Aandoeningen A-Z

Hallux valgus: oorzaken, behandeling en pijn verminderen

hallux valgus

Hallux valgus is een vervelende aandoening aan de voet waarbij de grote teen scheef staat.

Hierdoor kun je last krijgen van allerlei klachten.

Wil je weten hoe de behandeling van deze aandoening verloopt en hoe je kunt zorgen dat de pijn minder erg wordt?

Laat je dan door ons informeren in dit artikel.

Wij vertellen je ook welke klachten je kunt krijgen en wat de oorzaken zijn van deze kwaal.

Hopelijk ben je hierdoor weer snel op de been!

Lees ook: Ontstoken teen of vinger

Wat is hallux valgus?

Hallux valgus is een veelvoorkomende aandoening. Naar schatting 1 op de 4 Nederlanders krijgt ermee te maken.

Er is hierbij sprake van een standafwijking van de grote teen.

Het middenvoetsbeentje staat wel recht maar de teen zelf wijkt af van diens rechte as en groeit scheef naar binnen over de andere tenen.

Hierdoor ontstaat bij het begin van de teen aan de zijkant van de voet een bobbel / knobbel. Dit wordt ook wel een knok of een bunion genoemd.

Hallux betekent ‘grote teen’ in het Latijn en valgus betekent ‘scheefstand naar buiten’.

Het komt meestal bij één voet voor maar kan ook beide voeten betreffen.

Hallux valgus moet niet worden verward met hallux rigidus (verstijving van de grote teen als gevolg van slijtage).

Lees ook: Gebroken teen

Symptomen en klachten hallux valgus

Door de scheefstand zit de pijn voornamelijk in de kop van het aangetaste gewricht; aan de buitenkant van de voet, daar waar de knobbel zit.

Soms hebben patiënten ook pijn in ruststand.

Het ongemakkelijke gevoel ontstaat doordat de knobbel en tenen bekneld raken.

Met name de tweede teen komt in het gedrang wanneer je geen speciale schoenen draagt.

Dit kan leiden tot irritatie en jeuk.

De huid kan rood en gezwollen raken en je kunt een doof, branderig gevoel hebben in je tenen, evenals kramp en tintelingen van de zenuwen in de tenen.

Je hebt misschien moeite met lopen en bewegen en hebt snel vermoeide voeten.

Er zijn desondanks ook patiënten die geen pijn ervaren.

Gevolgen hallux valgus op langere termijn

Uiteindelijk kunnen er ontstekingen ontstaan zoals een slijmbeursontsteking van de knobbel of een nagelwalontsteking.

Je kunt verder last krijgen van zaken als ingegroeide teennagels, schimmelnagels (kalknagel), zwemmerseczeem (voetschimmel), zweetvoeten en eelt in de nagelwal.

Je kunt last krijgen van de gevolgen van hallux valgus doordat je anders gaat lopen om de pijn te ‘ontlopen’.

Wandelen en sporten worden daardoor lastiger.

Het is ook erg lastig om goede en leuke schoenen te vinden. Veel mensen kampen met schaamte over hun voeten.

Sommige mensen hebben hallux valgus in combinatie met klauwtenen / hamertenen en een breedteprobleem van de voet.

Het is een progressieve aandoening; als je er niets aan doet wordt de scheefstand meestal erger en krijg je steeds meer klachten.

Het middenvoetsbeentje kan bijvoorbeeld uit de kom raken en de andere tenen komen steeds meer in de verdrukking.

Oorzaken hallux valgus

Over de oorzaken van Hallux valgus is nog veel onduidelijk. Waarom de ene persoon er wel mee te maken heeft en een ander niet, daar zijn medici nog niet zeker over.

Het kan al op jonge leeftijd voorkomen.

Op latere leeftijd zijn het vooral vrouwen die ermee te maken krijgen; 90% van de patiënten is vrouw. Bij mannen is de aandoening zeldzaam.

De aandoening is vaak een kwestie van aanleg. Het kan ook erfelijk zijn die je meekrijgt als aangeboren afwijking of die later in je leven de kop opsteekt.

Hallux valgus kan ook ontstaan door het veelvuldig dragen van ongeschikt schoeisel, bijvoorbeeld te kleine schoenen, schoenen met een te krappe neus en / of hoge hakken.

Bij stammen die permanent op blote voeten lopen komt het namelijk nauwelijks voor.

Een verkeerde voetstand, brede voorvoet, doorgezakte voetwreef, platvoeten, verkorte achillespees of afwikkeling van de voet kunnen ook bijdragen aan de scheefstand.

Heb je artrose of diabetes? Dan is de kans op het ontwikkelen van hallux valgus groter. Ook overgewicht kan de klachten verergeren.

Behandeling hallux valgus

De diagnose wordt door de huisarts gesteld naar aanleiding van een lichamelijk onderzoek (anamnese) in combinatie met een röntgenfoto.

Je zult vervolgens doorverwezen worden naar een podotherapeut (voetspecialist).

Deze kan je helpen aan speciale brede schoenen, eventueel met inlegzolen.

Gelukkig kun je de grote teen bij een lichte hallux valgus eenvoudig corrigeren en hiermee pijn en ongemak verminderen.

Dat kun je doen door (met podotherapeut en fysiotherapeut) corrigerende en beschermende producten aan te schaffen. Bijvoorbeeld teenspreiders (ook in de vorm van sokken), (kinesio)tape, een (nacht)spalk, brace, gel of zogenoemde siliconen orthese.

Deze voorkomen eveneens eeltpitvorming.

Een fysiotherapeut of manueel therapeut kan je verder helpen de beweeglijkheid van je voeten en tenen op een veilige manier te vergroten en bepaalde spieren te versterken.

Rek- en strek oefeningen en blijven bewegen is goed voor de doorbloeding. Ook kan beweging helpen om gewicht te verliezen.

Als ondersteuning kun je eens kijken wat voetreflextherapie / -massage en acupunctuur voor je kunnen betekenen.

Operatieve ingreep bij hallux valgus

Afhankelijk van de ernst van de vergroeiing en de pijnklachten kan er ook een operatie worden uitgevoerd door een orthopedisch chirurg.

Dit is dus geen cosmetische operatie.

Jaarlijks worden er in Nederland zo’n 4000 mensen geopereerd aan een hallux valgus.

Helaas wordt deze operatie niet altijd meer vergoed.

Wanneer beide voeten aangedaan zijn dan werkt het meestal het best om ze na elkaar te opereren, met 2 tot 4 weken tussen de operaties.

Soms worden beide voeten tegelijk geopereerd maar niet alle ziekenhuizen bieden dit aan.

Bij milde hallux valgus wordt de chevron osteotomie toegepast; een operatie waarbij de knobbel aan de basis verwijderd wordt.

Soms worden er schroefjes of plaatjes met schroefjes geplaatst om alles op z’n plek te houden.

De operatie vindt plaats in een uiterst steriele omgeving maar het risico op infecties bestaat alsnog.

Veel patiënten maken tegenwoordig gebruik van de minimaal invasieve methode (MIS), vanwege verminderd infectiegevaar.

Herstel hallux valgus operatie

Je kunt bij het herstel na een operatie nog veel pijn hebben en tintelingen of een doof gevoel hebben in tenen en voet.

6 tot 8 weken na de operatie wordt er ter controle weer een röntgenfoto gemaakt.

Het herstel / de revalidatie kan lang duren; ten minste 6 weken maar eerder zo’n 4 tot 5 maanden en soms zelfs een heel jaar.

Het kan zijn dat je maandenlang op krukken moet lopen.

Lopen, sporten en activiteiten als autorijden blijven dan moeilijk uitvoerbaar.

Toch is blijven bewegen in verband met de doorbloeding heel belangrijk.

Vaak heeft de patiënt veel baat bij een operatie.

Toch kan een operatie soms niet het gewenste effect geven. Dan groeit de teen (jaren later) weer terug in de scheefstand.