Aandoeningen A-Z

Fibromyalgie – oorzaak, symptomen en behandeling

fibromyalgie

In dit artikel lees je alles over Fibromyalgie; de oorzaak, symptomen en de behandeling.

Fibromyalgie… ik had er denk ik niet zo snel van gehoord als ik niet een paar mensen in m’n omgeving had die hiermee te maken hebben.

Het is een aandoening waar nog veel onderzoek naar gedaan wordt.

Veel mensen stuiten op onbegrip omdat de klachten voor een buitenstaander in eerste instantie aan kunnen doen als ‘aanstellerij’.

Zelfs huisartsen kunnen vooraf aan een diagnose de aandoening moeilijk (h)erkennen.

Toch treft fibromyalgie in Nederland duizenden mensen.

Hoe kun je de aandoening herkennen? En welk traject ga je in na de diagnose?

Dit artikel is voor mensen die meer willen weten over het ziektebeeld van fibromyalgie, en hoe je jouw partner, vriendin, moeder of buurvrouw hierin kunt ondersteunen.

Wat is Fibromyalgie?

Fibromyalgie is een chronisch pijnsyndroom dat ook wel ‘weke delen reuma’ wordt genoemd.

2 op de 100 volwassenen hebben last van deze aandoening. Met name vrouwen in de leeftijd van 20-60 jaar. De patiënt ervaart pijn in bindweefsel en spieren.

Jarenlang dachten onderzoekers dat de oorzaak van fibromyalgie in de hersenen moest worden gezocht. Er werd aangenomen dat het een psychische oorzaak had.

Onlangs hebben neurowetenschappers vastgesteld dat de oorzaak van de ziekte moet worden gezocht in een teveel aan zenuwvezels in de bloedvaten.

De neurotransmitters (stof die seintjes verstuurt tussen de hersenen en de rest van het lichaam) zijn verstoord en dit beïnvloed de gemoedstoestand, de pijnervaring en het functioneren van het immuunsysteem.

Fibromyalgie-patiënten bereiken vaak niet de diepe slaapfase tijdens de nacht. In deze fase wordt het zogenaamde ‘groeihormoon’ aangemaakt dat zorgt voor het herstellend vermogen van het lichaam. Daarom zijn patiënten vaak vatbaarder voor virussen als griep.

Ook al noemen sommige artsen fibromyalgie een ‘modeverschijnsel’, toch is het door de World Health Organization in 1992 officieel erkend als aandoening.

Naar de exacte oorzaken moet nog veel onderzoek worden gedaan. Het is een zeer ingewikkeld lichamelijk proces waar voortdurend nieuw onderzoek naar wordt gedaan.

Wat zijn de Symptomen?

fibromyalgie tenderpoints

De patiënt ervaart pijn op bepaalde tenderpoints (drukpunten / pijnpunten). Er zijn 18 zorgvuldig vastgestelde tenderpoints. Als je klachten daarvan op 11 punten overéénkomen, dan kan er hoogstwaarschijnlijk fibromyalgie worden vastgesteld.

Tenderpoints zijn bijvoorbeeld te lokaliseren bij de knieën, hals, nek en schouders. Met name de handen kunnen erg gevoelig zijn. Bij kou verergeren de klachten doorgaans.

De bijkomende klachten variëren van stijfheid en slaapstoornissen tot hoofdpijn en darmproblemen. Ook komen allergieën en geheugen- en concentratieproblemen voor.

Vaak hebben mensen een verleden van stress en trauma’s, en zijn ze vrij perfectionistisch. Het lijf blijft hangen in de ‘stressmodus’, en die spanning neemt niet af.

Door het stellen van hoge eisen aan jezelf, door moeilijk voor jezelf te kunnen opkomen en het gevoel te hebben dat je onmisbaar bent, zullen de pijnklachten toenemen.

Een reumatoloog kan vaststellen dat het om fibromyalgie gaat. Een patiënt krijgt een anamnese, een bloedonderzoek en er worden röntgenfoto’s gemaakt.

Vaak gaat fibromyalgie samen met andere aandoeningen zoals een schildklierafwijking en/of chronisch vermoeidheidssyndroom.

Na de diagnose

Voor veel patiënten is het in eerste instantie een opluchting dat er een diagnose wordt gesteld. Na een lange periode van onderzoeken kan er eindelijk een naam gegeven worden aan de pijn.

Het is voor veel mensen lastig om te accepteren dat ze minder kunnen dan voorheen. Het aanvoelen en aangeven van je grenzen is erg belangrijk. Bij sommige patiënten kunnen ook sombere gevoelens ontstaan en zelfs depressie.

Het is met name belangrijk dat je blijft bewegen. Niet bewegen kan zorgen voor toename van pijn en stijfheid. Wel moet je waakzaam zijn dat je niks overbelast.

Je kunt bijvoorbeeld beginnen met veel kleinere stukken te fietsen en wandelen, en thuis oefeningen te doen. Een ergotherapeut of fysiotherapeut kan worden ingeschakeld voor de behandeling.

Ook bestaan er veel alternatieve geneeswijzen die uitkomst kunnen bieden, zoals natuurtherapie / fybromassage, cranio-sacraal therapie en osteopathie. Er zijn ook veel patiënten die jarenlang op zoek zijn naar een doeltreffende behandeling.

Voor veel mensen met fibromyalgie is goed en genoeg slapen erg belangrijk. Het is dus zaak om te zorgen voor goede slaapomstandigheden en ontspanning voor het slapen gaan.

Sommige patiënten ervaren een toename van de pijn bij temperatuurverschillen. Een zacht klimaat zoals bijvoorbeeld in Zuid-Frankrijk kan voor deze mensen verlichting bieden.

Voor wie in Nederland blijft wonen is het belangrijk om goede, niet knellende handschoenen te dragen en je handen in te smeren met bijvoorbeeld vaseline, teatree-olie, amandelolie of sheabutter.

Het is ook van belang dat je structuur aanbrengt in je dagen, en momenten van inspanning en ontspanning afwisselt (de ‘salami-techniek’). Het is niet verstandig om op dagen dat je je goed voelt, te enthousiast en te lang door te gaan. Dit zal dan z’n weerslag vinden in de dagen erna.

Rol van voeding

Zeker voor fibromyalgie-patiënten is het zeer belangrijk om hun lichaam goed in balans te houden. Onderzoek heeft aangetoond dat de aandoening deels te maken heeft met ‘verzuring’.

Als de lever, nieren en huid zuren in voeding niet goed kunnen afvoeren, zal het bloed zuren af gaan stoten naar de spieren en pezen. Uiteindelijk kan dit dan o.a. weer leiden tot overgewicht.

Iedere fibromyalgie-patiënt kan weer voor andere voedingsstoffen gevoelig zijn. Samen met een deskundige, bijvoorbeeld een homeopaat, kun je je voedingspatroon eens onder de loep nemen.

Eigenlijk verschilt het voedingspatroon van iemand met fibromyalgie niet zo gek veel van dat van iemand die niet aan de ziekte lijdt:

  • Het is belangrijk dat je genoeg vezels, vitaminen en mineralen binnenkrijgt uit verse groenten en fruit.
  • Vermijdt grote hoeveelheden suiker, zout, (trans)vetten en E-nummers
  • Drink veel water
  • Kies voor biologische producten
  • Stop met roken en drinken
  • Eet veel eiwitten in plaats van koolhydraten
  • Vermijdt melkproducten (dierlijke eiwitten). Kies liever voor bijvoorbeeld amandelmelk
  • Eet liever geen rood vlees

Je kunt als aanvulling op gezonde voeding voedingssupplementen slikken zoals vitamine D, omega 3, probiotica voor je darmen en mineralen als magnesium om de zuur-balans in je lichaam te herstellen.

Ook het voedingssupplement Sam-e lijkt bevorderend te werken bij de afname van pijnprikkels en depressieve gevoelens.

Fibrofit is een samenstelling van verschillende vitaminen en mineralen, met name bedoelt tegen spier-vermoeidheid. Bespreek het gebruik van bovenstaande middelen wel altijd met je huisarts.