Aandoeningen A-Z

Opgeblazen gevoel in buik en winderigheid na het eten

opgeblazen gevoel in buik

Heb je vaak last van een opgeblazen gevoel na het eten?

Is je buik opgezet en wil je het liefst een paar knopen losmaken en even gaan liggen?

Het is natuurlijk niet prettig of zelfs ongemakkelijk als je buitenshuis een etentje hebt en last hebt van een opgeblazen gevoel en/of winderigheid.

Zeker als je na het eten nog activiteiten gaat ondernemen.

Veel mensen blijken hier last van te hebben, maar het is een onderwerp waar nog steeds niet makkelijk over gesproken wordt.

Het kan zelfs leiden tot het vermijden van contacten met als gevolg: sociaal isolement.

In dit artikel bespreken we wat er gebeurt in je maag en darmen waardoor je deze klachten kan krijgen. En we kijken wat de rol van bepaald voedsel hierbij speelt.

Uiteraard bieden we je ook mogelijke oplossingen voor dit probleem. Het maag-darmstelsel is de basis van je immuunsysteem, dus koester het!

Hoe werkt het maag-darmstelsel?

Het maag-darmstelsel wordt ook wel digestieve systeem of gastro-intestinale stelsel genoemd. Het zorgt voor de vertering en opname van voedingstoffen in het lichaam.

Organen als de mond, de slokdarm, het slokdarmhoofd, de maag, darmen, alvleesklier, lever en galblaas spelen bij dit proces een rol.

Het spijsverteringsstelsel heeft als taak het voedsel te verkleinen door te kauwen, kneden en mengen. Dit met behulp van o.a. enzymen uit lichaamssappen.

Verder geeft het de voedingstoffen af aan het bloed (door de darmwand heen), zorgt de lever met behulp van gal voor het afscheiden van de afvalstoffen, en komt het niet-verteerde voedsel uiteindelijk in je ontlasting terecht.

De dunne darm kan wel 6 tot 7 meter lang zijn. In de holtes leven veel goede bacteriën (darmflora). Deze zorgen ervoor dat stoffen afgebroken worden en zo makkelijker op te nemen zijn door het lichaam.

Zonder darmflora zou je als mens niet kunnen overleven.

Wat gebeurt er bij een opgeblazen gevoel in de buik en bij winderigheid?

Winderigheid wordt ook wel flatulentie genoemd. Bij het produceren van winden ontsnapt er gas uit het maag-darmkanaal. 99% hiervan is reukloos. Slechts 1% zorgt voor de onaangename geur.

Dit zijn met name zwavelverbindingen. Gemiddeld laat een mens 14 tot 25 winden per etmaal. We zien geen verschil hierin tussen mannen en vrouwen.

Er wordt gesteld dat je last hebt van winderigheid als je meer dan 25 winden per etmaal produceert.

Naarmate je ouder wordt, wordt het verteringsproces minder goed ondersteund door de afname van spijsverteringsappen. Daardoor ga je meer winden produceren.

Winderigheid gaat vaak gepaard met een opgeblazen of vol gevoel. Je krijgt last van een opgezette en onrustige buik. Soms krijg je ook last van kramp of oprispingen, verstopping of juist diarree.

Het is niet zo dat er ook daadwerkelijk meer lucht in je darmen zit op deze momenten; het is meer dat de gassen zich dan voornamelijk vertraagd bewegen in de darm.

Oorzaken en behandeling van de klachten

Er is niet altijd een oorzaak te vinden voor een opgeblazen buik en winderigheid.

Wel kun je zelf uitzoeken of je minder last krijgt als je bepaalde voeding of leefgewoontes vermijdt of juist gaat inzetten.

Wat sowieso handig is, is om met je klachten naar de huisarts te gaan. Deze zal onderzoeken waar en wanneer je last hebt en kan je eventueel doorverwijzen voor een fecesonderzoek (ontlastingsonderzoek).

Daarbij wordt onder andere uitgesloten of je bijvoorbeeld last hebt van parasieten, schadelijke bacteriën, schimmels of virussen.

Je kunt ook last hebben van verstoringen van de darmen zoals verklevingen, cysten, poliepen of zweren.

Als de klachten verergeren kan er sprake zijn van het prikkelbare darm syndroom. Zo’n 10% van de Nederlanders ondervindt klachten van deze aard.

Ook de ziekte van Crohn is een hardnekkige ziekte van het spijsverteringskanaal. Zo’n 20.000 Nederlanders kampen hiermee.

Ten slotte bestaat er in het ergste geval de kans op (dikke)darmkanker. Nederland telt ongeveer 60.000 patiënten.

Maar schiet niet gelijk in de stress (is niet goed voor je darmen)! In de meeste gevallen zijn de oorzaken makkelijker te achterhalen en te behandelen.

Oorzaken voor een opgeblazen gevoel in de buik en/of winderigheid kunnen zijn:

  • gebruik van antibiotica (tast de darmflora aan) en pijnstillers (bijwerkingen)
  • Een slecht functionerende peristaltiek. Dit betekent dat het knijpende voortbewegen van de darmen dat ervoor zorgt dat het voedsel vooruitkomt in de darm verstoord is. Als het bijvoorbeeld te snel gaat, krijg je last van diarree. Te traag kan voor verstopping (obstipatie) zorgen.
  • Een gebrek aan voldoende beweging. Lichaamsbeweging stimuleert de beweging van de darm. Het masseert en doorbloed de darmen.
  • Stress en spanning. Hierdoor wordt je lijf in staat van paraatheid gesteld en wordt er bloed onttrokken aan de spijsverteringsorganen. Daardoor komt het hele systeem plat te liggen.
  • Tijdens de zwangerschap verandert de hormoonhuishouding en is er minder ruimte in de buikholte.
  • Tijdens de overgang maken vrouwen meer van het hormoon progesteron aan. De darmen worden slapper en er worden minder spijsverteringssappen aangemaakt. Ook houden vrouwen in de overgang meer vocht vast, wat kan leiden tot een opgeblazen gevoel.
  • Leuk zo’n skinny jeans, maar strakke kleding is niet bevorderend voor de doorbloeding. Corrigerend ondergoed bijvoorbeeld kan er zelfs voor zorgen dat het maagzuur naar boven wordt gestuwd.
  • Roken. Je slikt hierbij veel lucht in en het kan leiden tot ontstekingen van de maagwand.

De invloed van voeding

vitamine K is essentieel voor een goede darmflora. Dit maakt je lichaam zelf aan, maar je kunt het ook halen uit groene bladgroenten, eieren, fruit en granen.

Voldoende vezels in je voeding bevordert het spijsverteringssysteem. Vezels zitten in groenten en fruit, maar ook in peulvruchten, noten en zaden en zilvervliesrijst.

Zorg er bij de opname van (extra) vezels altijd voor dat je voldoende drinkt. ’s Morgens eerst een glas lauw water drinken is overigens erg goed. Salie-thee werkt bevorderend voor de darmen.

Goede verzadigde vetten ‘smeren’ de darmwanden, dus eet gerust vette vis, kokosolie, olijfolie en roomboter. En met name lijnzaadolie beschermt de darmwand.

Vegetariërs laten over het algemeen meer winden, omdat plantaardig voedsel minder snel wordt verteerd dan dierlijk voedsel.

Neem de tijd voor je eten. Probeer goed te kauwen en niet te druk te praten. Een lege darm kan leiden tot gasvorming in de darmen, dus meerdere kleine porties verspreid over de dag kan helpen.

Liefst niet voor het slapen gaan nog veel eten. Vermijd te machtig, te vet (ongehard vet wel te verstaan) en te pittig gekruid eten.

Producten als uien, bonen, pruimen en eieren zijn erg gezond, maar kun je wellicht beter eten als je lekker thuisblijft die avond.

Zuivel kan bij sommige mensen ook verkeerd vallen. Vermijd ook koolzuurhoudende dranken. Overmatig alcohol-gebruik en koffie tast het slijmvlies in de maag en darmen aan en verstoort de darmflora.

Veel kauwgom kauwen zorgt ervoor dat je veel lucht naar binnen hapt. Dit zal dan weer een weg naar buiten moeten vinden.

Wat kun je nog meer doen?

Om een opgeblazen gevoel en winderigheid te voorkomen kun je eventueel probiotica gebruiken, zoals kefir. Ook zouden vlozaadschillen (ja, je leest het goed) wonderen verrichten voor je maag.

Maak na het eten een wandeling, dat is goed voor de spijsvertering. Je kunt ook je buik masseren met je handen, of ‘borstelen’ (stimuleert de doorbloeding en bereikt de meridianen).

Een warme kruik of een lekker bad werkt ook ontspannend. Gebruik geen laxeermiddelen; hiervan worden de darmen lui.

Als je zwanger bent of in de overgang, kun je ook bekkenbodem-versterkende oefeningen doen. Hierdoor laat je minder makkelijk lucht ontsnappen.