Aandoeningen A-Z

Keelpijn – 5 gezonde tips tegen een zere keel

keelpijn

Keelpijn is een onschuldige, maar veel voorkomende kwaal.

Als je er last van hebt dan wil je er graag zo snel mogelijk vanaf, voordat het overgaat in een griep.

Pijn in je keel kan erg vermoeiend zijn omdat je, telkens wanneer je slikt, de pijn ervaart.

Zeker als je bijvoorbeeld voor je werk veel moet praten is het geen pretje.

Misschien heb je al wel het één en ander uitgeprobeerd om van je zere keel af te komen.

Hieronder hebben wij echter de 5 beste gezonde tips verzameld, om jou zo snel mogelijk van je keelpijn af te helpen!

Deze tips gaan allemaal over natuurlijke middelen; er komen geen chemische medicijnen bij te pas.

Ook als je meer wilt weten over mogelijke oorzaken van een zere keel, lees dan zeker nog even verder.

Symptomen keelpijn

Als je last hebt van keelpijn heb je meestal pijn bij het slikken, een branderig of opgezwollen gevoel in je keel, irritatie, kriebel of slijmvorming.

Daarnaast kun je klachten ervaren als heesheid en tijdelijk verlies van de stem, hoofdpijn, verlies van eetlust, overgeven, hoesten, lichte verhoging of koorts en opgezette lymfeklieren in je hals.

Als daar een verkoudheid bovenop komt heb je vaak een verstopte neus, moeite met ademhalen en moet je veel niezen.

De pijn kan doortrekken naar je kaken, je hals (lymfeklieren), je voorhoofd (bonkend gevoel) en je oren. Dat komt omdat bij een ontsteking of infectie dezelfde zenuwen zijn betrokken als die van je keel.

Tip 1: Geneeskrachtige thee

Bij keelpijn is het zeer belangrijk dat je veel blijft drinken.

Er bestaat een aantal kruiden en specerijen waarvan je thee kunt zetten die werkzaam zijn tegen keelpijn door hun ontsmettende, pijnstillende en kalmerende eigenschappen. Ze ondersteunen het immuunsysteem.

Voeg de kruiden liefst vers toe aan het hete water. Je kunt hierbij denken aan:

kamille, kaneelstokjes, munt, vlier- en lindebloesem, salie, kardemonzaadjes of mosterdzaadjes, zoethout en tijm.

Verder kun je citroensap en gember toevoegen aan je kopje thee.

Goeie kwaliteit honing (liefst rauwe honing of bijvoorbeeld Manuka honing) heeft ook heilzame eigenschappen. Let op! Voeg de honing pas toe als het water wat afgekoeld is, anders gaan al de heilzame eigenschappen verloren.

Drink bij keelpijn je thee niet al te heet en laat iedere slok even achter in je mond hangen.

Tip 2: IJs

Waterijsjes, ijsklontjes of ijskoud water verdoven de keelpijn en verminderen de zwelling. Zuigen aan een ijsje of keelsnoepje zorgt voor een sneller herstel (let op: strepsils is geen keelsnoepje maar een medicijn).

Voor kinderen kun je gemakkelijk (suikervrije!) waterijsjes maken met vers vruchtensap naar keuze.

Gebruik geen pakken uit de supermarkt waarop staat ‘uit geconcentreerd vruchtensap’. Dat zijn eigenlijk de meeste sappen op enkele verse sappen uit de koeling na. Hierin zitten namelijk veel suikers en weinig voedingsstoffen. Die zitten juist in de vezels.

Ijsklontjes kun je voorzichtig opzuigen maar kijk wel uit dat ze niet aan je tong blijven plakken.

Tip 3: Propolis

Propolis werd bij de oude Grieken en Egyptenaren al gebruikt als medicijn. Het werkt echt uitstekend tegen keelpijn en heesheid.

Zeker als je haast hebt bij het herstel vanwege een belangrijke presentatie of speciale dag kunnen wij het je meer dan aanbevelen.

Het is een natuurlijk antibioticum. Propolis komt van de bijenpollen in een bijenkorf. De bijen gebruiken het om de korf te beschermen tegen ziekteverwekkers.

Je kunt propolis kopen in de vorm van capsules bij de drogist, apotheek of natuurwinkel. Sommige mensen kunnen overigens geen bijenproducten verdragen; houd hier rekening mee.

Bijen worden met uitsterven bedreigd en dit heeft rampzalige gevolgen voor de flora in de wereld, waar mensen ook afhankelijk van zijn. Koop dus goeie kwaliteit biologische propolis, zodat je weet dat de bijen beschermd worden.

Tip 4: Uien

’s Nachts een schaaltje met gesnipperde uien naast je bed zetten doet wonderen voor je keel en je luchtwegen. Eet ook een (salade met) rauwe ui als je dat lekker vindt; dit helpt ook tegen keelpijn.

Tip 5: Gorgelen

Een oude maar oh-zo-effectieve tip bij keelpijn is gorgelen. Je kunt met verschillende producten gorgelen:

  • Zout opgelost in water. Een theelepeltje zout (mag ook meer) oplossen in een glas lauw of warm water en gorgelen maar! Niet erg lekker maar je spuugt het natuurlijk gewoon weer uit.
  • Rode wijn. Werkt ook uitstekend bij heesheid. Wel of niet doorslikken, dat laten we aan jou…
  • (Appel)azijn. Met name appelazijn is een middel wat heel handig is om in huis te hebben. Het heeft een zure smaak maar werkt effectief tegen keelpijn.
  • Pure zwarte bessensap of vlierbessensap. Deze mag je uiteraard ook doorslikken.
  • Een mespuntje cayennepeper in water of thee oplossen.
  • Zinkchloride aluin FNA. Dit natuurlijke gorgel-middel kun je bij de apotheek krijgen. Het heeft direct effect al kan het soms wat prikken. Het middel heeft een samentrekkende werking waardoor de zwelling minder wordt.
  • Oilpulling valt niet onder gorgelen, maar je laat in dit geval olie (bijvoorbeeld kokosolie) door je mond heen en weer gaan. De bacteriën in je mond binden zich aan de vetten en kunnen zo afgevoerd worden (wel uitspugen dus!). Lees hier meer over oilpulling als dagelijks ritueel voor een betere weerstand.

Let erop dat je niet gelijk je mond gaat spoelen na het gorgelen. Wacht even een half uurtje zodat de ingrediënten hun werk kunnen doen tegen de keelpijn.

Bonustip: Natte handdoek om je hals

Een veelgehoorde, simpele ‘oma weet raad’-tip tegen keelpijn is de volgende:

  1. Neem vlak voor het slapengaan een handdoek en maak deze nat met ijskoud water.
  2. Wring de handdoek uit, rol ‘m op in de lengte en doe daaromheen een lang dun plastic zakje of wikkel het in plastic huishoudfolie.
  3. Doe de opgerolde handdoek omhuld met plastic als een shawl om je hals heen. Dit geeft een soort broeikas-effect.
  4. Pak vervolgens een shawl (van wol bijvoorbeeld) en doe die eroverheen.
  5. Nu kun je in je bed gaan liggen en als je weer wakker wordt is de keelpijn een stuk minder.

Je kunt de handdoek ook vullen met ijsklontjes en uisnippers en drenken in (appel)azijn of sterke drank zoals jenever (niet zelf opdrinken) voor nog meer effect.

Meer tips bij keelpijn

Probeer door je neus in te ademen en niet door je mond, om zo je keel te beschermen tegen kou en droge lucht. Als je naar buiten gaat draag dan een warme shawl.

Neem genoeg rust en probeer niet teveel te praten. Ga ook weer niet fluisteren want dat is niet goed voor je stembanden. Vermijd roken.

Kauwen op peterselieblaadjes helpt tegen keelpijn en verkoudheid.

Pikant eten zorgt dat eventueel slijm loskomt. Bereid verse (kippen)bouillon met knoflook, gember, kurkuma, rode linzen, kokosolie en naar wens een lepeltje sambal. Doe dit vooral als je ook last hebt van verkoudheid. Zeer goede ingrediënten om je weerstand mee te versterken!

Probeer verder gezond te eten, ook al heb je misschien weinig trek of puf om te gaan koken. Eet veel fruit (kiwi is bijvoorbeeld een vitamine C bommetje) maar vooral veel groenten. Je kunt ook extra vitamine C slikken. Vitamine D is in landen met weinig zon altijd belangrijk om als voedingssupplement te slikken.

Een zeer effectieve manier om nog zelden keelpijn of überhaupt een griepje te krijgen is door elke dag ijskoud te douchen. Je moet hier wel een doorzetter voor zijn maar het is een wondermiddel voor je weerstand.

Als je keelpijn hebt en geen zin hebt in fanatiek sporten, kun je ook yoga doen. Zo kun je bijvoorbeeld yoga doen die de lymfeklieren stimuleert. De lymfklieren kunnen daardoor het virus beter bestrijden.

Stomen met etherische olieën, zoals eucalyptus-olie, maakt je luchtwegen vrij en geeft een weldadig gevoel voor je keel. Pas op, laat het eerst een beetje afkoelen anders adem je te hete lucht in!

Ziektekiemen verspreiden zich binnen veel sneller, zeker als er niet genoeg geventileerd wordt. Probeer je huis regelmatig te luchten en koop eventueel een luchtbevochtiger als je vaak last hebt van je keel en luchtwegen.

Oorzaken keelpijn

Keelpijn wordt veroorzaakt door zowel virale infecties als bacteriële infecties.

Virale infecties

De grootste veroorzaker van keelpijn is het verkoudheidsvirus (griepvirus), zoals het rhinovirus of het adenovirus.

Verder veroorzaakt het Epstein-Barr virus een ziekte die vooral bij jongeren voorkomt: de ziekte van Pfeiffer.

De waterpokken behoort ook tot de virale infecties, waarbij keelpijn een veelgehoorde klacht is.

Het HIV-virus valt eveneens onder de virale infecties en openbaart zich vaak door hoesten en keelpijn.

Kinderen tussen de 0,5 en 3 jaar met hardnekkige keelpijn kunnen geveld zijn door kroep, een virusontsteking van het strottenhoofd en het luchtpijp-slijmvlies.

Bacteriële infecties

Onder bacteriële infecties valt bijvoorbeeld keelontsteking. Bacteriën vestigen zich dan in het slijmvlies van de keel en de keelholten en vermenigvuldigen zich.

Keelontsteking veroorzaakt door de streptokok-bacterie wordt angina genoemd; er verschijnen hierbij witte plekken rond je amandelen en je amandelen zijn opgezwollen.

Luchtweginfecties zoals kinkhoest en de infectieziekte difterie komen in Europa minder voor omdat veel mensen hier tegen ingeënt zijn.

Overige oorzaken keelpijn

Keelpijn kan diverse oorzaken hebben die voor een groot deel gemakkelijk te verhelpen zijn. Denk aan:

  • Droge lucht, of airco met een vervuild filter. Airco mag eigenlijk niet meer dan 6 graden lager zijn dan de buitentemperatuur. Door de temperatuursverschillen raak je vatbaarder voor verkoudheid en keelpijn, met name als je weerstand al niet zo goed is.
  • Overbelasting van je stem of verkeerd stemgebruik.
  • Een verminderde weerstand door slechte leef- en eetgewoonten zoals verkeerde voeding, teveel stress of slaaptekort.
  • Roken of het veelvuldig inademen van rook.
  • Pijn van het hoesten door een allergie voor pollen, huismijt, dieren of stof.
  • Inademen van prikkelende chemische stoffen.
  • Bijwerking van bepaalde medicijnen.
  • Verminderde weerstand tijdens zwangerschap.
  • In ernstige gevallen kan zware, aanhoudende keelpijn wijzen op bepaalde soorten kanker zoals keel-, tong-, strottenhoofd-, of longkanker.

Wanneer naar de huisarts?

Keelpijn is meestal binnen een week weer over. Het wordt daarom ook een self-limiting aandoening genoemd; zonder behandeling gaat het in de meeste gevallen vanzelf over.

Antibiotica worden alleen voorgeschreven bij een bacteriële infectie.

Heb je vaak last van keelpijn of houden de klachten lang aan, ga dan naar de huisarts.

Ook als de klachten verergeren is het belangrijk dat je alert blijft:

Houdt de koorts langer dan 3 dagen aan? Kun je niet goed meer drinken en slikken? Ben je benauwd en/of heb je uitslag op je gezicht of je bovenlichaam? Neem dan direct contact op met een arts.