Geestelijke gezondheid

Slecht slapen – oorzaken en tips tegen slaapgebrek

slecht slapen

Als je dit leest heb je waarschijnlijk last van slecht slapen.

Lig jij wel eens uren naar het plafond te staren?

Tel jij met gemak duizend schaapjes?

Dat kon wel eens het begin van een slaapgebrek aantonen.

Wat doet dat eigenlijk met je? En belangrijker nog, hoe voorkom je het?

Je leest in dit artikel alles over de oorzaken en gevolgen van slecht slapen.

En natuurlijk geven we je tips voor een goede nachtrust.

Hoe herken je slecht slapen en hoe weet je dat je een slaapgebrek hebt?

Voor de hand liggend; je hebt moeite met slapen. Je ligt ’s avonds in bed en je ogen vallen maar niet dicht. Of je valt wel in slaap, maar wordt ’s nachts wakker en hebt moeite om daarna door te slapen.

De volgende ochtend gaat de wekker en dan heb je het gevoel dat je nauwelijks een oog hebt dicht gedaan. Slecht slapen kan erg vervelend zijn.

Naast het feit dat je moe bent, zou je last kunnen krijgen van andere klachten. Zoals:

  • je bent sneller geïrriteerd dan normaal en je hebt weinig geduld
  • je krijgt sneller last van hoofdpijn
  • je ogen krijgen moeite met scherp stellen
  • je hebt een lagere weerstand, waardoor je iedere verkoudheid oppikt
  • je bent emotioneel op een manier die je niet van jezelf herkent
  • je wordt klunzig: je struikelt en laat dingen vallen
  • je voelt je ‘mistig’ in je hoofd of je bent snel duizelig

Stuk voor stuk behoorlijk lastige dingen, waar je eigenlijk niet op zit te wachten. Slaap is ontzettend belangrijk voor je gezondheid. Slecht slapen is dus iets wat je graag zo snel mogelijk aanpakt.

Waarom voldoende slapen belangrijk voor onze gezondheid is

Tijdens je slaap krijgt je lichaam rust. Je lichaam heeft iedere dag behoefte aan een bepaalde periode van rust. De doorgaans voorgeschreven duur van deze periode ligt op 8 uren.

Tijdens je slaap is je lichaam druk bezig. Zo worden er nieuwe cellen aangemaakt en oude cellen worden verwijderd. Je spieren worden slap en onze hersengolven, hartslag en ademhaling liggen lager.

Dit alles met als doel om ons lichaam na een zware dag te laten herstellen en op te laden voor een nieuwe dag met inspanningen.

Wanneer we een goede nachtrust hebben, merken we dat we ’s ochtends fitter en vitaler weer uit ons bed komen. We zijn voorbereid op een nieuwe dag en hebben vernieuwde energie.

Ben je wel eens jaloers op mensen die ’s ochtends uit bed springen en snakken naar een lekker vers ontbijtje? Het geheim? Een goede nachtrust.

Oorzaken van slecht slapen en slaapgebrek

Slecht slapen kan allerlei oorzaken hebben. De meest voorkomende zijn:

  1. Stress. Wanneer je stress hebt over dingen (bijvoorbeeld over je werk) wordt er adrenaline door je lichaam aangemaakt. Adrenaline houdt je lichaam scherp en dus wakker. Je ligt waarschijnlijk urenlang te piekeren en kan de gedachten aan de zaken die je stress geven maar niet van je af zetten.
  2. Fysieke problemen. Misschien lijd je aan ‘slaapapneu,’ een vervelende aandoening die ervoor zorgt dat je in je slaap kort stopt met ademen. Hierdoor raak je in ademnood en word je steeds onderbroken in je slaap. Misschien heb je last van je spieren of gewrichten en houdt dit je uit je slaap. Ook hormonale veranderingen (zwangerschap, PMS of menopauze) kunnen ervoor zorgen dat je minder goed slaapt.
  3. Onregelmatig leven. Je lichaam heeft behoefte aan regelmaat. Oma zei het vroeger al: “rust, reinheid en regelmaat.” Het is echt waar. Je lichaam is geprogrammeerd op een X aantal uren rust. Wanneer je dit doorbreekt, door bijvoorbeeld het draaien van nachtdiensten of laat naar bed gaan na het stappen, heb je grote kans dat je een slaapgebrek opbouwt.
  4. De omstandigheden waarin je slaapt. Ofwel: je bed, je slaapkamer, de omgeving. Een lekker bed, met een stevig matras, prettige lakens, genoeg frisse lucht en een goede verduistering zijn ontzettend belangrijk. Mensen onderschatten het belang van een fijne slaapomgeving vaak, maar het is van grote invloed op je nachtrust.
  5. Je partner. Slaap jij naast iemand die snurkt of zeer onrustig is in zijn of haar slaap? Dat komt je nachtrust niet ten goede!
  6. Het gebruik van bepaalde medicijnen. Check altijd de bijsluiter van de medicijnen die je gebruikt. Bepaalde medicijnen kunnen je nachtrust verstoren.
  7. Of je wel of niet genoeg lichaamsbeweging hebt op een dag maakt een groot verschil voor je nachtrust. Hoe meer beweging, hoe vermoeider je bent. Echter, wanneer je binnen 5 uur voordat je gaat slapen nog intensief beweegt, maakt je lichaam juist weer stoffen aan die je wakker houden. Ga je toch sporten voor het slapen gaan, probeer dan na het sporten nog te relaxen door te douchen, een theetje te drinken en je spieren te ontspannen voordat je gaat slapen.
  8. Je eetgewoontes hebben invloed op je slaappatroon. Gezonde, lichte voeding maakt dat je lekker slaapt. Zware, vette en heftig gekruide voeding maakt dat je ’s nachts wakker ligt. Al was het maar doordat je ligt te zweten en last hebt van je maag. Hoe harder je lichaam moet werken om je eten te verteren, hoe slechter je zult slapen. Overigens is er ook een verband tussen een slaapgebrek en overgewicht. Mensen die slecht slapen, hebben vaker honger en eten de hele dag door. Doordat je vervolgens weer slecht slaapt, krijgt je lichaam niet de kans om het voedsel goed te verteren. Hiermee is de cirkel rond.

Wat kan je doen om slecht slapen te verhelpen?

Dat slechte slapen zijn we natuurlijk liever kwijt dan rijk. We zetten een aantal tips voor je op een rijtje om een slaapgebrek te voorkomen of te verhelpen.

Probeer een regelmatig slaappatroon op te bouwen. Iedere dag rond dezelfde tijd naar bed gaan is het allerbeste voor jouw lichaam.

Wetenschappers hebben onderzocht dat de beste tijd om te slapen tussen 11 uur ’s avonds en 7 uur ’s ochtends ligt. Daar ga je al: 8 uur slaap is toch wel een mooi gemiddeld aantal uren. Probeer je zoveel mogelijk aan dit aantal te houden.

Drink geen koffie met cafeïne voordat je gaat slapen. Als je zeker wilt weten dat je de hele nacht wakker ligt, moet je zeker een paar koppen koffie drinken voordat je naar bed gaat. Ditzelfde geldt voor cafeïne houdende thee en rauwe chocolade.

Zorg dat je voldoende frisse lucht in je slaapkamer hebt en dat je comfortabel ligt. Zorg dat je slaapkamer een rustige, kalme plek is waar je graag bent.

Je slaapkamer is een plek om te rusten: weg met computers en stapels papieren voor het werk! We houden stress en zorgen graag buiten de deur.

Eet een lichte maaltijd, wandel na het eten nog een stukje en ga dan lekker rustig op de bank zitten in je joggingbroek. Probeer niet te lang naar een beeldscherm te kijken; lees liever een boek of tijdschrift zodat je hersenen alvast tot rust kunnen komen.

Je lichaam bereidt zichzelf voor op de nachtrust. Wanneer jij in aanraking komt met teveel prikkels, verstoor je dit proces.

Werken bovenstaande tips niet voor jou? Praat eens met je huisarts. Grote kans dat hij of zij je ‘melatonine’ voorschrijft. Melatonine is een stof die vrijkomt in het lichaam wanneer het donker wordt.

Wanneer het licht wordt, stopt je lichaam met de aanmaak van deze stof. Wanneer je worstelt met een slaapgebrek en jouw dag-en-nachtritme verstoort is, kunnen melatonine-pilletjes de uitkomst bieden.

Vraag er eens naar bij je huisarts of apotheek.

We wensen iedereen een prettige, ongestoorde nachtrust toe!