Aandoeningen A-Z

Ontstoken tandvlees (Gingivitis) – oorzaken en behandeling

ontstoken tandvlees

Heb je vaak last van ontstoken tandvlees (gingivitis)?

In dit artikel bespreken we de oorzaak en behandeling van dit pijnlijke ongemak.

Als praten, eten en lachen pijn doen dan beïnvloedt dat je dagelijks leven.

Meer dan de helft van de 50 plussers heeft regelmatig last van ontstoken tandvlees.

Velen van hen lopen hier te lang mee rond zonder er iets van te merken en zonder er iets aan te doen.

Misschien heeft je tandarts wel al tips gegeven over gebitsverzorging (waar je tandvlees ook bij hoort).

Er zijn echter nog meer natuurlijke behandelingen om de pijn te verlichten en je tandvlees sterker te maken.

Als je weet wat de oorzaken zijn voor ontstoken tandvlees, kun je hier ook verder mee aan de slag.

Je hoeft niet op je tandvlees te lopen om het ongemak te verhelpen!

Hoe ontstaat ontstoken tandvlees?

Een tandvleesontsteking is een ontstekingsreactie van het tandvlees, ook wel gingivitis genoemd. Deze ontsteking wordt veroorzaakt door bacteriën.

In je mond zitten miljarden bacteriën (vooral op je tong), waarvan de meesten goed werk doen en niet schadelijk zijn.

Gedurende de dag hopen bacteriën vermengd met speeksel en voedingsstoffen (zoals zetmeel) zich op en kunnen een ontsteking veroorzaken.

Dit gebeurt vaak in combinatie met een slechte mondverzorging of een verzwakt immuunsysteem.

Tandplak is bijvoorbeeld zo’n bacterie en zorgt voor een witte plakkerige substantie op en rond de tanden.

In bepaalde gevallen kan een allergie eveneens een tandvleesontsteking veroorzaken.

Te hard poetsen is ook zeker niet bevorderlijk voor het tandvlees.

Antibiotica kan het immuunsysteem zodanig aantasten dat je dit merkt aan je tandvlees.

Uit onderzoek is gebleken dat er een verband bestaat tussen een teveel aan stress en de mondhygiëne.

Bij overmatige stress wordt het immuunsysteem aangetast. Dit maakt het lastiger om bacteriën te weren die ontstoken tandvlees veroorzaken.

Roken verandert de samenstelling van bacteriën in je mond. De agressieve bacteriën nemen toe. Bij een ontsteking herstelt het tandvlees minder snel.

Rokers hebben 6 keer zoveel kans op tandvleesproblemen dan niet-rokers. Roken verhoogt op lange termijn ook het risico op mondkanker.

Als je net je verstandskiezen hebt laten trekken of een wortelkanaalbehandeling hebt ondergaan, is de kans op ontstoken tandvlees groter.

Door een verhoogde hormoonspiegel kun je tijdens je zwangerschap meer last hebben van ontstoken tandvlees.

Het tandvlees is dan overgevoelig voor tandplak en de structuur van de bloedvaatjes in je mond veranderen ook.

Het is belangrijk om je gebit extra goed te verzorgen in deze periode.

Als de ontstekingen regelmatig terugkeren en er wordt niks aan gedaan, kan de ontsteking ook het omringende botweefsel aantasten.

Het steunweefsel van de tanden raakt dan ontstoken en de tanden komen los te zitten. Er ontstaan ruimtes tussen de tand en het tandvlees.

Deze aandoening wordt paradontitis genoemd.

Loop dus niet te lang rond met ontstoken tandvlees want het kan resulteren in ernstige gebitsproblemen.

Uit recent onderzoek is gebleken dat mensen die regelmatig last hebben van tandvleesontsteking, dezelfde bacteriën bij zich dragen die ook verantwoordelijk zijn voor alvleesklierkanker.

Symptomen ontstoken tandvlees

Gezond tandvlees is roze en ligt stevig om de tanden en kiezen heen. Als je last hebt van ontstoken tandvlees is je tandvlees rood, slap en pijnlijk.

Soms kan het tandvlees opgezwollen zijn en bloeden, bijvoorbeeld tijdens het poetsen of tijdens het eten.

Het tandvlees trekt zich terug en er ontstaan blootliggende tandhalzen. Daardoor kunnen de zenuwen extra gevoelig zijn.

Behandeling ontstoken tandvlees met natuurlijke middelen

Als de gingivitis lang aanhoudt of vaak terugkomt en ook als dit gepaard gaat met bloedingen dan is het belangrijk om je tandarts te informeren en je te laten behandelen.

In de tussentijd kun je met eenvoudige natuurlijke middelen vaak een hoop bereiken.

  • Spoelen met zout water daarvan wist je waarschijnlijk al dat het de pijn (tijdelijk) kan stillen. Gebruik hiervoor 1 eetlepel zout per glas en spoel ongeveer 30 seconden je mond voordat je het weer uitspuugt. Herhaal dit een paar keer gedurende de dag. Ook kun je een pasta maken van gember en zout en deze op je tandvlees smeren. Laat het een paar minuten zitten en spoel eventueel je mond na.
  • Zuiveringszout kent vele toepassingen; zo ook bij ontstoken tandvlees. Het neutraliseert de zuurtegraad in je mond waardoor tandbederf minder kans heeft. Masseer je tandvlees zacht met een tandenborstel met baking soda en een snufje kurkuma. Baking soda is ook een prima natuurlijk alternatief voor tandpasta.
  • Vroeger werden er na het trekken van tanden en kiezen al kruidnagelen gebruikt. Kruidnagelen, of kruidnagelolie is een uitstekend natuurlijk verdovend middel. Je kunt op een kruidnagel kauwen of de olie deppen op het tandvlees. Zwarte peper door de olie heen werkt ook goed.
  • Een ander natuurlijk middeltje is citroensap. Dit heeft een desinfecterende werking. Knijp een citroen uit in een glas gekookt water en spoel hiermee je mond. Doe dit 2 tot 3 keer per dag. Je kunt een paar druppels (drinkbare!) rozenolie toevoegen voor een optimaal resultaat. Let wel op met zure middelen: als je al geen sterk glazuur meer hebt is dit niet verstandig.
  • Etherische essentiële oliën hebben een geneeskrachtige werking. Voor ontstoken tandvlees zijn met name olie met pepermunt, kamille en tea tree geschikt. Je kunt deze oliën mengen (eventueel verdunnen met water) en je mond hiermee spoelen. Let op: het is niet de bedoeling dat je dit doorslikt! Je kunt hiervan ook een paar druppels aan je (zelfgemaakte) tandpasta toevoegen.
  • Aloë vera staat bekend om diens ontstekingsremmende werking. Je kunt je mond spoelen met de drank en ook bestaan er gels (die je overigens gewoon kunt doorslikken).
  • Het looizuur in groene thee werkt verkwikkend voor je tandvlees. Laat een theezakje 2-3 minuten trekken en haal het uit het glas. Laat het vervolgens even afkoelen en houdt het zakje dan een paar minuten in je mond op de zere plekken.
  • Honing heeft een antibacteriële werking. Smeer de honing op het aangedane tandvlees (niet op je tanden natuurlijk!).

Voorkomen van ontstoken tandvlees

Verzorg je gebit goed. Poets op de juiste manier je tanden, minimaal twee keer per dag, met een goede tandpasta (vraag je tandarts om advies) en poets niet te hard.

Verder is het zeer aan te raden om daarbij ragertjes te gebruiken of te flossen. Flossen schijnt ingewikkelder te zijn om correct uit te voeren dan het gebruik van ragertjes, dus ik gebruik zelf liever ragertjes.

Laat de tandarts of mondhygiëniste je goed uitleggen hoe je dit zacht maar grondig doet en zorg ook dat je de goede maten hebt.

Je kunt daarbij ook een tongschraper gebruiken om je tong te reinigen.

Eet verder voldoende groenten en fruit voor een sterk immuunsysteem.

Vitamine C stimuleert de groei van bindweefsel en herstel van botweefsel; beiden belangrijk bij het behouden van gezonde tanden en tandvlees.

Poets je tanden altijd pas een half uur nadat je fruit hebt gegeten, anders heb je kans dat het tandglazuur aangetast wordt.

Ook is extra inname van vitamine D supplementen aan te raden, met name voor 50 plussers.

Onderzoek heeft het verband aangetoond tussen voldoende vitamine D in het bloed en gezond tandvlees.

Buiten de supplementen kun je ook vitamine D halen uit onder andere vette vis, eieren, zonnebloempitten en peulvruchten.

Wat eveneens een goede manier is om bacteriën in je mond minder kans te geven, is het drinken van cranberry sap. Kies dan wel voor de versie die uitsluitend natuurlijke suikers bevat.

Zoals ik al eerder noemde: uit onderzoek is gebleken dat stress gelinkt is aan het ontstaan van tandvleesproblemen. Vermijd een teveel aan stress.

Ten slotte: vermijd roken; een grote boosdoener als het gaat om tandvleesproblemen.