Aandoeningen A-Z

Gordelroos: symptomen & behandeling

gordelroos

In dit artikel bespreken we de symptomen en behandeling van gordelroos.

Is het besmettelijk? En wat is de oorzaak van deze huidinfectieziekte?

Gordelroos werd wel ‘De gesel Gods’ genoemd, omdat het zulke nare pijnen teweegbrengt.

Gordelroos kan je zeker een week lang lamleggen. Niet alleen pijn en jeuk, maar meerdere klachten kunnen je uit je routine halen.

Je kunt kleding en lakens nauwelijks verdragen en wordt ’s nachts uit je slaap gehouden.

In dit artikel willen wij jou ‘een hart onder de gordel steken’ en je helpen om meer inzicht te geven in deze aandoening, die meestal onschuldig is, maar onbehandeld ook ernstige gevolgen kan hebben…

Wat is gordelroos?

Gordelroos (de medische term is ‘Herpes Zoster’) bestaat uit huiduitslag die aan één kant van je lichaam verschijnt.

De aandoening verloopt volgens een dermatoom; één bepaald stuk van de huid, die door een bepaalde zenuw (vanuit het ruggenmerg) voorzien wordt van prikkels, wordt aangedaan met gordelroos.

Het is een virale huidinfectieziekte veroorzaakt door het waterpokkenvirus die meestal voorkomt bij ouderen en mensen met een lage weerstand.

De aandoening wordt ook wel ‘zona’ genoemd.

Het wordt gordelroos genoemd omdat de romp vaak de plaats is waar gordelroos het meest voorkomt, vaak in de vorm van een gordel of band.

Ruim 20% van de bevolking krijgt te maken met de ziekte; ongeveer 1 op de 5 mensen. Vrouwen worden vaker ziek dan mannen.

Vooral in de zomer steekt het de kop op.

Verschil tussen gordelroos en netelroos/wondroos

Gordelroos moet niet verward worden met netelroos en wondroos. Het eindigt wel allemaal op roos, wat ‘roodheid’ of ‘ontsteking’ betekent.

Netelroos (galbulten/urtica) lijkt op brandnetelbultjes, jeukt voornamelijk en is vaak na een paar uur tot een paar weken weer volledig verdwenen. Netelroos is vaak een allergische reactie op bepaalde voeding en wordt niet door een virus veroorzaakt.

Wondroos (belroos) is een ontsteking van de huid door een bacterie, die vaak z’n weg naar binnen vindt door een wond op de huid. Dit gaat vaak gepaard met koorts en de wondroos houdt minimaal een week aan.

Netelroos en wondroos zijn niet besmettelijk.

Symptomen van gordelroos

Gordelroos begint vaak plotseling met pijn en tintelingen in een bepaald gebied van de huid. Die voelen als kleine elektrische schokjes en gaan later over op een gevoel dat lijkt op spierpijn.

Gordelroos wordt gekenmerkt door jeukende en pijnlijke rode vlekjes en met vocht gevulde blaasjes.

In een later stadium gaan de blaasjes meestal over in kleine wondjes waar korstjes opkomen.

Soms is er alleen sprake van jeuk en pijn zonder uitslag en heel zelden is er alleen huiduitslag en geen jeuk en pijn.

De pijn is zenuwpijn (neuralgiepijn) en deze is zeurend en intens.

De symptomen houden meestal zo’n 2 tot 4 weken aan. Soms kunnen klachten meer dan 2 maanden aanhouden.

In 80 tot 90% van de gevallen is de romp de plaats waar de verschijnselen zichtbaar zijn. Soms kunnen ook de armen, de zij, de rug, de benen of het geslachtsdeel aangedaan zijn.

Gordelroos op gezicht en ogen

Een speciaal en potentieel gevaarlijk geval van gordelroos is die op het gezicht, met name rond het oog.

Je kunt uitslag krijgen bij de wenkbrauwen, de hoofdhuid en de nek. Je kunt aangezichtspijn krijgen (zenuwpijn) en soms kan ook je gehoor tijdelijk aangetast zijn en kunnen de spieren in je gezicht verlamd aanvoelen.

Is gordelroos aanwezig rondom je oog (oftalmische of oculaire gordelroos), dan kan er een oogzenuw ontstoken raken. Het gaat dan om de zenuwen die voor het gevoel van het bovenooglid zorgen. Maar ook het hoornvlies kan uiteindelijk ontstoken raken (keratitis).

Onmiddellijke behandeling is vereist om te voorkomen dat je oog permanent wordt aangetast.

Er zijn onderzoeken geweest waaruit bleek dat mensen die gordelroos in het oog hebben gehad 30% meer risico lopen om later hoge bloeddruk en een beroerte te krijgen. De oorzaak van het verband tussen gordelroos en beroerte is nog niet bekend.

Bijwerkingen

Gordelroos kan heftige hoofdpijn geven; nog voor de rest van de symptomen opkomen, maar ook als bijkomstigheid. Veel patiënten hebben daarbij koorts.

Vermoeidheid, prikkelbaarheid en moeite met lopen en zitten zijn ook veelgehoorde klachten.

Oorzaken van gordelroos

Gordelroos wordt veroorzaakt door hetzelfde virus dat ook verantwoordelijk is voor waterpokken. Dit heet het varicella zoster virus.

In 1888 werd het verband gelegd tussen het virus dat waterpokken veroorzaakt en gordelroos.

Waterpokken is een aandoening die vooral kinderen treft; Gordelroos treft met name ouderen (vanaf 50 jaar).

Het kan zijn dat je het virus al jaren inactief bij je draagt, maar dat het door bijvoorbeeld een slechte weerstand plotseling komt opvlammen.

Fysieke of mentale stress en spanning kunnen indirect de oorzaak zijn van gordelroos. Oververmoeidheid maar ook slechte voeding verzwakt het immuunsysteem en dan heeft het virus vrij spel.

Je kunt eveneens een slechte weerstand krijgen door medicatiegebruik zoals antibiotica.

Van depressie is aangetoond dat het een virus als die van gordelroos kan triggeren.

Ook kunnen alcohol, roken en drugsgebruik het virus indirect prikkelen.

Gordelroos besmettelijk?

Gordelroos is van mens op mens overdraagbaar.

Het vocht uit de blaasjes is besmettelijk (vooral twee dagen voordat de blaasjes ontstaan tot een week nadat de blaasjes zijn ontstaan), maar alleen voor mensen die nog geen waterpokken hebben gehad. Zij kunnen dan de waterpokken alsnog krijgen.

Je moet altijd eerst de waterpokken hebben gehad voordat je überhaupt gordelroos kunt krijgen.

Overdracht van het virus via de lucht gebeurt niet zo snel. Het besmettingsgevaar is vooral groot bij aanraking van de blaasjes.

Zwangere vrouwen moeten extra uitkijken voor besmettingsgevaar. Met name in de eerste 3 maanden van de zwangerschap.

Mensen met een afweerstoornis zoals leukemie of HIV moeten ook alert zijn ter voorkoming van besmetting.

Mocht je je goed genoeg voelen om te werken, je hoeft in principe niet bang te zijn voor besmettingsgevaar. Zolang je de blaasjes goed afdekt met een gaasje, je handen regelmatig wast en de mensen om je heen helder informeert.

Indien je met baby’s werkt of met ouderen/zieken is het niet verstandig om te gaan werken, met name in de periode waarin het besmettingsgevaar het hoogst is.

Je kind kan ook gewoon naar school of naar het kinderdagverblijf, maar moet wel extra in de gaten worden gehouden.

Zwemmen en (sport)activiteiten waar huidcontact is met anderen zijn af te raden in de periode waarin het besmettingsgevaar het grootst is. Maar vaak ben je toch erg vermoeid en doet je huid teveel pijn om dergelijke activiteiten te ondernemen.

Behandeling van gordelroos

Gordelroos is te behandelen maar het gaat dan met name om bestrijding van de acute pijn.

Eigenlijk moet de behandeling gestart worden als de blaasjes nog niet zijn verschenen, maar vaak wordt er te laat aan de bel getrokken.

Wat sowieso erg belangrijk is, is dat je niet gaat krabben! Dit kan ernstige littekens achterlaten.

Raadpleeg altijd een arts bij een vermoeden van gordelroos. Zeker als de symptomen zich bij het oog of het oor afspelen.

Vaak wordt een kuur voorgeschreven van antivirale middelen, pijnstillers en ontstekingsremmers (corticosteroïden). Palmitoylethanolamide (pea) is een natuurlijke pijnstiller en staat goed bekend als middel tegen gordelroos.

Let op! Geef kinderen met gordelroos nooit aspirine tegen de pijn! Dit kan leiden tot het syndroom van Reye, wat de organen aantast.

Verder kunnen bepaalde crèmes verlichting geven.

Postherpetische neuralgie (PHN) is een zenuwpijn (neuralgie) die achterblijft nadat een infectie door gordelroos is genezen. Hiervoor bestaan ook verschillende behandelmethodes.

Je kunt bij hevige pijn en na-pijn behandeld worden door een anesthesioloog (specialist in pijnbestrijding). De zenuwpijn wordt dan door een injectie in het ruggenmerg tijdelijke minder.

Neuraaltherapie richt zich op het opheffen van blokkades in het autonome zenuwstelsel. Voor veel patiënten biedt dit uitkomst.

Homeopathie en acupunctuur kunnen eveneens pijnverlichting bieden.

Verder is het zaak om voldoende groenten en fruit te eten voor een voorspoedig herstel.

Voeding die rijk is aan zink, ijzer en lysine (vlees, zuivel, peulvruchten) wordt aangeraden. Oregano werkt pijnverlichtend en rozemarijn en thijm weerstandverhogend.

Zonnen is af te raden bij gordelroos omdat de huid erg gevoelig is. Zweten kan de jeuk verergeren.

Douchen met lauw of koud water kan prima. Heet water (of in bad gaan) kan de korstjes doen laten weken en dat is niet goed voor het herstel.