Aandoeningen A-Z

Oorpijn – wat helpt tegen pijn in het oor?

oorpijn

Oorpijn; je zal er maar last van hebben.

Pijn in het oor kan erg vervelend zijn en meestal krijg je het op een moment dat het totaal niet uitkomt.

Al zit je er natuurlijk nooit op te wachten.

Gelukkig kun je er meestal snel iets tegen doen en het is ook slim om bij een verkoudheid snel te reageren, zodat het niet tot een oorontsteking kan komen.

Hieronder eerste hulp bij oorpijn. Maar eerst lokaliseren waar de pijn zit natuurlijk.

En wat kun je verder zelf nog doen om oorpijn te voorkomen? Je leest erover in dit artikel.

Het oor

Het oor bestaat uit een extern gedeelte (het uitwendige oor): de oorschelp en het oorkanaal. De gehoorgang loopt in een S-vorm omhoog. Hier bevinden zich kliertjes die oorsmeer afgeven. Het oorsmeer verzamelt vuil en stof en haartjes brengen dit langzaam naar buiten.

Vervolgens kom je bij het middenoor, met daarin het trommelvlies, dat trilt bij het ontvangen van geluiden. En een ruimte met 3 botjes (de kleinste in ons lichaam, genaamd: hamer, aambeeld en stijgbeugel) die ook bewegen als zij geluid ontvangen. Vanuit daar loopt de buis van Eustachius naar je keel. Dat buisje houdt de druk op je trommelvlies gelijkmatig.

Het binnenoor tenslotte bestaat uit kanalen en het zogenaamde vestibulum, die samen het evenwichtsorgaan vormen en versnellingen kunnen waarnemen. Verder bevindt zich in het binnenoor het slakkenhuis, waarin vloeistof zit… die ook weer trilt. In het slakkenhuis ligt een matje van 40.000 tot 60.000 trilhaartjes. Gehoorverlies (door ouderdom, of een te lang blootstaan aan hard geluid) komt o.a. door het afsterven van die trilhaartjes.

Hoe ontstaat oorpijn?

Er zijn verschillende soorten oorpijn, met verschillende oorzaken:

  • Pijn (met of zonder jeuk) binnen in je oor. Je kunt daarbij ook een loopoor hebben. Kinderen hebben hier vaak last van. Het trommelvlies is dan licht beschadigd en er komt ontstekingsvocht uitlopen. Een loopoor is ook besmettelijk. Je kunt daarbij last hebben van oorsuizen, minder goed horen, maag- en darmklachten en een slechte nachtrust.
  • Je kunt pijn in je oorschelp hebben.
  • Pijn achter je oor, op de schedel, is een veel voorkomende klacht, met vervelende steken en pijnscheuten.

Bij een verkoudheid of oorontsteking zwelt het slijmvlies op. Hierdoor wordt de buis van Eustachius dichtgedrukt en ontstaat er vochtophoping achter het trommelvlies. Dit kan zeer pijnlijk zijn. Kinderen krijgen snel last van een middenoor-ontsteking en hebben daarbij soms ook koorts. Volwassenen hebben eerder last van ontstekingen aan het uitwendige oor.

Het kan ook voorkomen dat je oren door schilfers verstopt raken. Soms is een schimmel de oorzaak daarvoor. Meestal voel je dan een sterke jeuk.  Oorpijn heeft soms ook een andere onderliggende oorzaak. Je kunt bijvoorbeeld een aandoening hebben in je kaak of je achterste kiezen. Je kunt ook ontstoken amandelen hebben of een puistje in de uitwendige gehoorgang.

Wat helpt er tegen pijn binnen in het oor?

Nog voor je een bezoekje brengt aan je huisarts, kun je zelf eventueel de volgende stappen uitvoeren:

  1. Begin met een neusspray om het snot af te voeren. Hierdoor komt de opening van de Buis van Eustachius weer vrij. De druk van achter je oor gaat dan vrij snel weg. Je kunt tegenwoordig overal neusspray of druppels kopen. Je zou kunnen kiezen voor Otrivin, Vicks of Cinuforce van A. Vogel. Maar let op: het gebruik van neusdruppels is omstreden. Neusdruppels met de werkzame stof xylometazoline kunnen het neusslijmvlies beschadigen. Gebruik neusdruppels sowieso niet vaker dan 3 keer per dag, en niet langer dan een week. Gebruik bij een loopoor geen neusdruppels met de stof lidocaine!
  2. Goed nieuws: Neusdruppels kun je ook zelf maken door een oplossing te gebruiken van een beker afgekoeld gekookt water met een theelepel zout. Met een pipet (verkrijgbaar bij de apotheek) kun je dit dan 6 keer per dag in je neus druppelen. Sommige mensen kunnen het ook opsnuiven maar dat lukt niet bij iedereen. Kinderen hebben hier bijvoorbeeld moeite mee.
  3. Je kunt je trommelvlies die op spanning staat verzachten met olie. Meestal wordt hiervoor gewone olijfolie gebruikt, of arachide-olie (van pinda’s gemaakt) of eventueel sla-olie. Tea Tree olie of amandelolie blijkt ook goed te werken. Verwarm de olie een tikkeltje in de magnetron; 10 à 20 seconden ongeveer, het mag natuurlijk niet gloeiend heet zijn. Pak een watje en drenk deze in de olie. Stop dan dit watje in je oor en laat het even een tijdje zitten. Je zal merken dat de druk in je oor afneemt omdat je trommelvlies zachter wordt. Je mag de olie ook druppelen in het oor maar denk er wel aan dat je oor ook verstopt kan raken.
  4. Je kunt een pijnstiller innemen als de pijn hevig is, zodat je deze iets kunt onderdrukken. Ibuprofen, paracetamol en naproxen werken pijnstillend en ontstekingsremmend. Blijf voldoende drinken.
  5. Een paar oude huis-, tuin- en keukentips die goed werken: Ui! Snijd een ui fijn en laat die even glazig worden in de pan. Wikkel er een gaaskompres omheen of een katoenen zakdoek en houd dit tegen je oor. Ook peterselie kan op dezelfde manier weldadig werken. Die hoef je niet te verwarmen maar wel het gaas/de zakdoek goed aandrukken voor je het tegen je oor houdt. Van het kruid ‘Fenegriek’ kun je thee zetten. Dit helpt bij verkoudheid. Je vindt dit kruid bij een natuurwinkel.
  6. Het helpt soms om stomen. Maak een pan heet water klaar (eventueel met een menthol-capsule erin) en ga er met een handdoek boven je hoofd vlak boven zitten. Adem langzaam in door je neus en blaas uit door je mond. Pas op voor de hete stoom!

Bij kinderen is het verstandig om na een dag of 3 oorpijn even langs de huisarts te gaan. Bij volwassenen is het raadzaam om de huisarts te bezoeken als de pijn langer dan 2 weken aanhoudt. Als je vaak last hebt van oorpijn is het sowieso goed om dit met je huisarts te bespreken.

Pijn in je oorschelp

Heb je last van de randen van je oorschelp? Vaak komt dat door beschadiging of ontsteking van je kraakbeen. Oorbellen en oorpiercings zijn meestal de oorzaak van zo’n ontsteking. Je kun hier ook last van hebben als je erop gelegen hebt terwijl je oor dubbel gevouwen was. Een tik op je oor kan ook een tijdje pijn doen.

Meestal gaat het vanzelf weer over maar je kan ook naar de huisarts gaan voor een antibiotica-zalf. Ibuprofen werkt ook pijnstillend en enigszins ontstekingsremmend.

Uiteraard kun je last hebben van je oorbellen. De gaatjes die geprikt of geschoten zijn kunnen gaan ontsteken als er vuil bij komt. Regelmatig je oorbellen schoonmaken met ontsmettingsmiddel als Sterilon voorkomt normaal gesproken infecties, maar kan, als er al een ontsteking is, ook de wond irriteren waardoor het wondje langer openblijft.

Het beste werkt een milde antibacteriële zeep. Gekookt water met een theelepel zeezout kan ook een goede oplossing zijn. Er zijn speciale producten op de markt voor piercings die geschikt zijn voor reiniging van je oorbellen.

Heb je veel last van de ontsteking ga dan altijd naar een arts.

Pijn op de schedel net achter het oor

Je kan meerdere keren per dag last hebben van pijnlijke steken net achter je oor. Dit is geen oorpijn en is meestal ook geen ontsteking. Wat is het dan wel? De oorzaak van deze pijn bij het oor moet gezocht worden in stress/spanning en is zenuwpijn. Vaak is er sprake van een kleine beknelling of irritatie van spiertjes bij de zenuwbaan die daar loopt. Een manueel therapeut, chiropractor of osteopaat kan voor jouw hierbij de oplossing bieden.

Je oren zitten dicht of verstopt zonder pijn

Vuil kan zich ophopen in de gehoorgang. Daardoor kan het voorkomen dat een prop ontstaat die je gehoorgang af dicht. Ga niet met wattenstokjes te ver je oor in! Dit kan (extra) beschadiging als gevolg hebben. Wattenstokjes zijn alleen bedoeld voor je oorschelp en eventueel het eerste stukje van het uitwendige oor.

Bij de huisarts kun je je oren laten uitspuiten. Dit is nagenoeg pijnloos en je kunt meteen weer beter horen. Als er meer aan de hand is mag je absoluut je oren niet (laten) uitspuiten maar dan mag er juist geen vocht bijkomen.

Verstopte en pijnlijke oren tijdens een vliegreis

Als je oren zijn dicht geklapt tijdens een vliegreis is het mogelijk dat je ook veel minder hoort. Meestal gaan je oren vanzelf weer open als je een keer slikt. Wat je ook kunt proberen; beweeg je onderkaak van links naar rechts. Soms helpt dit ook de oren te openen.

Een andere tip: kauwgom kauwen! Dit wil ook nog weleens helpen om dichtklappende oren te voorkomen. De beweging van je kaak zorgt voor een open Buis van Eustachius. Andere oplossingen om het dichtklappen te voorkomen zijn oordopjes voor de vliegreis of plastic bekertjes tegen je oren houden terwijl je aan de afdaling gaat beginnen. Tja, dit laatste ziet er wel een beetje grappig uit.

Wat je ook kunt doen is je oren klaren (dat doe je ook als je gaat duiken en de luchtdruk in het water verandert). Je drukt met je vingers je neus dicht en probeert dan met redelijk wat kracht uit te blazen door je neus. Hierdoor gaat in de meeste gevallen de druk in je oren weer weg en zakt de pijn in je oren. Je hoort ook de omgevingsgeluiden weer duidelijk. Je oren klappen als het ware weer open.

Oorpijn voorkomen

  • Kijk uit als jij en/of je kind gaan zwemmen. Chloor kan irriteren en zwembaden, maar ook recreatie-meertjes kunnen, zeker bij drukte, een broeinest van bacteriën zijn. Je kunt oordoppen indoen en niet onder water gaan als je snel last krijgt van oorpijn. Oordopjes moet je dan sowieso regelmatig schoonmaken in warm water met bijvoorbeeld een beetje afwasmiddel.
  • Gebruik wattenstaafjes op een voorzichtige manier en ga hiermee niet te diep in het oor. Pulk ook niet overmatig in je oor.
  • Zorg ervoor dat, zeker als je veel in aanraking komt met kinderen, je je handen regelmatig en grondig wast met zeep. Dit voorkomt eventuele besmetting.
  • Sigarettenrook kan middenoorontsteking veroorzaken, met name bij kinderen.