Aandoeningen A-Z

Lichttherapie bij winterdepressie

lichttherapie bij winterdepressie

Heb jij interesse in lichttherapie bij winterdepressie?

Lichttherapie kan je helpen om een zwaar, somber, neerslachtig gevoel in de winter te verhelpen en voorkomen.

In Nederland heeft zo’n 3% van de bevolking last van een winterdepressie.

In de medische wereld wordt het aangeduid als ‘seizoensafhankelijke depressie’ (seasonal affective disorder; afgekort als SAD).

Het wordt in een veel mildere vorm ook winterdip of winterblues genoemd.

Lichttherapie bij winterdepressie kan uitkomst bieden. Wel is het belangrijk dat je jouw individuele behoeften onderzoekt en de juiste lamp gebruikt.

Lees verder en breng wat licht in je donkere dagen.

Wat is een winterdip en wat is een winterdepressie?

Veel mensen voelen zich in de herfst en winter vaak vermoeid, neerslachtig, leeg, prikkelbaar en lusteloos ten opzichte van de lente of zomer.

Je kunt je onrustig en hangerig voelen, veel slapen, moeite hebben met concentreren en last hebben van gewichtstoename.

De oorzaak hiervan kan liggen bij een verstoring in het dag- en nachtritme en de biologische interne klok.

In de winterperiode zijn de dagen uiteraard korter en is er een tekort aan natuurlijk daglicht.

Vooral het op gang komen in de morgen, met name als het nog donker is, is voor veel mensen erg lastig. Ook de kou maakt het er niet makkelijker op.

Met name na de feestdagen is er vaak een dip bij mensen, wanneer de overdaad aan mooie lichtjes en gezelligheid even voorbij zijn.

Niet voor niets bestaat er de zogeheten Blue Monday in januari. Het is een maand waar het voor veel mensen zo slecht gaat dat ze uit het leven (willen) stappen.

In Skandinavische landen waar de dagen nog korter zijn komt depressie meer voor. Het tekort aan daglicht heeft hier hoogstwaarschijnlijk een aandeel aan.

Dat je elk jaar weer moet wennen aan het wisselen van de seizoenen en je minder prettig kan voelen is heel logisch. Dit is de welbekende winterdip.

Wanneer je lichaam en geest zich echter maar niet lijken te kunnen aanpassen en het je leven beheerst en ontwricht dan is het noodzakelijk dat je aan de bel gaat trekken en een afspraak met de huisarts maakt. Wellicht heb je dan te maken met een winterdepressie.

Sommige mensen zijn gevoeliger voor (winter)depressies dan anderen.

Een seizoensgebonden depressie is duidelijk iets anders dan een klinische depressie, al zijn de symptomen vergelijkbaar. Ook hebben veel mensen die lijden aan depressies meer last van klachten tijdens de herfst- en winterperiode.

Een winterdepressie en winterdip gaan vaak geleidelijk weer over wanneer de dagen langer beginnen te worden.

Lees ook: Vitamine B12-tekort

Waarom lichttherapie bij een winterdepressie?

De huisarts zou lichttherapie bij winterdepressie kunnen aanbevelen. Het is de eerste lijn therapie bij seizoensgebonden depressie.

Onlangs is zelfs gebleken dat dit voor meerdere vormen van depressie zou kunnen helpen.

Laat je goed onderzoeken om een diagnose vast te stellen! Bij een bipolaire stoornis bijvoorbeeld gelden soms andere regels met betrekking tot lichttherapie. Overdaad kan dan leiden tot manische episodes.

Heb je last van oogaandoeningen als glaucoom, grijze staar en / of oogaandoeningen als gevolg van diabetes? Informeer dan ook met een oogarts naar de mogelijkheden voor lichttherapie bij winterdepressie.

Lichttherapie bij winterdepressie is ontwikkeld door de medische wetenschap en bewezen effectief.

Ook bij andere klachten en aandoeningen (die vaak samenhangen met depressieve gevoelens) zoals slaapstoornissen, angststoornissen, dementie, vermoeidheid, stress, burn-out, hormonale klachten (bijvoorbeeld tijdens de overgang) en reuma kan lichttherapie uitkomst bieden.

Blootstelling aan bepaald licht wordt ook ingezet bij huidaandoeningen als eczeem en psoriasis. Hiervoor zul je in gesprek moeten gaan met een dermatoloog.

Waarom is daglicht zo belangrijk?

Daglicht is erg belangrijk voor ons gevoel van dag- en nachtritme. Het licht komt via de ogen binnen in onze hersenen.

Dit heeft invloed op je gemoedstoestand, energiehuishouding, hormoonhuishouding en stofwisseling.

De moderne westerse mens komt sowieso al veel te weinig buiten waar daglicht is maar in de winter is het al helemaal treurig gesteld. Het grootste deel van onze tijd zitten we in die periode binnen en ook nog voor een beeldscherm.

Door lichttherapie bij winterdepressie voel je je beter, letterlijk lichter.

Het veroorzaakt een chemische reactie van de hersenen en verlaagt het gehalte melatonine in het bloed waardoor je je minder slaperig voelt.

Welke vorm van lichttherapie bij winterdepressie?

Lichttherapie is een behandeling waarbij je huid wordt blootgesteld aan een specifieke dosis intensief, zichtbaar, nagebootst daglicht.

Het is niet hetzelfde als de zonnebank!

Teveel blootstelling aan UVB (ultraviolet licht) is schadelijk vanwege het risico op huidkanker. Het UVB licht moet bij een lichttherapie lamp dus gefilterd zijn!!

Het licht bij lichttherapie is feller dan kunstlicht maar niet zo fel als zonlicht op een zomerse dag.

Informeer wat voor jou de mogelijkheden zijn binnen je zorgverzekering. Je kunt terecht bij diverse instellingen voor lichttherapie bij winterdepressie maar je kunt zelf ook een lamp kopen.

Let daarbij op een goede verhouding tussen lichtintensiteit, veiligheid, kosten en gebruikersgemak zoals grootte, vorm, maat en draaimogelijkheden, afhankelijk van hoe je ‘m wilt gebruiken.

Vraag jezelf af waar je de lamp gaat gebruiken (in welke kamer) en wat je tijdens het gebruik wilt doen; bijvoorbeeld lezen of eten.

De helderheid van de lamp wordt gemeten in lux. Een lichttherapielamp kan het beste zo tussen de 2500 en 10.000 lux aan licht bieden.

Sommige lampen geven blauw licht en anderen wit licht. Er is geen sluitend bewijs dat de ene soort licht beter zou zijn dan de andere maar de witte soort licht is meestal goedkoper en veiliger. LED licht is daarbij zuiniger in gebruik van energie.

Er zijn speciale lichttherapie lampen die bedoeld zijn voor huidaandoeningen maar die niet bedoeld zijn voor winterdepressie!

De prijzen variëren sterk; een lamp voor in huis kost zo tussen de 50 en 250 euro.

Hoe vaak en hoe lang lichttherapie bij winterdepressie?

Het is bij de meeste mensen de bedoeling om ’s morgens binnen een uur na het ontwaken voor de lamp te gaan zitten.

Gemiddeld zit je er dan 20 tot 30 minuten per dag voor. Hoe helderder de lamp is hoe korter je deze hoeft te gebruiken.

De afstand tot de lamp is ook belangrijk en kan variëren. Gemiddeld houd je tussen de 40 en 60 centimeter afstand van de lamp.

Bij lichttherapie draag je geen bril of lenzen. Je houdt je ogen open maar kijkt niet direct in het licht.

Overige maatregelen naast lichttherapie bij winterdepressie

Lichttherapie werkt niet voor iedereen of niet altijd voldoende om deze de kop in te drukken.

Een combinatie van een gezonde leefstijl en lichttherapie bij winterdepressie kan tot verbetering van de klachten leiden.

Je zou naast de lichttherapie melatonine kunnen slikken. Deze lichaamseigen stof helpt je bij het reguleren van je dag- en nachtritme. Het is niet verslavend maar kijk er toch mee uit dat je je er niet afhankelijk van gaat voelen.

De juiste voedingsstoffen binnenkrijgen is zeer belangrijk om je energiek en opgewekt te voelen.

Zorg voor voldoende vitaminen en mineralen, zoals vitamine D, ijzer, vitamine B12, magnesium en omega 3 vetten.

Lees ook: Vitamine D tekort

Bij een tekort aan licht heeft het lichaam meer behoefte aan koolhydraten. Vermijd een overmaat aan snelle suikers maar eet producten die uit langzame koolhydraten bestaan en eet meer eiwitten voor een verzadigd gevoel.

Beweeg voldoende; het liefst ook in de buitenlucht of in de natuur.

Behoud een goed dag- en nachtritme, met voldoende maar niet overmatige nachtrust.

Zorg ervoor dat je niet de hele dag achter een beeldscherm zit, vooral niet tot laat in de avond.

Zogeheten wake-up lights kunnen ook helpen bij je klachten. Deze bootsen de zonsopgang na.

Verder kunnen yoga, meditatie en mindfulness je helpen om te ontspannen en je hoofd vrij te maken. Dat geldt natuurlijk ook voor andere leuke activiteiten.

Wellicht is het nodig om naast al deze zaken ook hulp te zoeken in de vorm van psychotherapie, coaching of zelfs medicatie.