Aandoeningen A-Z

Netelroos (galbulten): symptomen en behandeling

netelroos

Dit artikel is gewijd aan netelroos (galbulten).

Deze aandoening is gelukkig niet ernstig maar wel ontzettend vervelend omdat het vreselijk jeukt.

‘Om gek van te worden’, hoor je op veel fora.

Lang niet iedereen weet wat het is.

Veel mensen denken dat het besmettelijk is of te maken heeft met gebrek aan hygiëne, waardoor patiënten zich vaak opgelaten voelen als de aandoening zichtbaar is in het openbaar.

Galbulten zien er uiteraard niet prettig uit, maar in dit artikel leggen we je uit dat ze vooral voor de persoon zelf voor ongemak zorgen.

Onze vingers jeuken om jou te informeren over de symptomen, oorzaken en behandeling van netelroos.

Wat is netelroos?

Netelroos is een vorm van huiduitslag waarbij er lichtroze, gezwollen plekken (vochtophopingen) op de huid verschijnen.

Deze bulten worden ook wel galbulten genoemd, of netelzucht.

De medische term is urticaria. Dit komt van het woord ‘urtica’, de Latijnse naam voor brandnetel. Netelroos lijkt namelijk op de huidreactie van iemand die een brandnetel vastpakt.

Een kwart van de mensen krijgt ooit met deze aandoening te maken. Het is één van de meest voorkomende huidaandoeningen.

Het komt evenveel voor bij mannen als bij vrouwen.

Verschil tussen netelroos, gordelroos en wondroos

Netelroos moet niet verward worden met gordelroos en wondroos. Het eindigt wel allemaal op roos, wat ‘roodheid’ of ‘ontsteking’ betekent.

Gordelroos is een virale huidinfectieziekte veroorzaakt door het waterpokkenvirus, die meestal voorkomt bij ouderen en mensen met een lage weerstand.

Wondroos (belroos) is een ontsteking van de huid door een bacterie, die vaak z’n weg naar binnen vindt door een wond op de huid. Dit gaat vaak gepaard met koorts en de wondroos houdt minimaal een week aan.

Symptomen netelroos

Netelroos komt zowel voor in acute vorm als in chronische vorm. De acute vorm komt verreweg het meest voor.

De huiduitslag bij acute netelroos komt in een rap tempo opzetten, vaak binnen een half uur.

Kleine rode vlekjes worden rode bultjes of bleke bultjes met een rode rand, en geven hardnekkige jeuk.

Deze zwellingen van de huid worden ook wel ‘kwaddels’ genoemd. In de bultjes zit plakkerige, geelgroene etter (gal).

urticaria

Meestal zijn de aangedane plekken de armen, de benen, de romp en het gezicht.

Sommige vlekjes zijn klein en andere groter. De vlekjes kunnen ook samenvloeien tot grotere vlakken. Vaak zijn er ook vegen/streepjes zichtbaar.

Meestal verdwijnt de jeuk weer na een paar uur en zijn de bultjes binnen 48 uur weer weg.

Bij netelroos kunnen het gezicht (ogen, lippen) en de slijmvliezen in de mond- en keelholte ook opzwellen.

Soms kun je met deze aandoening geen kleding op je huid verdragen, wat natuurlijk uitermate onpraktisch is.

Je kunt je naast de jeuk erg beroerd voelen door klachten als buikpijn, hoofdpijn en misselijkheid/overgeven.

Bij kinderen komt netelroos ook voor, met name bij kinderen tussen de 1 en 4 jaar.

Als het langer dan 6 weken aanhoudt spreken we van chronische (aanhoudende) netelroos.

Dit kan jaren blijven voortduren, meestal met een maximum van 5 jaar.

Je hebt dan aanvallen van angio-oedeem (zwellingen van de bloedvaten onder invloed van de stof histamine).

De acute vorm van netelroos komt veel vaker voor dan de chronische vorm. Met name bij mensen met een atopische constitutie. Dat betekent dat je door erfelijke factoren aanleg hebt voor het ontwikkelen van allergieën en eczeem.

Je kunt bij chronische netelroos veel bijkomende klachten krijgen als zware vermoeidheid, hoofdpijn, gewrichtspijn en darmontstekingen.

Oorzaken netelroos

De aandoening is het resultaat van een overgevoeligheidsreactie. 9 van de 10 keer betreft het een allergische reactie.

De galbulten ontstaan meestal als gevolg van zwellingen in de lederhuid. Dit is de huid onder de opperhuid.

De lederhuid bestaat onder andere uit stevig bindweefsel, zenuwen, bloedvaten en het belangrijkste deel van het verdedigingsmechanisme van de huid.

In de huidcellen ligt de stof histamine opgeslagen. Bij een allergische reactie (een prikkel) komt deze stof vrij en zorgt dan voor verwijding van de bloedvaten, met roodheid en vochtophoping als gevolg.

Netelroos kan ontstaan na (in)spanning, stress en psychische klachten. Het wordt in dat geval ook ‘inspanningsnetelroos’ genoemd.

Ook zon kan het veroorzaken, wanneer de zon de allergische reactie triggert.

Dit geldt eveneens voor kou en warmte. Netelroos door een overgevoeligheidsreactie op kou wordt ‘koude netelroos’ genoemd.

De aandoening kan ook een allergische reactie zijn op bepaalde voeding. Het kan bijvoorbeeld gaan om fruit zoals aardbei of mandarijn.

Maar ook vis, eieren, chocolade of bier kunnen de reactie ‘uitlokken’. In deze producten zit weer het stofje waar we het eerder over hadden: histamine.

Soms kan druk op de huid of wrijving van kleding al galbulten veroorzaken. Deze vorm van netelroos heet ‘netelroos factitief’.

Medicijnen zoals antibiotica kunnen een allergische reactie zoals netelroos veroorzaken.

Tijdens de zwangerschap kun je wegens hormonale stoornissen ook last krijgen van netelroos.

Bepaalde ziektes die de weerstand aantasten kunnen netelroos met zich meebrengen. Bijvoorbeeld stofwisselingsziekten, auto-immuunziekten en virale infecties.

Denk aan hepatitis B, h.i.v., tropenziekten, Pfeiffer, reuma, de ziekte van Hodgkin en diabetes.

Bij chronische netelroos is in veel gevallen de oorzaak onbekend, wat erg frustrerend kan zijn voor de patiënt.

Is netelroos besmettelijk?

Netelroos ziet er misschien heftig uit; het is niet besmettelijk.

Heb je er last van tijdens de zwangerschap, dan hoef je je geen zorgen te maken want het heeft geen invloed op de baby.

Behandelen en voorkomen van netelroos

Een arts zal door middel van een aantal vragen proberen de oorzaak te achterhalen van de galbulten. Indien de netelroos lang aanhoudt kunnen diverse onderzoeken worden gedaan.

Denk dan aan bloedonderzoek, onderzoek naar de urine en de ontlasting, allergietesten, bacteriekweken en röntgenfoto’s.

Vaak worden er anti-allergiemiddelen voorgeschreven zoals anti-histamine-tabletten en menthol-gel tegen de jeuk.

Andere medicijnen die bij netelroos ingezet worden zijn bijvoorbeeld prednison, tavegil, hydrocortison en cortison-zalf.

Bij chronische netelroos ontstaan vaak littekens. Deze kunnen bij een dermatoloog behandeld worden, bijvoorbeeld met lasertherapie.

Als je zwanger wilt worden en last hebt van chronische netelroos, informeer dan goed bij je arts over het soort medicijngebruik. Niet alle medicatie (eigenlijk liever helemaal niets) is mogelijk zonder risico’s voor het ongeboren kind.

Een paar tips die de genezing zullen voorspoedigen en een nieuwe ‘uitbraak’ helpen voorkomen:

Krabben is heel verleidelijk, maar begin er niet aan want het maakt de netelroos alleen maar erger!

Koude kompressen of baden werken bij galbulten verlichtend.

Pas om met het gebruik van alcohol en pijnstillers als aspirine. Die kunnen de allergie verergeren.

Vermijd zon en hitte.

Doe een stapje terug als stress de oorzaak is van de netelroos.

Vermijd bewerkte en suikerrijke voeding. Je kunt ook een histamine-arm dieet volgen. De kans is dan kleiner dat je een aanval van angio-oedeem krijgt. Er zijn veel histamine-vrije recepten te vinden op het internet.

Natuurlijke middelen tegen netelroos zijn bijvoorbeeld aftersun, cardiflor zalf, crème bioforce op basis van wolvet (van schapen) en essentiële olie van lavendel.

Binnen de homeopathie wordt netelroos ook behandeld. De acute vorm van netelroos is een stuk makkelijker te behandelen dan de chronische vorm.

Als jij of je kind vaak netelroos heeft is het raadzaam om een dagboekje bij te houden met het verloop van de aandoening.