouwen veel voor.

Melanoom is een vorm van huidkanker, waarbij een huidvlek na verloop van tijd boven de huid gaat uitsteken en groter wordt. Een derde van de melanomen komt voort uit een moedervlek.

Huidkanker kan uitzaaien naar andere andere plekken en organen in je lichaam.

De behandeling van huidkanker is afhankelijk van het soort huidkanker.

Er bestaat tegenwoordig een app die in 80% van de gevallen huidkanker kan herkennen. Deze app heet “Huidmonitor” en is gratis te downloaden in de App Store (Apple) en in de Google Play Store.

Behandeling van huidvlekken

Er zijn veel crèmes op de markt die de vlekken camoufleren, soms wel tot 24 uur.

Vaak zijn deze crèmes ook waterproof en geven ze geen vlekken.

Ook zijn er verschillende teints, waardoor er altijd één bij jouw huidskleur en huidteint past.

Je kunt je huidvlekken laten behandelen bij een dermatoloog.

Laseren is alleen aan te raden als je echt problemen hebt met de vlekken. Soms zijn ze bijvoorbeeld erg aanwezig, midden op je gezicht.

Niet alle vlekken verdwijnen in z’n geheel. Bij wijnvlekken bijvoorbeeld is het resultaat niet te voorspellen.

De huid bleken is erg populair onder Indiase en Afrikaanse vrouwen.

Dit gebeurt niet altijd met veilige middelen en er is de laatste jaren veel commotie over geweest omdat de middelen soms zeer bijtende stoffen bevatten.

In Nederland worden producten beter gecontroleerd maar alsnog adviseren we je om hier voorzichtig mee te zijn.

Je kunt de plekken ook op een natuurlijke manier behandelen, met citroensap of zoethoutextract.

Verder helpt het om je huid regelmatig te scrubben.

Zorg dat je voldoende vitaminen en mineralen binnenkrijgt via je voeding. We adviseren om vitamine D supplementen te slikken, zeker als je door je aandoening de zon liever vermijdt.

Bescherm jezelf goed met zonnebrandcrème, ook als de zon niet vol schijnt en eveneens in de winter.

Vraag ook eens rond of er in jouw familie huidziekten voorkomen.