Gezonde Voeding

Is melk gezond of ongezond?

melk gezond of ongezond

Is melk gezond of ongezond? Deze vraag horen we enorm vaak.

Ben je in Nederland opgegroeid?

Dan is de kans groot dat je hebt geleerd om iedere dag een glaasje melk te drinken.

Je hoort je moeder waarschijnlijk nog zeggen:

“Vergeet je melk niet, daar krijg je sterke botten van!”

Misschien vraag je je inmiddels wel eens af of melk nou echt zo gezond is als je moeder vroeger beweerde.

In dit artikel zetten we verschillende feiten en meningen over melk uiteen.

Hoeveel melk wordt er in Nederland gedronken?

De meeste melk wordt in Finland en Zweden gedronken. Nederland staat op nummer 3 met 320 liter melk per persoon, per jaar. Dat zijn heel wat pakken melk!

Melk wordt natuurlijk ook verwerkt in producten als kaas, boter en vla. Waarschijnlijk eet en drink je meer zuivelproducten dan je denkt.

Waarom zou melk gezond zijn?

Melkproducten bevatten eiwitten, vetten en koolhydraten. Melk is een bron van vitamines B2, B12 en calcium.

Melkproducten leveren gemiddeld ongeveer 60% van de dagelijkse inname van calcium en 40% van die van vitamine B12. Met name om deze reden is melk opgenomen in de welbekende ‘schijf van vijf.’

Vitamine B2 helpt bij de instandhouding van het zenuwstelsel, de spijsvertering en de energiehuishouding.

Vitamine B12 is nodig voor de aanmaak van rode bloedcellen en voor een goede werking van het zenuwstelsel. Calcium maakt je botten en tanden sterker.

Aangezien melkproducten veel koolhydraten en vetten bevatten, zijn ze niet per definitie goed voor de lijn.

Volle melk bevat meer verzadigd vet dan magere of halfvolle melk. Volle melk bevat zo’n 60% procent verzadigd vet. Daarom is het aan te raden om magere melkproducten te gebruiken. Op deze manier krijg je niet teveel verzadigde vetten binnen.

Hoeveel melkproducten moet ik op een dag gebruiken?

Een vrij algemeen advies is om twee glazen melk per (volwassen) persoon per dag te drinken. Kinderen die in de groei zijn (pubers)  en 50 plussers mogen meer melkproducten gebruiken.

Op welke keurmerken moet je letten?

Wil je zeker weten dat je kwalitatief hoogstaande melk drinkt, let dan op welke keurmerken er op de producten staan. Een aantal keurmerken die goed aangeschreven staan zijn:

  • EKO
  • Demeter
  • Weidezuivel
  • Weidegangszegel
  • Caring Dairy

Waarom zou melk ongezond zijn?

We hebben net besproken waarom melk gezond voor je zou zijn. Toch zijn er heel veel mensen, waaronder voedingsdeskundigen, die beweren dat melk erg ongezond is voor het menselijk lichaam. Wat zijn de redenen die hiervoor worden aangevoerd?

Een mens heeft geen melk nodig. Koemelk is oorspronkelijk bedoeld voor kalfjes. Kalfjes hebben melk nodig om uit te groeien tot grote koeien. Wij zijn als mensen de enige wezens die de moedermelk van een ander ‘soort’  drinken. Dat wil zeggen dat wij melk drinken die eigenlijk bedoeld is voor het ontzettend hard laten groeien van kalfjes. Een kalf groeit in een paar maanden tijd uit tot een volwassen koe van 600 kilogram. Is dat wat wij mensen willen?

Melk bevat twee soorten eiwitten: wei-eiwitten en caseïne-eiwitten. Caseïne-eiwitten worden slecht opgenomen door het menselijk lichaam. Koemelk bestaat voor 20% uit wei-eiwit en voor 80% uit caseïne-eiwit. Een teveel van caseïne eiwitten kan zorgen voor een koemelkintolerantie, hartziekten, verkalking van de aderen, diabetes, autisme, ernstige darmklachten en kanker.

Een andere belangrijke voedingsstof in melk is lactose. Lactose wordt ook wel ‘melksuiker’ genoemd en zorgt ervoor dat baby’s en jonge dieren groeien. Ongeveer 70% van de wereldbevolking is lactose-intolerant. Wanneer je lactose-intolerant bent, mist jouw lichaam (gedeeltelijk) het enzym ‘lactase,’ dat ervoor zorgt dat lactose wordt afgebroken. Veel mensen worden ziek van het drinken van melk, maar komen hier pas op latere leeftijd achter. 70% van de wereldbevolking is een grote groep mensen!

We hebben eerder besproken dat melk calcium bevat. Calcium is goed voor de opbouw van botten en tanden. Echter, melk bevat ook heel veel fosfor. Wanneer de verhoudingen tussen fosfor, calcium en magnesium goed zijn, neemt het lichaam gemakkelijk fosfor op. Dit is bij koemelk niet het geval. Koemelk bevat bijna net zoveel calcium als fosfor; hier kan jouw lichaam niks mee.

Er is minstens twee keer zoveel calcium als fosfor nodig, om fosfor af te breken. Om weer in balans te komen, wordt de calcium voorraad in je lichaam aangebroken. Calcium zit in je botten. Kortom; je denkt je botten sterker te maken door meer melk te drinken, maar ondertussen breek je hierdoor je botten juist af. Dit verschijnsel noemen we ‘osteoporose.’

Dierlijke producten, zoals melkproducten, zorgen ervoor dat de Ph-waarde van je bloed daalt. Dit betekent dat je lichaam zuurder wordt. Wil je de verzurende werking van melk tegengaan, dan zul je heel veel groente moeten eten om weer in balans te komen. Kortom: hoe meer melk je drinkt, hoe zuurder je wordt en hoe meer groente je zult moeten eten om dit weer goed te maken.

Er zijn dus wel degelijk redenen om je bedenkingen over het drinken van melk te hebben. Anderzijds kan je zeggen: we drinken het al zo lang… waarom zouden we dit nu niet meer doen? Wellicht is je overgrootoma er stokoud mee geworden. Dat zou zeker zo kunnen zijn. Echter, bedenk wel dat de melk die jouw overgrootoma in haar tijd dronk van een heel andere kwaliteit was dan die van de zuivelproducten die bij ons in de supermarkt liggen.

Immers: jouw oma fietste misschien naar een plaatselijke boerderij om daar persoonlijk een fles melk te laten vullen. Dat kunnen we ons nu, met alle massaproductie, niet meer voorstellen!

Melkvervangers

Wellicht ben je erachter gekomen dat je lactose-intolerant bent. Wat nu? Je gaat melk misschien best wel missen, want je bent zo gewend het te drinken. Geen nood! Er zijn tegenwoordig erg goede vervangers te koop. Zowel in de supermarkt als bij de natuurwinkel kan je kiezen uit allerlei varianten ‘melk,’ zonder lactose of andere dierlijke producten.

Je kan bijvoorbeeld kiezen uit:

  • sojamelk
  • amandelmelk
  • rijstmelk
  • havermelk
  • quinoamelk

Het is misschien eventjes wennen, maar je komt er snel achter dat deze melksoorten te gebruiken zijn voor alles wat je ook met koemelk deed. Denk aan taarten bakken, pap koken of milkshakes maken. Je hoeft dus niks te missen!

We hopen dat je middels dit artikel een helder overzicht hebt gekregen van de voor- en nadelen van het gebruik van melkproducten. Voor beide kanten valt iets te zeggen en ieder maakt hierin zijn eigen keuzes!