Aandoeningen A-Z Geestelijke gezondheid

Brain fog (hersenmist) oorzaken en verhelpen

brain fog

Heb jij last van brain fog of vermoed je dat je hiermee te maken hebt?

Voor veel mensen verzieken de klachten die bij dit syndroom horen hun sociale en professionele leven en brengt het onzekerheid en schaamte met zich mee.

In dit artikel leggen wij je uit wat brain fog, ook wel ‘hersenmist’ genoemd, precies inhoudt.

We bespreken de mogelijke oorzaken en de zaken die brain fog triggeren.

Wil jij je focus, motivatie en plezier in je dagelijkse activiteiten weer terug?

Lees dan verder hoe je brain fog voor een groot deel verhelpen kunt door je leefstijl aan te passen.

Wat is brain fog?

Brain fog zelf is geen aandoening. Hersenmist is een verzameling van symptomen.

Deze klachten komen zowel fysiek als mentaal tot uiting en beïnvloeden elkaar.

Wanneer je last hebt van dit syndroom zit je in een continue waas; een soort slaapmodus. Je kunt niet helder denken en hebt een vissenkom-gevoel of het gevoel dat je watten in je hoofd hebt zitten.

Het is een gevoel van extreme vermoeidheid en er is sprake van verminderde cognititie.

Het begrip ‘cognitief’ is een term uit de psychologie en is een verzamelnaam die betrekking heeft op verschillende vaardigheden, zoals taal, geheugen, aanpassingsvermogen met betrekking tot gedrag, impulscontrole, planning, aandacht, patronen herkennen, rekenen en andere denkvaardigheden.

Bij brain fog zul je moeite hebben met veel cognitieve vaardigheden.

Je kunt moeilijk op woorden komen, hebt moeite met concentratie en hebt last van verwardheid.

Je hebt moeite met het korte termijn geheugen, bent snel afgeleid, humeurig, prikkelbaar, schrikachtig / angstig en je kan een verhoogde pijnsensatie ervaren.

Je kunt last hebben van hoofdpijn, maag- en darmklachten, allergieën, een slap en zwak gevoel, slapeloosheid en duizelig en gedesoriënteerd zijn.

Je hebt geen zin in seks, bent gedemotiveerd, pessimistisch en somber.

Heb je langer en vaker last van brain fog, dan bestaat het risico op gewichtstoename, verslavingen, angststoornissen en depressie.

Je kunt door al deze klachten vaak niet of moeilijk meekomen op school / je studie of op het werk en daarnaast last krijgen van gevoelens van minderwaardigheid.

Oorzaken voor brain fog

Brain fog is in veel gevallen een ‘ongewenst’ bijkomend effect van onze snelle, moderne wereld met alle prikkels die we dagelijks moeten zien te verwerken.

De westerse bewerkte, suikerrijke voeding, het tekort aan beweging en goede nachtrust en het teveel aan prestatiedruk en stress binnen onze dagelijkse patronen kunnen eveneens bijdragen aan het ontstaan van brain fog.

Al deze factoren zorgen ervoor dat ons lichaam te maken krijgt met de grootste boosdoeners als het gaat om brain fog: ontstekingen en hormonale disbalans.

Deze zijn dan weer gerelateerd aan een aantal overwegend chronische aandoeningen die te maken hebben met een verstoord immuunsysteem (zoals auto-immuunziekten).

Brain fog komt vaker voor bij mensen die te maken hebben met:

  • Kanker en chemotherapie
  • Reumatische aandoeningen
  • Coeliakie (gluten intolerantie) of voedselallergieën
  • Mastocytose (huid-ontstekingsziekte)
  • De ziekte van Lyme (bacteriële infectieziekte)
  • Fibromyalgie (de zogenaamde ‘fibro fog‘)
  • Chronische zenuwpijn
  • M.E. / Chronische Vermoeidheidssyndroom
  • Multiple sclerose

Ook hormonale disbalans zorgt voor brain fog. De hormonen serotonine, dopamine en cortisol spelen hierbij een rol.

Cortisol zorgt voor alertheid maar een teveel ervan kan ook stress veroorzaken. Een tekort aan serotonine en dopamine maken je somber en onrustig.

Een hormonale disbalans en daarmee brain fog komt vaker voor bij mensen die te maken hebben met:

  • Zwangerschap, borstvoeding geven, de overgang
  • Problemen met de schildklier
  • Bijnieruitputting
  • Diabetes
  • Slapeloosheid (insomnia)
  • Obesitas
  • Autisme spectrum stoornis en neuro-psychiatrische stoornissen zoals persoonlijkheidsstoornissen, schizofrenie, ziekte van Parkinson, AD(H)D, hoogsensitiviteit

Veel van bovenstaande factoren hangen met elkaar samen en kunnen elkaar versterken.

Bepaalde medicatie kan brain fog eveneens triggeren. Denk aan antidepressiva, antibiotica, slaapmiddelen en medicatie tegen hoge bloeddruk.

Een ijzertekort (bloedarmoede) en / of een tekort aan vitamine B12, vitamine D of magnesium kan ook brain fog opleveren, evenals uitdroging en langdurig moeten staan (bijvoorbeeld in verband met een bepaald beroep).

Bij de ziekte van Alzheimer is er eveneens sprake van brain fog.

Brain fog verhelpen

Natuurlijk kun je niet altijd de oorzaak van de brain fog wegnemen in geval van een hierboven beschreven aandoening, en al zeker niet op korte termijn.

Maar brain fog is in veel gevallen wel te voorkomen of in frequentie en hevigheid te beperken.

En wel met een gezonde leefstijl!

Het is belangrijk dat je met je huisarts praat over je symptomen en aangeeft dat je aan brain fog denkt. Laat je arts je klachten serieus nemen!

Er zijn geen specifieke tests om brain fog te helpen diagnosticeren. Een arts zal het op basis van jouw klachten en medische achtergrond moeten kunnen constateren.

Begin bij een gezond voedingspatroon

Vermijd bewerkte en suikerrijke voeding en ook voeding met kunstmatige zoetstoffen.

Consumeer in plaats daarvan wel voldoende verzadigende, voedzame voeding die voldoende antioxidanten bevat.

Voeding die bijvoorbeeld essentiële vetzuren en aminozuren bevat die we niet zelf kunnen aanmaken. De gezonde vetten (een balans tussen omega 3, 6 en 9 vetten) gaan ontstekingen tegen en laten de gelukshormonen vrijkomen. Voldoende eiwitten (zowel dierlijk als plantaardig) zorgen voor geleidelijke energie.

Brain fog kan ontstaan door overgevoeligheid of intolerantie voor bijvoorbeeld gluten of lactose. Deze kunnen schade toebrengen aan de maag en darmen en dit heeft effect op de hersenfuncties. Vaak komen daarbij ook huideczeem voor en zorgt het voor gevoelige slijmvliezen.

Allergieën triggeren overal ontstekingen en die kunnen weer brain fog veroorzaken. Zorg bij een allergie voor gezonde alternatieven.

Kies voor de complexe (langzame) koolhydraten in plaats van de snelle koolhydraten. Deze voorzien je van langdurige energie.

Je kunt eens kijken naar een hormoondieet waar heel specifiek bepaald is wat bepaalde voeding met je hormonen doet.

Zorg er ook voor dat je altijd voldoende water drinkt!

Koffie is prima maar hou het bij maximaal 5 koppen per dag.

Voedingssupplementen bij brain fog

Je kunt met je huisarts of met een orthomoleculair arts eens kijken naar wat voedingssupplementen voor jou kunnen betekenen.

Denk dan aan ijzer, vitamine B12, B3, magnesium, vitamine D en / of capsules met essentiële vetten zoals omega 3.

Adaptogenen zijn planten met een geneeskrachtige werking. Adaptogenen die bekend staan om hun heilzame werking bij brain fog zijn bijvoorbeeld Thaise heilige basilicum, maca (Peruaanse ginseng) en ashwagandha.

Deze ondersteunen allen het centrale zenuwstelsel en werken kalmerend doordat ze het cortisol-gehalte naar beneden brengen.

Overige manieren om brain fog te verhelpen

Vermijd alcohol en drugs; deze onderdrukken de cognitieve functies. Stop met roken.

Bekijk met je arts eens kritisch je medicijngebruik wanneer je last hebt van brain fog.

Zorg voor een schoon, licht, goed geventileerd huis en (indien mogelijk) werkplek.

Snuif voldoende frisse lucht op en beweeg / sport regelmatig. Bewegen in de natuur telt dubbel! Overigens kan te intensief sporten zonder voldoende herstelmogelijkheid tussendoor zorgen voor hormonale disbalans.

Rust goed uit. Zet je telefoon af en toe uit. Doe ontspanningsoefeningen; bijvoorbeeld door een autogene training (een ontspanningsmethode) te volgen.

Mindfulness, yoga en meditatie kunnen de brain fog ook laten opklaren. Een psychotherapeut of coach kan je wellicht handvatten aanreiken om meer rust en overzicht in je leven te creëren.

Zorg voor ritme in je dag en nacht en voor voldoende nachtrust. Verban elektronische apparaten uit je slaapkamer.

En tenslotte: onderneem leuke activiteiten en breng tijd door met de mensen die je dierbaar zijn.