Aandoeningen A-Z

Aften behandelen in de mond

aften behandelen

Hoe kun je het besten aften behandelen?

In dit artikel bespreken we de oorzaken en behandelingen van aften in de mond (op tandvlees en tong).

Een aft is een klein maar pijnlijk zweertje op je tong, gehemelte, tandvlees of aan de binnenkant van je lippen of wangen.

Eten en zelfs praten kunnen dan erg onprettig aanvoelen.

Als je er vaker last van hebt dan zul je merken dat het meestal samenhangt met een verminderde weerstand.

Tegen aften zijn genoeg middeltjes verkrijgbaar bij de drogist of apotheek. Dit kunnen echter behoorlijk agressieve middelen zijn.

In dit artikel bekijken we wat je kunt doen om aften te voorkomen door de oorzaken te achterhalen.

Aften behandelen (met natuurlijke middelen) en voorkomen: we bespreken het uitgebreid in heldere taal.

Wat is een aft?

Een aft of afte is een zweertje of blaasje in het mondslijmvlies dat er wit of gelig uitziet en een rode, ontstoken rand heeft.

De doorsnede kan verschillen van zo’n 1 millimeter tot 1 centimeter. Bij grote aften bestaat de mogelijkheid dat er een litteken overblijft.

Bij een herpetiforme aft is er meestal sprake van een groepje zeer kleine aften bij elkaar, soms wel 100.

De aft begint als een rood plekje en barst open als deze volgroeid is.

1 op de 5 Nederlanders heeft er weleens last van. Vaak begint het al in de kindertijd.

Oorzaken van aften

Aften behandelen kan effectiever als je weet wat de oorzaak is.

Het vermoeden bestaat dat het krijgen van aften genetisch bepaald is omdat meestal meerdere mensen in een familie last hebben van aften.

Waar de meningen over verdeeld zijn, is of een tekort aan vitamine B(12), ijzer en foliumzuur kunnen bijdragen aan aften.

Wel is het zo dat door een tekort aan deze stoffen je een verhoogd homocysteïne-gehalte in je bloed kunt krijgen waardoor de samenstelling van enzymen in je mond kan veranderen. Dit kan van invloed zijn als het gaat om aft-vorming.

Als je last hebt van stress loop je meer risico om last te krijgen van aften, doordat je immuunsysteem is verzwakt. Aften ontstaan vaak bij mensen die ziek zijn (geweest). In je mond leven veel bacteriën die voor een ontsteking kunnen zorgen.

Je kunt een griepje onder de leden hebben maar ook bij ernstige (auto-immuun)ziekten zoals de ziekte van Crohn, de ziekte van Behçet, H.I.V. en kanker krijgen aften vrij spel.

Het is niet duidelijk of bacteriën of een virus de aanleiding is voor het ontstaan van een aft.

Zuren en spijsverteringsenzymen zorgen voor de zeurende pijn.

Kleine beschadigingen in de mond kunnen uitgroeien tot een aft. Soms kun je last krijgen van aften als je poetst met een nieuwe harde tandenborstel. Het beste advies is om je mond schoon en verzorgt te houden.

Als je tandvlees ontstoken is of je hebt een afwijking aan het mondslijmvlies, kunnen aften ook de kop opsteken.

Je kunt ook overgevoelig zijn voor medicijnen. Cholesterolverlagende medicijnen bijvoorbeeld hebben vaak als bijwerking dat ze aften veroorzaken.

Bepaald voedsel of zuren in voedsel kunnen een allergische reactie geven in de vorm van aften. Meestal krijg je dan tussen de 8 en 24 uur na het consumeren van bepaald voedsel last van aften.

Bijvoorbeeld na het eten van ananas of kiwi. Of na sterk pikant eten. Wanneer je je tong brandt aan een te hete maaltijd of drank kan dit ook resulteren in een aft.

Aften komen vaker voor bij vrouwen dan bij mannen; waarschijnlijk heeft dit te maken met hormonen. Veel vrouwen hebben bijvoorbeeld last van aften rond de menstruatie.

Vrouwen hebben minder last van aften bij gebruik van de pil als anticonceptiemiddel. Ook komen aften minder vaak voor tijdens de zwangerschap.

Uit een aantal onderzoeken blijkt dat de stof natriumlaurylethersulfaat, die in veel soorten tandpasta zit, aften zou veroorzaken.

Wanneer je stopt met roken kun je in eerste instantie ook last krijgen van aften. Roken ‘voorkomt’ aften, maar wij willen dit zeker niet aandragen als ‘behandelmethode’!

Is een aft besmettelijk?

Nee, een aft is niet besmettelijk. Als je door contact met de aften van een ander (bijvoorbeeld door zoenen) ook aften krijgt, dan ben je er vaak zelf op dat moment al gevoelig voor, bijvoorbeeld door een slechte weerstand.

Het herpes simplex (koortslip) virus is wél besmettelijk, maar wederom alleen als je dit virus zelf bij je draagt en er niet resistent tegen bent. Hiervan kun je aft-achtige zweertjes krijgen, maar dat zijn officieel geen aften.

Aften behandelen

Meestal verdwijnt een aft vanzelf weer na 1 week, uiterlijk 2 weken. Langzaam krimpt de aft en er blijft nog even een rood plekje over.

Veel mensen hebben geen geduld om te wachten tot de aft vanzelf geneest, wat begrijpelijk is vanwege het ongemak.

Gebruik tegen de pijn geen pijnstillers want de kans bestaat dat die juist aften opwekken. Alleen bij hevige pijn kun je besluiten om iets tegen die pijn te doen met pijnstilling.

Bepaalde tincturen (een oplossing van bepaalde kruiden of harsen in ethanol) kunnen helpen door er mee te spoelen of aan te stippen. Bijvoorbeeld Propolis of Pyralvex.

Zo komt er direct een laagje overheen dat de pijn verzacht en de aft sneller laat verdwijnen.

Spoelen met antiseptisch mondwater zoals Listerine of een zoutoplossing kan even pijnlijk zijn maar helpt daarna de pijn te verzachten en je mond schoon te houden.

Gebruik tandpasta met enzymen, zoals Parodontax of Zendium.

Vermijd gekruid en zuur eten waardoor de aft meer gaat prikken.

Maak een kopje sterke thee en laat het afkoelen. Spoel hiermee regelmatig  je mond en de aften zullen sneller verdwijnen.

Cranberrysap of bosbessensap werkt goed tegen aften vanwege de hoeveelheid salicylzuur die er zit (die zit ook in Pyralvex).

Je kunt de pijnlijke wondje ook insmeren met honing. Met name Manuka honing, afkomstig uit Nieuw Zeeland staat bekend om diens antibacteriële en schimmeldodende eigenschappen.

Etherische mirre-olie en kruidnagel-olie werken pijnverlichtend en helen het wondje.

Ook baking soda werkt zuiverend en voorkomt ook nieuwe aften.

Aloë Vera werkt eveneens uitstekend tegen aften.

Aften voorkomen

Spoel na het eten van sterk zuur of zout voedsel altijd even je mond met water.

Onderzoek met patiënten die veelvuldig last hebben van aften heeft uitgewezen dat je gebaat kunt zijn bij het slikken van voedingssupplementen met zink, vitamine B12 / ijzer en foliumzuur.

Vermijd stress, eet gezond en gevarieerd en zorg voor voldoende beweging en nachtrust.