Aandoeningen A-Z

Misselijkheid oorzaken: waarom ben ik misselijk?

misselijkheid oorzaken

Misselijkheid oorzaken: waar komt dat misselijke gevoel toch vandaan?

Overgeven en misselijkheid hebben niet altijd te maken met de inhoud van de maag.

Heb je last van misselijkheid en wil je erachter komen wat de oorzaak zou kunnen zijn?

Wanneer je de oorzaak van je klachten kan achterhalen is het vaak makkelijker om deze te voorkomen en te verhelpen.

Een misselijk gevoel is altijd een symptoom van een onderliggend probleem of een onderliggende aandoening.

In dit artikel gaan wij dieper in op verschillende soorten misselijkheid.

Misselijk zijn geeft een oncomfortabel gevoel in je maag en komt soms op onverwachte en ongemakkelijke momenten komen opzetten.

Je kunt misselijk zijn zonder dat je hoeft over te geven of kokhals neigingen hebt.

Hoe het allemaal precies werkt in je lichaam bespreken wij hieronder.

Wat is misselijkheid?

Misselijkheid en ook braken (spugen, overgeven, over je nek gaan, kotsen, emesis) ontstaan doordat je hersenen prikkels doorgeven aan je maag.

Vanuit het ‘braakcentrum’, een klein gedeelte in de hersenstam, wordt het signaal naar je maag doorgegeven dat deze geledigd moet worden omdat er iets niet in orde is. De maagwand trekt dan samen.

Het is dus een poging van het lichaam om zich te ontdoen van mogelijk schadelijke stoffen die verder zouden kunnen worden opgenomen door de maag en darmen.

Het braakcentrum staat in contact met het maag-darmkanaal en is van invloed op je evenwichtsorgaan. Duizeligheid en misselijkheid gaan dus vaak samen.

Je kunt verder last hebben van zure oprispingen, zweten en / of koude rillingen, hartkloppingen, vorming van speeksel (om het tandglazuur te beschermen tegen zure maagsappen bij eventueel braken), benauwdheid / gapen en oorsuizen.

Andere klachten in combinatie met misselijkheid zijn een slap gevoel, vermoeidheid, buikpijn en buikkramp, obstipatie of diarree, een opgeblazen gevoel, winderigheid, koorts, spierpijn, hoofdpijn, bleekheid, jeuk en een gebrek aan eetlust.

Sommige mensen hebben een angst voor braken. Dit wordt emetofobie genoemd.

Overmatig braken is overigens slecht voor je lichaam. Je slokdarmfunctie wordt ontregeld en de zure maagsappen beschadigen de slokdarm en je tandglazuur.

Misselijkheid oorzaken

De misselijkheid oorzaken kunnen zowel van binnen als van buitenaf komen.

Soms is de oorzaak onduidelijk en gaat het misselijke gevoel vaak vanzelf weer over.

Je kunt misselijk worden van de gedachten of herinnering aan een bepaalde geur, smaak of aanblik van iets.

Je kunt ergens in je lichaam zoveel pijn hebben dat je er misselijk van wordt.

Reisziekte

Wagenziekte, zeeziekte of luchtziekte kan misselijkheid veroorzaken.

Geen vaste grond onder je voeten hebben kan bij de hersenen zorgen voor verwarring. Dat merk je ook als je naar beneden kijkt vanaf grote hoogte.

Vooral kinderen hebben hier last van.

Kermis- of pretparkattractie

Een vast punt kwijt zijn kan zorgen voor misselijkheid.

Door te snelle bewegingen kan je vestibulaire systeem (evenwichtssysteem) de krachten die op je lichaam worden uitgeoefend niet meer bijhouden.

Aandoeningen aan het evenwichtsorgaan / het midden- en binnenoor

Een evenwichtsstoornis ontstaat vanuit je zintuigen of zenuwgeleidingen.

Duizeligheid gaat vaak samen met misselijkheid.

Draaiduizeligheid bijvoorbeeld is een verstoring van het evenwichtsorgaan (het labyrint).

Je kunt ook een ontsteking van het evenwichtsorgaan krijgen, zoals neuritis vestabularis.

Bij de Ziekte van Menière krijg je last van aanvallen van draaiduizeligheid.

Draaiduizeligheid heeft te maken met ‘steentjes’ (kristallen) die zwerven door het evenwichtsorgaan.

Ouderen hebben vaak last van hun evenwicht.

Zuurstoftekort

Zuurstoftekort kan een misselijk gevoel met zich meebrengen en kan vele oorzaken hebben.

Bij pijn op de borst (angina pectoris), longaandoeningen en / of hyperventilatie kan bijvoorbeeld een zuurstoftekort ontstaan.

Infectie veroorzaakt door een virus, bacterie, parasiet of schimmels / gisten

Infecties veroorzaken vaak misselijkheid.

Denk dan aan een virus zoals buikgriep (gastro-enteritis), een norovirus, de Campylobacter bacterielisteriahelicobacter pylori (bacterie in het slijmvlies van de maagwand), de parasiet giardia lamblia of candida.

Langdurig de hik hebben

De hik ontstaat door een prikkeling van de zenuwen in het middenrif, bijvoorbeeld wanneer je te snel en / of teveel hebt gegeten.

Meestal is de hik van korte duur maar het kan ook erg lang aanhouden.

Maag- en darmaandoeningen

Spijsverteringsziekten geven vaak ook misselijkheidsklachten, bijvoorbeeld doordat de doorbloeding en zuurstoftoevoer van en naar de maag en darmen niet goed verloopt.

Zo geeft gastroparese, waarbij er sprake is van een vertraagde maaglediging, in veel gevallen chronische misselijkheid.

Ileus (darmafsluiting) zorgt voor obstructie door bijvoorbeeld een gezwel / tumor.

Het prikkelbare darmsyndroom heeft ook vaak misselijkheid tot gevolg.

Refluxklachten en slokdarmproblemen

Iedereen kent wel het gevoel van brandend maagzuur en zure oprispingen.

Er zijn echter serieuze aandoeningen waarbij het maagzuur en de enzymen regelmatig vanuit de maag terug de slokdarm invloeien.

Bijvoorbeeld bij de refluxziekte zuurbrand (gastro-esofagaal reflux (GERD)).

Behalve dat het voor misselijkheid kan zorgen kan de slokdarm zich gaan vernauwen en kan het van kwaad tot erger gaan.

Giftige stoffen van buitenaf

Als je giftige stoffen binnenkrijgt of inademt, zoals grote hoeveelheden chloordampen, kun je flink misselijk worden.

Er bestaat zelfs zoiets als ‘schildersziekte’ (na het veelvuldig inademen van oplosmiddelen).

Na een insecten- of slangenbeet kun je een toxische reactie van het lichaam krijgen die gepaard kan gaan met misselijkheid. Heb je een allergie dan is die reactie nog veel heftiger.

Bij het zikavirus en dengue, beiden veroorzaakt door muggenbeten, komt misselijkheid ook kijken.

Overmatig eten

Eet je te snel en / of kauw je niet goed dan kan je misselijk worden.

De oude Romeinen staken bij grote feestmaaltijden soms hun vinger in hun keel om daarna weer vrolijk verder te eten.

Dat is niet verstandig. Je lichaam geeft met de misselijkheid al aan dat je gewoon moet stoppen!

Het is overigens belangrijk dat je voldoende voedingsstoffen binnenkrijgt want door een vitaminetekort (zoals bij een vitamine D tekort) kun je ook last krijgen van misselijkheid.

Voedselvergifting en -intolerantie.

Van schadelijke bacteriën in bijvoorbeeld vlees of water kun je een voedselvergiftiging krijgen en flink misselijk zijn.

Ook bij een voedselintolerantie, bijvoorbeeld een allergische reactie op zuivel of tarwe komt misselijkheid veel voor.

Om het lichaam te reinigen gaan veel mensen detoxen. Van detoxen, bijvoorbeeld door middel van een sappenkuur, kun je in het begin echter ook misselijkheid ervaren.

Eetstoornissen

Bij eetstoornissen zoals boulimia nervosa en binge eating disorder waarbij iemand, meestal in een rap tempo, overmatig eet, wordt er vaak ook gegeten totdat de misselijkheid niet meer te houden is.

Het forceren van braken wekt eveneens misselijkheid op en kan je slokdarm op den duur beschadigen waardoor refluxklachten wederom voor misselijkheid kunnen zorgen.

Bij anorexia nervosa kun je door gebruik van laxeermiddelen, extreem sporten en simpelweg het hongergevoel, ook last krijgen van misselijkheid.

Langdurig en hevig hoesten

Veel hoesten is een manier van het lichaam om schadelijke stoffen uit het lichaam te krijgen, net als dat misselijkheid ook zo’n reactie van het lichaam is.

Bij astmatische aandoeningen, bronchitis, longontsteking en andere luchtwegaandoeningen hoest je soms zo veel dat je er kokhalsneigingen van krijgt.

Buikwandbreuken

Bij een navelbreuk ontstaat er druk in de buikholte en buikwand en verschijnt er een uitstulping van het buikvlies.

Bij een middenrifbreuk is het middenrif gescheurd of uitgerekt. Het middenrif is de spierplaat die de borstholte scheidt van de buikholte.

Lever, galwegen en galblaas

Leververvetting (levercirrose), leverontsteking (hepatitis), galstenen, galblaasontsteking en galweginfectie zijn aandoeningen waarbij misselijkheid tot de klachten behoort.

Zonnesteek

Door vochtverlies veroorzaakt door oververhitting reageren de hersenen met duizeligheid en misselijkheid.

Een ernstige vorm van een zonnesteek is hitteberoerte.

Spanning / stress

Stress en spanningen zijn een voedingsbodem voor misselijkheid.

Je adem zit erg hoog en stresshormonen als adrenaline, noradrenaline en cortisol prikkelen je braakcentrum.

Hoofdpijn en migraine

Verschillende soorten hoofdpijn, zoals spanningshoofdpijn, veroorzaken onder invloed van hormonen de misselijkheid.

Overmatig sporten

Door vochtverlies, druk en overbelasting door te hoge inspanning, of te snel na het eten gaan sporten, kan misselijkheid ontstaan.

Bijwerkingen van medicijnen

Met name in het begin van het slikken van medicijnen kun je last krijgen van bijwerkingen zoals misselijkheid.

Dit komt veel voor bij medicijnen zoals antidepressiva, antibiotica en medicijnen voor hoge bloeddruk.

Hormonale schommelingen / veranderingen bij vrouwen

Bij gebruik van anticonceptie voor vrouwen (met name oudere varianten van de pil), de ovulatie, de menstruatie en de overgang krijgen vrouwen vaak last van misselijkheid door invloed van hormonen.

Schommelingen in progesteron en oestrogeen kunnen zorgen voor de misselijkheid.

Zwangerschapsmisselijkheid is natuurlijk heel bekend. Door een snelle stijging van het hormoon HcG (om de baarmoeder voor te bereiden op de innesteling van het vruchtje) kun je flink lang boven de wc pot hangen.

Sommige vrouwen zijn alleen in de morgen misselijk maar anderen kunnen dit ook de hele dag zijn.

Ook later in de zwangerschap kan misselijkheid nog aanwezig zijn.

Alcohol, nicotine, drugs

Alcohol en nicotine zijn lichaamsvreemde, giftige stoffen.

Het lichaam kan er op den duur wel redelijk aan gewend raken, maar het betekent nog steeds dat je misselijk kunt worden.

Je kunt zelfs een alcohol- of nicotinevergiftiging oplopen.

Hetzelfde geldt voor drugs.

Bepaalde drugs kunnen zwaar op de maag liggen en misselijkheid veroorzaken. Zeker als er sprake is van een combinatie van verschillende soorten drugs en / of alcohol door of vlak na elkaar kun je je erg beroerd voelen.

Stoppen met roken, drinken of drugs kan daarentegen ook weer misselijkheid met zich meebrengen, met name in de beginfase.

Hoge bloeddruk / lage bloeddruk, bloedarmoede

Hoge bloeddruk (hypertensie) zorgt voor vaatvernauwing en daardoor hoge druk op de wanden van de bloedvaten.

Lage bloeddruk (hypotensie) zorgt voor een tijdelijk zuurstoftekort in de hersenen evenals vaatvernauwing van het spijsverteringskanaal.

Beide aandoeningen kunnen een misselijk gevoel met zich meebrengen.

Bij bloedarmoede is het bloed niet zuurstofrijk genoeg. Je voelt je vaak flauwtjes en kunt misselijk zijn.

Bloedprikken of het zien van bloed

Door de angst die je kan overvallen als je bloed ziet of bloed moet laten prikken kan je bloeddruk ineens snel dalen. Je kunt je dan flauw voelen door het zuurstoftekort in de hersenen.

Sommige mensen lijden zelfs aan de aandoening bloedfobie en kunnen nauwelijks praten over bloed zonder misselijk te worden.

Na een narcose

Misselijkheid als gevolg van een narcose (anesthesie of volledige verdoving) komt vaak voor.

Het gebruik van sterke pijnstillers is de boosdoener van de misselijkheid.

Hersenschudding

Door een hersenschudding als gevolg van een klap of val op het hoofd kunnen de hersenen tijdelijk niet optimaal functioneren.

Dit resulteert in klachten zoals duizeligheid en misselijkheid.

Chemotherapie bij kanker

Chemotherapie staat erom bekend dat het je enorm misselijk kan maken.

Chemo heeft een remmende werking op cellen van onder andere het spijsverteringssysteem.

Vaak wordt chemotherapie preventief gecombineerd met medicijnen tegen de misselijkheid.

Bestraling (radiotherapie) bij kanker levert vaak alleen misselijkheid op bij plaatselijke bestraling van de maagstreek.

Wil je weten hoe je het misselijke gevoel kunt verhelpen en voorkomen? Lees dan het artikel misselijkheid verhelpen.