Aandoeningen A-Z

Amandelstenen verwijderen: stinkende brokjes in keel weghalen

amandelstenen verwijderen

Amandelstenen verwijderen is een vies klusje.

Deze stinkende brokjes zitten stevig weggestopt in je keelamandelen en kunnen nare klachten veroorzaken.

Je kunt er zelfs chronisch ziek door worden.

Hoe kom je aan amandelstenen?

Hoe merk je, dat je deze steentjes hebt?

En hoe kom je er weer vanaf?

Lees snel verder om van je amandelstenen af te komen.

Wat zijn amandelstenen?

Amandelstenen verwijderen kan erg vervelend zijn. Je kunt er niet goed bij, het spul gaat niet gemakkelijk weg en je irriteert je keel ermee. Getverderrie!

Maar wat zijn amandelstenen eigenlijk?

Amandelstenen worden ook wel tonsilstenen of keelsteentjes genoemd. Het zijn kleine, witgele korreltjes of brokjes die zich in de voegen van de keelamandelen bevinden. De steentjes kunnen een aantal millimeter groot zijn, maar zich ook ontwikkelen tot de maat van een maïskorrel.

Vaak worden deze ineens opgehoest of vind je ze op je tong.

En maak niet de fout, om aan deze brokjes te ruiken!

Amandelsteentjes staan bekend om hun vieze geur. Bij een flink aantal of grote brokjes in de amandelen kan daarom de ademgeur aangetast worden.

Amandelsteentjes komen uit de amandelen zelf of zitten in de crypten hiervan. Crypten zijn diepe voegen, waar de steentjes in gedrukt zitten. Zo’n steentje gaat gisten, waardoor de bacteriehuishouding allerlei stinkende zwavelverbindingen gaat aanmaken.

Maar ook nitraat en ammoniak. Deze drie componenten, zorgen voor een uiterst onaangename geur. Maar dit is niet het enige euvel, wat zich in een amandelsteentje verstopt.

Waar bestaat zo’n vies keelbrokje uit?

Denk hierbij aan:

  • Aanslag van de tong
  • Calcium (kalkresten)
  • Collageen (eiwit)
  • Dode slijmvliescellen uit de mond
  • Dode witte bloedcellen (ontstekingsmaterie)
  • Tandplak
  • Voedselresten

De dode bloedcellen vanuit het immuunsysteem, zijn vaak aanwezig omdat je afweer in je mond zeer actief is. Hierbij sneuvelen wel eens wat cellen. Deze plakken vervolgens vast aan de amandelsteentjes.

In dit proces komt ook calcium vrij, dat op hun beurt aan de steentjes gaat vastkleven. Vervolgens trekt de boel bacteriën aan en gaat woekeren.

En dat stinkt!

Maar hoe merk je nu, dat je amandelsteentjes achter in je keel hebt zitten?

Symptomen van amandelstenen

Doorgaans merk je het ontstaan van deze stinkende brokjes niet snel. Vaak zorgen ze namelijk voor geen of lichte klachten.

Ook kun je ze bij een kleine infectie niet heel goed zien zitten. En wie kijkt er nu dagelijks helemaal achter in zijn mond, terwijl hij geen klachten heeft?

Zelfs als je dit doet, kun je het aangetaste deel van de amandelen niet heel goed zien. Vaak moeten de keelspieren wat aangespannen worden, voordat je het goed kunt bekijken.

Hiernaast belanden de brokjes meestal in je mond en slokdarm, voordat je ze gezien hebt.

Toch valt de infectie wel te herkennen, vooral als deze iets minder mild is. Let hierbij op de volgende symptomen:

  • Algehele lusteloosheid
  • Dwingend gevoel in het bovenste keelgedeelte, alsof er iets vastzit
  • Gezwollen lymfeklieren in de hals, keel en kaak
  • Kriebelhoest
  • Minder ruimte in de keel door de zwelling
  • Misselijkheid
  • Moeite met slikken
  • Ontstoken keelamandelen, met of zonder zwelling
  • Witgele brokjes in je mond of zichtbaar in de amandelcrypten
  • Slaapapneu
  • Slechte adem (halitose)
  • Steeds terugkerende keelklachten
  • Vieze smaak in je mond

Wanneer de keelstenen te groot worden of teveel irritatie geven, kun je een keelinfectie (tonsilitis) krijgen. Bij mensen met amandelsteentjes zie je deze ontsteking vaak terugkeren of zelfs chronisch worden.

Dit kan doorslaan naar de bijholten, maar ook de lymfeklieren. Hier kan je flink ziek van worden, inclusief koorts en pijn.

Ook neus- en oorklachten komen voor, van (chronische) irritatie van de slijmvliezen tot oorontsteking.

Oorzaak van amandelstenen

Amandelstenen kunnen dus tot heel vervelende gezondheidsklachten leiden. Maar hoe ontstaan deze harde brokjes eigenlijk?

Achter in je mond zitten je keelamandelen, ook wel tonsillen genoemd. Ze hangen aan de linker- en rechterzijde van je keel, achter het verhemelte. Hierdoor bevinden ze zich in een nisje, achter de tonsilboog.

Deze ronde bolletjes zijn werkzaam voor het immuunsysteem, samen met de neusamandelen, tongamandelen en lymfeklieren. Zo beschermen ze ons tegen schadelijke virussen en bacteriën die via de mond het lichaam binnen kunnen dringen.

Ze hebben dus een belangrijke functie in ons lichaam!

Bij kinderen zijn ze dan ook uitermate actief en hebben de vorm van gladde, loshangende bolletjes. Wanneer we ouder worden, verschrompelen deze bolletjes wat. Hierdoor vormen zich oneffenheden op het oppervlak, van kuiltjes en geultjes tot diepe groeven.

De keelbrokjes ontstaan, doordat er vuil van de tong en ons eten in de voegen van de amandelen geduwd wordt. Bij een gezonde mond zal dit weinig gebeuren of weinig problemen opleveren.

Maar in enkele gevallen ontstaan deze brokjes vaak of nemen chronische vormen aan. Dit kan niet alleen voor een slechte adem, maar ook een fikse ontsteking zorgen.

Door welke factoren heb je kans op het vormen van amandelstenen?

  • Aardappels of producten met aardappel eten
  • Alcohol drinken
  • Chronische ontsteking aan de keel of amandelen
  • Diepe groeven in de amandelen (crypten)
  • Overgevoeligheden, met name voor voedsel
  • Slechte mond- en gebitshygiëne
  • Suikers nuttigen
  • Te weinig drinken
  • Menthol gebruiken
  • Zuivel nuttigen

Toch is de manifestatie van amandelstenen en de bijkomende klachten voor iedereen anders. De één krijgt het van pindakaas, de ander krijgt gelijk een opgezwollen amandel bij het drinken van bier.

Door chronische irritatie kunnen de crypten van de amandelen steeds dieper worden. Waardoor je weer extra steenvorming krijgt en hoger risico op ontstekingen.

Hoe kom je van deze nare aandoening af?

Reguliere behandeling

Amandelstenen verwijderen kan het beste op een voorzichtige, hygiënische manier gedaan worden. Dit kun je zelf doen, net als het voorkomen van deze stinkende propjes. Vaak hoef je hiervoor niet behandeld te worden door een arts.

Maar wanneer de propjes zich herhaaldelijk voor doen, zeer groot zijn en (herhaalde) gezondheidsklachten veroorzaken, kan het toch wijs zijn om een arts te raadplegen. Chronische ontstekingen in je lichaam kunnen voor allerlei secundaire problematiek zorgen en je afweersysteem ondermijnen.

De arts kan bepalen of je amandelen door de ontsteking en degeneratie in het weefsel nog wel naar behoren werken. Is dit niet het geval, of doet de amandel jouw lichaam meer kwaad dan goed? Dan kan ervoor gekozen worden om de amandelen te verwijderen.

Dit is een chirurgische ingreep, die we ook wel een tonsillectomie noemen. Hierbij gaat men onder gehele narcose, waarna de keelamandelen weggepeld worden. Hierbij verwijdert de arts de amandel laag voor laag, in plaats van het los of uit het weefsel te snijden.

De wond wordt vervolgens dicht gebrand. Na de ingreep moet men vaak één nacht in het ziekenhuis blijven en veel ijs eten, om zwelling en pijn te verminderen.

Let op: bij kinderen worden keelamandelen geknipt, omdat deze nog niet geïntegreerd zijn met het keelweefsel. Hierdoor is de ingreep veel minder heftig en is het patiëntje binnen een aantal dagen weer fit. Complicaties zijn hier uiteraard een uitzondering op.

Bij volwassenen is de ingreep veel heftiger en de wond veel groter. Daarom zijn de meeste patiënten na de ingreep wel één of twee weken onder de pannen met hun klachten. Dit verschilt echter zeer per persoon.

In sommige landen kunnen de amandelen of de groeven verwijdert worden met een laser. Dit is in Nederland echter nog in de onderzoeksfase en nog niet mogelijk voor reguliere patiënten.

Gelukkig hoeft niet iedereen deze vervelende ingreep te krijgen om van zijn amandelstenen af te komen. Wat kun je zelf doen?

Amandelstenen verwijderen op natuurlijke wijze

Amandelstenen verwijderen kun je bij lichte en milde vormen van de aandoening prima zelf. Wees altijd voorzichtig en haal de steentjes weg zonder het omliggende weefsel te irriteren. Dit kan tot ontstekingen en meer steenvorming leiden.

Let op! Hier en daar worden invasieve methoden aangeraden voor het verwijderen van amandelstenen. Ga nooit, maar dan ook nooit met, naalden en andere puntige voorwerpen in je keel zitten.

Je hebt hierbij grote kans dat je iets beschadigt en deze methoden kunnen heftige ontstekingen veroorzaken. Een alternatief is dan om de producten van TonsilFresh te gebruiken.

Krijg je de amandelsteentjes niet weg? Wees dan geduldig met het herhaaldelijk uitvoeren van onschadelijke methoden of bezoek een arts.

Hoe kun je veilig en hygiënisch amandelstenen verwijderen?

1. Gebruik de middelen van TonsilFresh

TonsilFresh heeft een aantal veilige instrumenten ontwikkeld die (met wat oefening) de keelamandelen kunnen bevrijden van amandelstenen. De grote favoriet voor veel mensen is de Cupping Glass. TonsilFresh Cupping Glass bestaat uit een zuigballetje en een glazen pipet.

Je knijpt het balletje in en plaatst de pipet op het amandelweefsel. Dan laat je het balletje los zodat er vacuüm ontstaat. Het gebruik van Tonsilfresh is een populaire methode omdat je niet in je amandelen hoeft te prikken.

2. Gebruik een monddouche

Met het straaltje van een monddouche kun je de amandelsteentjes uit de crypten van je amandelen spoelen. Breng hiervoor water aan de kook en los er wat keukenzout in op. Wacht tot het mengsel afgekoeld is tot lauwwarm en gebruik het water zonder korrels voor de monddouche.

Let er hierbij op, dat de straal niet zo hard is dat deze irritatie aan het weefsel veroorzaakt. Je wilt reinigen, niet de kans op ontstekingen vergroten.

Lukt het niet om alles in één keer weg te halen? Herhaal de monddouche dan twee tot drie keer per dag en wees geduldig. Ze zullen vanzelf loskomen!

Is dit na twee weken niet het geval, raadpleeg dan een arts.

3. Gorgelen met appelazijn

Ook kun je gorgelen met een oplossing van appelazijn. Meng hierbij één theelepel azijn in een beker afgekoeld, gekookt water en gorgel één tot drie keer daags.

Hiernaast kun je ook gorgelen of spoelen met een paar druppels olie. Vaak wordt hierbij kokosolie, sesamolie of olijfolie gebruikt.

4. Hoesten

Vaak komen amandelstenen vanzelf los doordat je hoest. Soms merk je door je kriebelhoestje pas, dat je amandelstenen hebt! Daarom kun je dit ook gebruiken om ze zelf los te krijgen.

Hoest hierbij zachtjes, maar kort en sterk van achter uit je keel. Laat het steentje niet los, heb dan nog even geduld. Het komt vanzelf.

Komt de steen los, gorgel dan gelijk met zoutoplossing om de restanten van de steen weg te spoelen en de omgeving te reinigen.

5. Voorkomende of oplossende middelen

Hiernaast zijn er producten te koop die de vorming van steentjes tegengaat of bestaande steentjes helpt af te breken. Hier zijn neusdruppels, monddruppels, keelsprays, tandpasta’s en keelspoelingen voor verkrijgbaar.

Niet al deze producten zijn echter zo onschadelijk als het lijkt. Niet alleen voor je mond en keel, maar ook voor je tanden of maag-darmstelsel.

Kijk daarom bij voorkeur dat er geen chemische middelen inzitten en kies liever voor zuurstof producten zoals de mondverzorgingslijn van slechte-adem-goeroe Dr. Katz (Oxyd8).

Raadpleeg bij twijfel altijd een tandarts of huisarts.

6. Huisarts

Lukt het na twee weken niet om de amandelstenen weg te krijgen? Geef dan niet toe aan de verleiding om zelf met je vingers of andere attributen in de groeven of nissen te gaan peuteren.

Het is frustrerend, maar in dit geval kun je beter een arts om raad vragen. Bij beschadiging ben je alleen maar verder van huis.

Wat een gedoe, zeg. Hoe voorkom je het ontstaan van amandelstenen?

Amandelstenen voorkomen

Je amandelstenen verwijderen is iets wat je geregeld zult moeten doen, wanneer dit probleem eenmaal de kop opsteekt. Vooral, wanneer je geen maatregelen neemt om de vorming zoveel mogelijk te voorkomen.

Hoe zorg je ervoor, dat je geen stinkende steentjes (meer) in je mond krijgt?

1. Gorgelen met zout water

Zout is een eeuwenoud en succesvol reinigingsmiddel. Je keel hiermee gorgelen is dan ook een goede manier om amandelstenen te voorkomen én te verwijderen.

Gelukkig hoef je hiervoor geen eetlepels zout naar binnen te werken. Vul een beker met gekookt water en los hier twee theelepels keukenzout in op. Roer goed door tot de korrels opgelost zijn.

Vervolgens laat je het mengsel afkoelen naar lauwwarm, waarvan je één slok in je mond neemt. Houd je hoofd achterover, open je mond en laat het water iets je keel in zakken. Vervolgens adem je langzaam uit, waardoor je gorgelende geluiden gaat maken.

Houd dit 3 seconden vol en spuug het water vervolgens uit in de wasbak. Neem een nieuwe slok en gorgel opnieuw. Herhaal dit naar eigen inzicht en bekijk eventueel het resultaat tussendoor.

2. Mond spoelen met mondwater dat actieve zuurstof bevat

Gorgelen kun je ook doen met mondwater. Maar niet alleen gorgelen, ook het spoelen van je mond kan amandelstenen voorkomen. Hoe minder afval en (slechte of opgehoopte) bacteriën zich in de mond bevinden, hoe groter de kans op achterblijvend, woekerend vuil.

Mondwaters die actief zuurstof bevatten blijken een positief effect te hebben op het verminderen van stinkende steentjes in je keel.

Let op: er zijn ook mondwaters met zuurstof die toch uitdrogende bestanddelen bevatten. Kies daarom eerder voor merken zoals Oxyfresh en Oxyd8.

3. Goede mondhygiëne

Om deze reden is een goede hygiëne in de mond belangrijk bij het voorkomen van amandelsteentjes.

Poets daarom minimaal tweemaal per dag je tanden, ’s ochtends en ’s avonds. Vergeet hierbij niet je tandvlees schoon te maken en goed te flossen of stoken tussen de tanden.

4. De tong goed reinigen

Een enorme bron van vuil in de amandelcrypten is de tong. Tussen de smaakpapillen blijft van alles hangen. Dit zien we terug als aanslag, die de roze kleur van onze tong met een witte laag bedekt.

Om te voorkomen dat deze troep in de amandelcrypten geduwd wordt, moet je minimaal tweemaal per dag je tong goed reinigen. Dit kan door zacht te poetsen met een zachte tandenborstel, maar ook met een speciale tongschraper zoals OraPack.

Tegelijkertijd kun je kiezen voor natuurlijke tongdruppels met zuurstof (California Breath Powerdrops) die hebben bewezen de aanslag los te weken van de tong en de geur te capteren.

5. Neusholten schoonhouden

Ook viezigheid en taai slijm vanuit onze neusholten kan in de amandelen belanden. Gatsie!

Houd daarom je neus schoon en snuit deze regelmatig. Let er echter op dat je dit zacht doet, om irritatie of beschadiging van het weefsel te voorkomen.

Ook kan het helpen eens in de paar dagen je neus te spoelen. Dit kun je doen met een neusdouche of spuit, met lauwwarme zoutoplossing.

6. Droge mond voorkomen

In een droge mond kan van alles gaan woekeren. Roken, alcohol, menthol, kruidig eten en bepaalde medicatie kan voor verminderde vochtigheid zorgen, waardoor het milieu verstoord raakt. Zo hebben bacteriën vrij spel.

7. Enzymsupplementen tegen plakvorming

Er zijn supplementen op de markt met enzymen die helpen bij de afbraak van je voeding. Dit kan voorkomen dat zich veel plak vormt in de mond of er meer afval achterblijft voor in de amandelstenen.

Laat je hiervoor adviseren door de arts of apotheker.