Aandoeningen A-Z

Kriebelhoest oorzaken en behandeling

kriebelhoest

Kriebelhoest is een aanhoudende prikkel in de keel, die voor een droge, rauwe hoest zorgt. Dit kan het gevolg zijn van een verkoudheidsvirus, maar er kan ook meer aan de hand zijn.

Hiernaast kun je door slecht slapen en aanhoudend hoesten flink ziek worden.

Hoe komen we zoal aan een prikkelhoest?

Wanneer moet je naar een arts?

En wat kun je doen om de prikkel te verminderen?

Lees hier hoe je van die vervelende kriebelhoest af komt!

Wat is een kriebelhoest?

Een kriebelhoest is een droge hoest die flink aan kan houden. Hiermee wordt geen slijm opgehoest, maar is het weefsel in de keel geïrriteerd wat voor een hoestreflex zorgt. De prikkel of kriebel die hieraan vooraf gaat, kan ontzettend dwingend zijn.

Nu is met een hoestreflex niets mis. Het voorkomt dat er schadelijke stoffen en ander onwelkom spul in onze longen belandt. Hier kan het de ademhaling in de weg zitten en voor fikse irritaties zorgen, zoals een longontsteking.

Kriebelhoest wordt ook wel prikkelhoest of droge hoest genoemd. In de wanden van onze luchtwegen zitten namelijk ontzettend veel zenuwuiteinden. Wanneer deze geïrriteerd (geprikkeld) raken, denkt je lichaam herhaaldelijk dat er een irriterende stof verwijderd moet worden uit de luchtwegen.

Hierdoor wordt het beschermingsmechanisme ingezet: het hoest reflex. Het strottenhoofd (larynx) wordt even kort afgesloten door het strottenklepje. Hierna trekken snel de spieren in de buik en borst samen.

Dit bouwt een flinke druk op, die losgelaten wordt wanneer het strottenklepje zich opent. De verzamelde lucht komt met kracht naar buiten. Zo worden ongewenste indringers met hoge snelheid de luchtwegen uit gewerkt.

Maar wat nu, als er helemaal geen indringers zijn die uitgehoest moeten worden?

Oorzaken van kriebelhoest

De kriebelhoest is een niet-productieve hoest, waarbij geen slijm of snot opgehoest wordt. De luchtwegen zijn geïrriteerd, wat voor irritatie en overmatige zenuwprikkeling in de weefselwand zorgt.

Maar als er geen slijm is, waar komt deze prikkeling dan door?

Een prikkelhoest kan door verschillende factoren veroorzaakt worden.

1. Ziekte

Vaak is een prikkelhoest een symptoom van een virus. Deze virussen zijn helaas bij iedereen wel bekend. Doet het weer een beetje raar of worden de dagen wat korter, dan heerst er al snel een verkoudheid of griepje.

Vaak gaat dit gepaard met niezen, koorts, zere holtes en spierpijn. Vaak zijn de klachten met één à twee weken weer weg, al dien je wel voldoende rust te nemen om de hoest goed te laten genezen. Deze kan namelijk nog weken aanhouden.

2. Algemene irritatie

Onze luchtwegen kunnen door allerlei dingen geprikkeld worden. Uitlaatgassen, rook, parfum, maar ook pollen. Hoesten kan dus een signaal zijn van irritatie door omgevingsfactoren, zoals irriterende stoffen of door een allergie.

3. Beschadiging

Wanneer het weefsel in onze luchtwegen beschadigd raakt, kan dit ook een hoestreflex opwekken. Dit zie je vaak bij mensen die net naar een concert of festival geweest zijn. Door al het schreeuwen en hard zingen ontstaan er allerlei beschadigingen in het weefsel, wat voor irritatie en hoest zorgt.

Ook de droge, koude lucht van airconditioning kan op de keel slaan.

En wat dacht je van roken? De hete lucht en de ophoping van slijm en afvalstoffen uit de sigaret kunnen het weefsel flink beschadigen.

4. Overige factoren

Hiernaast hebben we oorzaken die minder algemeen zijn, maar ook voor een typisch droge, aanhoudende hoest kunnen zorgen. Denk hierbij aan astma of de longziekte COPD (Chronische Obstructieve Longziekte). Ook aanhoudend brandend maagzuur kan de keel irriteren, net als een aandoening genaamd Post Nasale Drip.

Bij Post Nasale Drip loopt er dun slijm vanuit de achterzijde van de neusholte de luchtwegen in. Dit zorgt voor irritatie, maar omdat het slijm zo dun is wordt dit niet opgehoest.

5. Zeldzame factoren

Heel soms is een aanhoudende prikkelhoest een signaal van een ernstig onderliggend probleem. Denk hierbij aan longkanker, maar ook ziekten zoals kinkhoest of tuberculose.

Dit komt zelden voor, maar raadpleeg bij twijfel altijd een arts.

Wanneer moet ik naar een arts?

Wanneer je een week of twee kriebelhoest hebt die vervolgens in intensiteit afneemt, hoef je je geen zorgen te maken. Maar er zijn situaties, waarin het wijs is om een arts te raadplegen over je hoest.

Welke signalen zijn goed voor een dokterbezoek?

  • Aanhoudend piepen of reutelen bij ademhaling
  • Fikse benauwdheid
  • Hoest houdt langer dan 3 weken aan
  • Hoge koorts
  • Irritatie aan de stembanden
  • Lang aanhoudende of terugkomende hoestbuien
  • Langer dan twee weken ernstige slaapproblemen
  • Ophoesten van bloed
  • Scherpe of doffe pijn
  • Sterk verminderde weerstand

Hoe langer en harder je hoest, hoe groter de beschadiging in het weefsel. Dit leidt weer tot extra hoestprikkels, waardoor de klachten alleen maar erger worden.

Zeker wanneer je slecht slaapt, en dat is heel aannemelijk bij een hardnekkige kriebelhoest, kun je slecht herstellen. Vraag hierbij de huisarts om advies.

Kriebelhoest behandelen

Om een hoest te kunnen behandelen is het belangrijk dat je eerst de oorzaak hiervan achterhaalt. In veruit de meeste gevallen is het voldoende om goed uit te zieken. Neem hierbij:

  • Hoestprikkel-dempende medicatie
  • Rust
  • Vocht (drinken)
  • Warmte

Hiervoor maken we natuurlijk een uitzondering voor jonge kinderen, ouderen en mensen met een luchtwegaandoening. Zij zullen (veel) eerder een arts moeten raadplegen dan een gemiddeld, gezond persoon.

Toch doet goed slapen, warmte en zo min mogelijk hoesten vaak wonderen. Maar als de kriebel hardnekkig is, hoe kom je daar dan vanaf?

Wij geven je 5 onmisbare tips om een hoestprikkel te voorkomen of te dempen:

  1. Slaap op je zij en met je hoofd iets hoger. Wanneer je op je rug slaapt komt er vaak van alles los
  2. Goed drinken, dat zorgt voor spoeling en afkoeling van het geïrriteerde weefsel
  3. Adem door je neus, zo wordt de lucht eerst opgewarmd en gefilterd
  4. Hoest je echt geen slijm op, neem dan hoestprikkel-dempende medicatie
  5. Sabbelen op dropjes, honing of keelsnoepjes kan de irritatie verzachten

Bekijk meer stoppen met hoesten tips >>