Aandoeningen A-Z

Galstenen klachten, symptomen en oorzaken

galstenen klachten

In dit artikel bespreken we de aandoening galstenen; klachten, symptomen en oorzaken van deze pijnlijke maar vaak ook onzichtbare kwaal.

We geven je achtergrond informatie over gal, de galblaas en de vorming van galstenen.

Daarnaast laten we je zien hoe je galstenen kunt herkennen en hoe je de oorzaak mogelijk kunt achterhalen.

Als je weet wat de oorzaak zou kunnen zijn, kun je eventueel maatregelen nemen om te voorkomen dat je in de toekomst opnieuw met galstenen klachten te maken krijgt.

Lees ook: pijn in de onderbuik

Wat is gal?

Gal is erg belangrijk voor de spijsvertering.

Het is een dikke, bittere substantie die wordt geproduceerd en uitgescheiden door de lever.

Gal bestaat uit water, galzouten, galpigment, cholesterol, vetten en bilirubine (een afvalstof van oude rode bloedcellen). In de westerse wereld bestaat galvloeistof met name uit cholesterol, vanwege ons voedselpatroon.

Het heeft een geel-groen-bruine kleur en kan ook zwart van kleur worden.

Galvloeistof wordt tijdelijk opgeslagen door de galblaas (vesica biliaris); een klein, hol, peervormig orgaan dat onder tegen de lever aanligt, rechtsboven in je buik.

Wanneer er vethoudend voedsel de darmen inkomt, wordt de gal uitgescheiden door de centrale galgang, richting de twaalfvingerige darm.

Dit helpt de darmen om cholesterol, vet en vitaminen in het eten te verteren. Gal is dus belangrijk voor een goedwerkende spijsvertering.

Elke dag wordt er zo’n 1 liter gal afgegeven door de lever.

Hoe ontstaan galstenen?

Galstenen ontstaan vaak door een verstoring in de balans van de stoffen in het gal. Er zit dan meestal teveel cholesterol in de galvloeistof of teveel calciumzouten van galpigment.

De gal gaat dan indikken en er ontstaan hardere stukken. Er vormen zich kristallen, stenen klontjes, in de galblaas.

De galstenen die zo gevormd worden zijn er zodoende in twee soorten: cholesterolgalstenen (80% van de gevallen) en biliburinepigmentstenen.

Er kunnen kleine galsteentjes ontstaan die zo groot zijn als luciferkopjes, maar galstenen kunnen ook zo groot worden als knikkers.

Wanneer een ‘wandelende’ galsteen de galblaas verlaat kan deze klem komen te zitten in de galwegen. De gal kan dan nergens heen en er ontstaat stuwing in de lever, waardoor de galstenen klachten kunnen opleveren.

De galkleurstof kan ook in het bloed terecht komen.

Galstenen (cholelithiasis) komen erg vaak voor en het is de meest voorkomende aandoening van de galblaas. 3 op de 10 mensen heeft weleens last van galstenen.

Er kunnen ook steentjes voorkomen in de nieren maar die hebben niet direct met galstenen te maken. Wel hebben beide aandoeningen te maken met de vorming van kristallen die een afsluiting veroorzaken. Je kunt beiden soorten steentjes laten verwijderen.

Galstenen klachten en symptomen

Galstenen geven niet altijd klachten. Het kan ook zijn dat ze alleen vage klachten opleveren die niet gelijk te linken zijn aan galstenen.

Je kunt er dus makkelijk mee rondlopen en er geen weet van hebben. Slechts 20% van de volwassenen ondervindt galstenen klachten.

Zolang een galsteen in de galblaas zit geeft dit meestal niet of nauwelijks klachten. Pas op het moment dat de galsteen klem komt te zitten in de galgang worden de klachten heviger.

Hoe kun je galstenen herkennen?

  • Doordat de galkleurstof in het bloed terecht kan komen kunnen je huid, zoals je handpalmen, en je oogwit geel kleuren (geelzucht).
  • Pijn binnen een uur na de maaltijd, vooral na vet eten, maar ook na koffie, chocolade en / of eieren
  • Vermoeidheid, met name na een aanval en ook na de maaltijd
  • Misselijkheid, overgeven, een opgeblazen gevoel, boeren, zure oprispingen, winderigheid, buikpijn
  • Donkergele urine en plakkerige ontlasting (diarree) met een groen-gele, okerachtige bleke kleur
  • Gewichtsverlies
  • Droge mond, dorst
  • Jeuk, vooral in gezicht, op de hoofdhuid en op de rug. Roodheid van de huid
  • Droge ogen, hoofdpijn
  • Rugpijn, pijn in de zij

Aanvallen van pijn duren gemiddeld 1 tot 4 uur. Deze zogenaamde ‘galkolieken’ veroorzaken een scherpe kramp rechtsboven in de buik, meestal net onder de ribben, rond het middenrif.

De pijn wordt veroorzaakt doordat de galblaas zich samentrekt in een poging de galweg weer vrij te maken. Je kunt tijdens galkolieken nauwelijks nog stilzitten en kunt pijn krijgen bij het ademhalen.

Bij heftige pijn kunnen mensen soms flauwvallen.

De meeste mensen die te maken krijgen met galstenen zijn boven de 40 jaar. Bij vrouwen komen galstenen klachten vaker voor dan bij mannen.

Bijkomende complicaties zijn galblaasontsteking, galwegontsteking en acute ontsteking van de nabijgelegen alvleesklier (met name in combinatie met alcoholmisbruik).

Bij galblaasontsteking zijn de galwegen in of buiten de lever ontstoken. In de meeste gevallen dient de galblaas dan verwijderd te worden.

Galstenen oorzaken

Voor het ontstaan van galstenen is niet altijd een duidelijke oorzaak aan te wijzen. Het kan in ieder geval wel erfelijk zijn.

Wanneer de galblaas zich niet voldoende leeg kan knijpen tijdens een maaltijd kan dit een oorzaak zijn voor het ontstaan van galstenen klachten.

Galstenen zijn een teken dat de lever niet goed wordt gezuiverd.

Het is wetenschappelijk bewezen dat een teveel aan stress en ontregelde stresshormonen een oorzaak is van het ontstaan van galstenen klachten.

Ook het veelvuldig binnenkrijgen van gehard vet (transvetten, plantaardige geharde vetten) speelt een rol bij het ontstaan van galstenen.

Heb je last van overgewicht dan kan het LDL cholesterol (slechte soort cholesterol) stijgen. De galblaas kan daardoor minder goed geleegd worden.

Wanneer je echter weer te snel afvalt, door middel van een crash dieet, gaat de lever weer extra cholesterol aanmaken. Dit kan cholesterolgalstenen vormen.

Bij het vasten kan de galblaas minder goed geleegd worden en dit kan eveneens galstenen klachten teweeg brengen.

Wanneer de oestrogeen stofwisseling verstoord is kun je als vrouw ook galstenen klachten krijgen. Galstenen komen bijvoorbeeld ook vaak voor tijdens de zwangerschap, bij gebruik van de anticonceptiepil of bij hormoontherapie. Het LDL cholesterol (slechte soort cholesterol) stijgt dan en de galblaas kan minder goed geleegd worden.

Een magnesiumtekort is zeer ongunstig voor de vetstofwisseling en daarmee een oorzaak voor galstenen klachten.

Roken heeft een slechte invloed op het spijsverteringssysteem en daarmee niet bevorderlijk voor het voorkomen van galstenen.

Mensen die lijden aan aandoeningen als chronisch vermoeidheidssyndroom, insuline resistentie (voorstadium van diabetes), diabetes, leververvetting, levercirrose en sikkelcelanemie (een vorm van bloedarmoede) hebben vaker te maken met galstenen klachten.

Heb jij duidelijke galstenen klachten of weet je niet of jouw klachten gerelateerd zijn aan galstenen?

Neem het zekere voor het onzekere en breng een bezoekje aan de huisarts! Wellicht is het noodzakelijk dat jouw galblaas verwijderd wordt.