Aandoeningen A-Z Hoofdpijn

Aangezichtspijn: oorzaken, symptomen en behandeling

aangezichtspijn

Dit artikel is gewijd aan de aandoening ‘aangezichtspijn’. Oorzaken, symptomen en behandeling zullen we hierin bespreken.

Misschien ken je wel mensen in je omgeving met aangezichtspijn of heb je zelf klachten die erop zouden kunnen wijzen.

Ik hoorde voor het eerst over aangezichtspijn toen mijn kapster stopte met werken om die reden.

Iedereen kent wel dat gevoel; dat je de hele dag of avond vriendelijk bent geweest tegen klanten op het werk of gasten bij je thuis.

Aan het eind van de dag heb je een trekkerig gevoel in je gezicht en spierpijn in je kaak van die grimassen de hele dag.

Ook kan kiespijn of voorhoofdsholte-ontsteking zorgen voor pijn in je gezicht.

Kun je je voorstellen dat die pijn vele malen erger is en dat je last hebt van heftige pijnaanvallen?

Aangezichtspijn heeft vele verschijningsvormen en oorzaken. Welke dat zijn lees je hieronder.

Wat is aangezichtspijn?

Bij prosopalgie (de medische term voor aangezichtspijn) heb je veel pijn in het (aan)gezicht, ook wel het gelaat genoemd.

Bij aangezichtspijn bestaan er verschillende soorten pijn en zijn er verschillende oorzaken.

Aangezichtspijn is geen hoofdpijn maar vertoont wel veel gelijkenissen met bepaalde soorten hoofdpijn als migraine en clusterhoofdpijn.

Zenuwen

Aangezichtspijn heeft veel te maken met je gezichtszenuwen.

Er lopen twee zenuwen door je gezicht heen. De eerste is de aangezichtszenuw en de tweede de drielingzenuw. Beide lopen in vertakkingen over je gezicht.

De aangezichtszenuw zorgt ervoor dat je gezicht kan bewegen (één tak gaat naar de linkerkant en één tak naar de rechterkant).

Zo zorgt deze zenuw ervoor dat we gezichtsuitdrukkingen kunnen maken, zoals lachen en verbaasd kijken.

Ook zorgt de aangezichtszenuw ervoor dat we de mond en ogen kunnen openen en sluiten.

Het regelt tot slot de smaak doordat de zenuw doorloopt naar de tong.

De drielingzenuw zorgt voor het gevoel in je gezicht en de mogelijkheid om te kauwen.

Oorzaken van aangezichtspijn

Aangezichtspijn kan acuut zijn of chronisch.

Bij acute aangezichtspijn komt de pijn plotseling op. Dit komt meestal voor na een neusholteontsteking of gebitsproblemen.

Bij chronische aangezichtspijn houdt de pijn vaak langer aan en komt voortdurend terug.

Chronische aangezichtspijn bestaat ook weer uit twee verschillende soorten: typische en atypische aangezichtspijn. Overigens bestaan er ook veel tussenvormen.

Bij de typische (idiopathische) en meest voorkomende vorm van aangezichtspijn is er sprake van een beschadigde zenuw, of een bloedvat dat tegen de drielingzenuw aandrukt.

In enkele gevallen is een (hersen)tumor de oorzaak van de pijn.

Soms is de oorzaak ook onduidelijk.

De meest voorkomende vorm van typische aangezichtspijn is ‘trigeminusneuralgie‘ (t.n.). Deze vorm komt vooral bij vrouwen van boven de 40 jaar voor.

Bepaalde handelingen kunnen deze vorm triggeren, zoals tanden poetsen, eten, praten, scheren, het aanraken van de huid of koude wind.

Glossopharyngeus neuralgie is ook een vorm van typische aangezichtspijn en houdt vooral verband met klachten rond de keel, neus en oren. Je tong en amandelen kunnen ook veel zeer doen.

Bij atypische (symptomatische) aangezichtspijn kan de oorzaak liggen bij de kaken: problemen of overbelasting van de kaak of de kauwspieren, of een kaak- of voorhoofdsholteontsteking.

Na het trekken van een kies of bij regelmatig knarsetanden kan ook aangezichtspijn ontstaan.

Ook een vaatafwijking of gordelroos (postherpetische neuralgie) kan de boosdoener zijn.

Atypische aangezichtspijn komt veel voor bij mensen met m.s. (multiple sclerose; een ernstige zenuwaandoening). De vezels van je zenuwen zijn hierbij aangetast.

Ook bij de hersenzenuwafwijking sarcoïdose kan aangezichtspijn een bijkomende klacht zijn.

Het aanraken van je gezicht op bepaalde ‘trigger points’ kan de pijn triggeren, evenals kauwen op voedsel of kauwgom, praten, slikken en stress.

Soms sturen deze trigger points signalen naar een andere plek in het lichaam. Dit heet afgeleide pijn.

Je kan bijvoorbeeld buikpijn krijgen, terwijl het de zenuwen in je gezicht zijn waar de echte pijnbron zit. Dit kan soms leiden tot verkeerde diagnoses.

Symptomen van aangezichtspijn

Meestal voelt de patiënt pijn aan één kant van het gezicht, dus links of rechts.

Bijvoorbeeld in het voorhoofd, in de neus, in de onderkaak of bij de mond.

De pijn wordt vaak beschreven als ‘elektrische stroomstoten’, en een snijdende, bonzende pijn.

Bij de typische aangezichtspijn duurt de pijn een paar seconden tot een paar minuten, met tussenpozen van een half uur.

Bij de atypische aangezichtspijn is er continue of enkele uren per dag sprake van zeurende pijn.

Bij mensen met m.s. is er vaak sprake van pijnaanvallen, dubbelzien als gevolg van verlamming van één van de oogspiertjes, of spasme.

Soms is de aangezichtspijn maanden of jaren weg en kan dan plotseling weer terugkeren.

Bij aangezichtspijn ontstaan vaak klachten als een zwetend voorhoofd, een gezwollen of hangend ooglid en rode, tranende ogen.

Ook hebben patiënten soms last van een loopneus of verstopte neus.

Behandeling van aangezichtspijn

Aangezichtspijn is een aandoening die lastig te behandelen is. Het is een redelijk zeldzame ziekte en moeilijk te diagnosticeren.

Vroeger werd de aangezichtszenuw doorgesneden.

Dit wordt nu niet meer gedaan, aangezien dan je hele gezicht gevoelloos en uitdrukkingsloos wordt.

Beschrijf altijd zo nauwkeurig mogelijk je klachten als je bij de huisarts zit.

Houdt ook eerst voor jezelf bij wanneer de pijn opkomt, wat voor soort pijn het is en hoe lang de pijn aanhoudt. Plus de frequentie van de ‘pijnaanvallen’.

Je wordt vaak door je huisarts doorverwezen naar een KNO-arts, neuroloog of oogarts en die kan je verder behandelen indien er een oorzaak wordt gevonden op die gebieden.

De aangezichtspijn kan daarmee ook verminderen of verdwijnen.

Bijvoorbeeld met een wortelkanaalbehandeling, een antibioticakuur of (ontspannings)therapie van de kaak. De behandeling is voor iedere vorm van aangezichtspijn anders.

Je krijgt vaak pijnstillers voorgeschreven, wisselend van sterkte.

Carbamazepine is een middel wat ook bij epilepsie patiënten wordt voorgeschreven.

Dit middel vermindert wel gelijk de gehele activiteit van de zenuwen, en zal dus o.a. ook algemene sufheid als bijwerking hebben.

P.E.A. is een pijnstillend supplement dat in combinatie met P.T.A. crème met ketamine wordt voorgeschreven.

Ook kun je behandeld worden door een anesthesioloog. Deze zal de dunne vezels van bepaalde gezichtszenuwen met stroom beschadigen, zodat er minder pijnsignalen worden doorgegeven.

Een operatie is een grote stap, want deze is vrij complex. De aangezichtszenuw in de hersenen wordt daarbij behandeld zodat de pijnprikkels worden lamgelegd.

Als alternatieve behandeling worden bijvoorbeeld acupunctuur en magnesiumolie ingezet om de zenuwpijn te verlichten.

Preventieve behandeling bestaat uit het voorkomen van het triggeren van de trigger points en jezelf beschermen tegen kou in het gezicht.

Mensen met aangezichtspijn stuiten vaak op onbegrip vanuit de omgeving.

Het valt een beetje in de categorie whiplash, burn-out, fibromyalgie: er is niet duidelijk iets te zien en men oordeelt snel dat het maar aanstellerij is.

Sommige patiënten krijgen door de aangezichtspijn last van depressie en slikken anti-depressiva.

Er is in Nederland een vereniging voor hoofdpijnpatiënten en deze heeft een ‘werkgroep aangezichtspijn’. Voor veel mensen is dit een enorme steun in de rug.