Gezondheid

Melatonine bijwerkingen op korte en lange termijn

melatonine bijwerkingen

Geeft melatonine bijwerkingen op korte en lange termijn?

Melatonine wordt door veel mensen geslikt om beter te kunnen slapen.

Het is een lichaamseigen hormoon en volgens wetenschappelijk onderzoek niet verslavend.

Maar hoe zit het met de bijwerkingen?

Er zijn vele wetenschappelijke onderzoeken gedaan naar de bijwerkingen van melatonine, zowel op de korte als de lange termijn.

Hieruit zijn geen zorgelijke resultaten gerold, maar als we kijken naar de ervaringen die mensen online delen, bestaan er wel degelijk klachten omtrent het gebruik van melatonine.

Wij informeren jou op basis van diverse bronnen over de werking van melatonine en mogelijke melatonine bijwerkingen.

Wat is melatonine?

Melatonine is een lichaamseigen hormoon.

Het wordt in de epifyse (pijnappelklier) geproduceerd. Ook dieren en planten maken dit hormoon aan.

De pijnappelklier is een klein gebied in de hersenen, die via cellen in het netvlies van je ogen reageert op licht en donker, en daarmee de melatonine-aanmaak regelt.

Het wordt door de dag heen afgegeven aan het hersenvocht en het bloed.

In de nacht is het melatonine niveau in je lichaam het hoogst. Als het licht wordt, stopt de productie.

Melatonine regelt voor een groot deel je dag- en nachtritme en het lichamelijk herstel in de nacht.

Ook ondersteunt het de spijsvertering.

Melatonine wordt aangemaakt uit serotonine. Serotonine is een neurotranmitter; een communicatiemiddel dat seintjes heen en weer stuurt tussen de hersenen en de rest van het lichaam.

Melatonine is dus afhankelijk van serotonine.

Serotonine wordt ook wel ‘gelukshormoon’ genoemd. Het is een hormoon dat veel invloed heeft op je humeur, maar ook op je geheugen, je pijntolerantie en je hongergevoel.

Lees ook: niet kunnen slapen? Bekijk deze goed-slapen-tips!

Effecten van een verstoord dag- en nachtritme

Een verstoord dag- en nachtritme kan zorgen voor diverse klachten, zoals:

  • Maag- en darmklachten
  • Ondergewicht of overgewicht
  • Hoofdpijn
  • Spierpijn
  • Verhoogde bloeddruk
  • Sneller ziek worden
  • Een lager reactievermogen
  • Vermoeidheid
  • Duizeligheid
  • Benauwdheid
  • Concentratieproblemen
  • Somberheid

Wat is de werking van melatonine supplementen?

Melatonine supplementen werken direct en op een natuurlijk manier, omdat het lichaam al bekend is met de stof.

Het vertraagt je ademhaling, verlaagt je lichaamstemperatuur en maakt je daardoor slaperig, waardoor je makkelijk in slaap valt.

Het verbetert tijdens de nacht de slaapkwaliteit en zorgt er in principe ook voor dat je goed doorslaapt en niet steeds wakker wordt.

Melatonine is bovendien een krachtige antioxidant en helpt daarmee het immuunsysteem versterken.

In welke gevallen kun je melatonine gebruiken?

Incidenteel gebruik

Je kunt melatonine af en toe gebruiken als je bijvoorbeeld tot laat hebt moeten werken of studeren en de volgende dag weer vroeg op moet.

Of als je de volgende dag een belangrijke, spannende dag hebt en gewoon met zekerheid goed wilt slapen.

Maar ook als er bepaalde gebeurtenissen zijn waardoor je weet dat je veel gaat piekeren in bed of je rusteloos voelt / gaat voelen.

Dan kan melatonine je helpen om makkelijker in slaap te komen en zo toch verzekerd te zijn van een goede of betere nachtrust.

Verstoord slaap-waakritme

Veel mensen gebruiken melatonine bij een verstoord slaap-waakritme, bijvoorbeeld als je laat in slaap valt en moeilijk wakker wordt (delayed sleep phase-syndroom).

Ook bij wisselende diensten en nachtdiensten kan melatonine ondersteuning bieden.

Of in geval van een jetlag (met name als je in oostelijke richting vliegt kun je hier last van hebben).

Bij ouderen neemt de productie van melatonine af (al vanaf het 40ste levensjaar). Ouderen hebben daardoor vaker last van licht slapen, vroeg wakker worden en niet meer in slaap kunnen komen.

Aandoeningen die slaapproblemen veroorzaken

Ook mensen met aandoeningen van het zicht, zoals (gedeeltelijke) blindheid hebben baat bij melatonine.

Mensen met oorsuizen kunnen met melatonine vaak beter slapen.

Bij ADHD en ADD wordt vaak eveneens melatonine voorgeschreven. Je maakt in het geval van ADHD / ADD pas te laat op de dag melatonine aan, waardoor je de neiging hebt om erg laat te gaan slapen en moeite hebt met vroeg opstaan.

Verder wordt melatonine regelmatig aangeraden bij mensen met autisme, bipolaire stoornissen, COPD (longziekten), (winter)depressie, migraine en bij bepaalde symptomen van dementie.

Lees ook: wel of geen ADHD medicijnen?

Wanneer geen melatonine gebruiken

Het wordt afgeraden om melatonine te gebruiken als je een auto-immuunziekte hebt, zoals de ziekte van Crohn en reumatische aandoeningen.

Voor vrouwen die tijdens of na de overgang melatonine gebruiken geldt dat zij dit beter maar voor korte duur zouden moeten doen.

Ook vrouwen die zwanger willen worden en vrouwen met baarmoederhalskanker wordt afgeraden om melatonine voor langere tijd te gebruiken.

Bij problemen met de leverfunctie, uitgeputte bijnieren en epilepsie zijn de effecten van melatonine nog niet bekend. Hiervoor zal nog meer onderzoek moeten plaatsvinden.

Overleg dus altijd met je arts als je aan één van bovenstaande aandoeningen lijdt of een andere aandoening hebt.

Geeft melatonine bijwerkingen?

We weten allemaal dat slaappillen veel bijwerkingen geven en lijden tot gewenning en verslaving. Bij langdurig gebruik zul je steeds een hogere dosering moeten nemen voor hetzelfde effect.

Melatonine heeft dit effect niet. Je lichaam went niet aan de stof dus je hoeft ook je dosering niet te verhogen.

Melatonine wordt van nature al in het lichaam aangemaakt. Het is één van de meest veilige stoffen.

Het effect van melatonine is per individu wel verschillend. Het hangt ervan af hoe gevoelig je bent voor de opname van het stofje.

Er zijn ook geen wisselwerkingen met andere medicijnen bekend. Je kunt melatonine dus veilig gebruiken in combinatie met andere geneesmiddelen. Toch is het verstandig om met je huisarts te overleggen of melatonine voor jou kan werken.

Je kunt gewoon blijven autorijden wanneer je melatonine gebruikt, maar natuurlijk niet wanneer de werking van melatonine volledig is ingetreden.

Alcohol vermindert de werking van dit medicijn.

Mogelijke melatonine bijwerkingen

Wanneer je begint met het slikken kun je te maken krijgen met enkele melatonine bijwerkingen.

Als je een hele tijd slecht hebt geslapen en dan ineens weer goed kunt slapen door melatonine, kan het zijn dat je je de eerste periode dat je melatonine gebruikt wazig voelt.

Verder zijn er andere melatonine bijwerkingen bekend die in meer of mindere mate kunnen optreden. Met name de eerste dagen van het slikken en bij het slikken van hoge doseringen (3-5 mg) kunnen de volgende melatonine bijwerkingen optreden:

  • Overgevoeligheid voor melatonine in de vorm van huiduitslag en jeuk.
  • Hoofdpijn
  • Sufheid
  • Duizeligheid gedurende de dag
  • Buikpijn en verstopping
  • Droge mond
  • Gewichtstoename
  • Misselijkheid
  • Je kunt helderder gaan dromen. Dit komt omdat de diepe slaap langer kan worden door het gebruik van melatonine

Incidenteel kan er sprake zijn van melatonine bijwerkingen als:

  • Hartkloppingen
  • Pijn op de borst
  • Verhoogde bloeddruk
  • Vaak en veel moeten plassen
  • Rusteloosheid
  • Zweten
  • Zwak gevoel

Neem altijd contact op met je huisarts als je last krijgt van heftige melatonine bijwerkingen. Drink veel en zorg voor vezelrijke voeding.

Om melatonine bijwerkingen te voorkomen: doe ’s morgens gelijk de gordijnen open om je ogen daglicht te geven of, als het nog donker is, doe dan de lichten aan of gebruik een lichtwekker of lichttherapie-apparaat.

Bijwerkingen lange termijn

Uit studies is naar voren gekomen dat het gebruik van melatonine, ook op langere termijn, geen schadelijke gevolgen heeft voor de gezondheid.

Je zou ook op elk moment kunnen stoppen zonder ontwenningsverschijnselen, al hoor ik weleens van mensen dat er dan toch bijwerkingen optreden, meestal dezelfde bijwerkingen als wanneer je net met melatonine gestart bent.

Melatonine bijwerkingen op lange termijn zijn vooralsnog onbekend. Het kan dus altijd zo zijn dat daar in de toekomst verandering in komt. Meer onderzoek is wenselijk.

Wel bestaat er zoiets als psychische afhankelijkheid. Afbouwen is dus toch de beste methode, in plaats van zomaar ineens stoppen.

Dosering en gebruik melatonine

Hoe weet je of je een melatonine tekort hebt?

Breng een bezoek aan je huisarts en laat eventueel een bloedtest doen.

De dosering loopt van 0,1 mg tot ongeveer 5 mg per dag.

Lage hoeveelheden zijn bij de drogist verkrijgbaar zonder recept.

Melatonine wordt ook door artsen voorgeschreven en in sommige gevallen vergoed.

Een overdosis krijgen is niet mogelijk. Je zult er hooguit erg duizelig van worden en meer last hebben van melatonine bijwerkingen als je meer slikt dan voorgeschreven.

De aanbevolen dosering voor volwassenen is 1-2 mg. Eigenlijk werkt melatonine pas goed vanaf 1 mg.

Het is erg belangrijk om de melatonine op tijd in te nemen. Dat betekent: 1-3 uur voor het slapen gaan. Liefst voor middernacht; daarna gaat het in tegen het natuurlijke slaapritme.

Kinderen produceren meer melatonine dan volwassenen en hebben daardoor meer behoefte aan slaap. 15% van de kinderen heeft echter moeite met slapen.

Daarom wordt melatonine ook voor kinderen voorgeschreven:

3-6 jaar: 0,1 – 0,3 mg

7-18 jaar: 0,1 – 0,5 mg

Bij jetlags is het verstandig om al 2-3 dagen voor de reis te starten met melatonine en dan de supplementen ook in te nemen als het op de plaats van bestemming tussen 22-24 uur is.

Mogelijkheden om slaapproblemen te voorkomen

Er zijn meerdere mogelijkheden om slaapproblemen te voorkomen, te beperken of op te lossen.

Grijp niet gelijk naar melatonine maar probeer onderstaande methodes eerst uit. Slik je al melatonine? Dan zijn onderstaande methodes een welkome aanvulling en ondersteuning:

  • Probeer ook eens valeriaan en / of goede nachtrust thee
  • Houd een duidelijk dag- en nachtritme aan. Sta altijd om dezelfde tijd op en ga ook rond dezelfde tijd naar bed. Uitslapen in het weekend of op je vrije dag is prettig, maar brengt dit ritme in de war
  • Zorg voor een goed matras, kussen en beddengoed
  • Doe voor het slapen gaan en tijdens de dag eens aan yoga, meditatie of een oosterse bewegingsleer
  • Maak een wandeling voor het slapen gaan
  • Zorg voor frisse lucht in de slaapkamer
  • Verban elektrische apparaten uit de slaapkamer
  • Ga een uur voor het slapen gaan niet achter de computer of de televisie zitten. Blauw licht verstoort de aanmaak van melatonine. Gebruik eventueel een speciale bril die dit licht tegenhoudt
  • Demp het licht voordat je gaat slapen
  • Ga lekker lezen (iets licht verteerbaars)
  • Doe oordoppen in
  • Luister naar rustige muziek of een luisterboek
  • Zorg voor goede gordijnen die niet teveel licht doorlaten
  • Koop een slaapmaskertje
  • Gebruik een lichtwekker of lichttherapie apparaat
  • Neem een warme douche of bad
  • Eet geen suikerrijke voeding, koffie of alcohol meer na het avondeten
  • Bepaalde voeding maakt slaperig, bijvoorbeeld: bananen, tomaten, kersen, granen, kruiden, olijfolie en kalkoen
  • Probeer stress zoveel mogelijk te verminderen zodat je ’s nachts niet ligt te malen

Lees ook: stoppen met koffie drinken